„Nowotwory piersi i narządu rodnego to nadal najistotniejszy problem onkologiczny u kobiet. W ostatnich latach obserwujemy ogromny rozwój programów profilaktycznych, diagnostyki genetycznej i molekularnej oraz terapii personalizowanych. Jednocześnie postęp ten stawia przed lekarzami nowe wyzwania w codziennej praktyce klinicznej. Stąd potrzeba organizowania takich spotkań” – podkreślają organizatorzy konferencji, prof. Krzysztof Koper, koordynator Oddziału Onkologii Klinicznej, Odcinek A oraz dr Magdalena Kowalkowska, z-ca koordynatora Oddziału Klinicznego Ginekologii Onkologicznej.

 
Profilaktyka nadal kluczowym wyzwaniem

Jak zaznacza prof. Krzysztof Koper, nowotwory kobiece można podzielić na dwie główne grupy: nowotwory ginekologiczne – przede wszystkim raka jajnika, raka trzonu macicy i raka szyjki macicy – oraz nowotwory piersi, które są najczęściej diagnozowane u kobiet zarówno w Polsce, jak i na świecie.

„Rak piersi jest nowotworem, w którym mamy bardzo dobre możliwości profilaktyki i wczesnego wykrywania. To właśnie regularne badania przesiewowe dają największą szansę na skuteczne leczenie i wieloletnie przeżycie bez choroby” – podkreśla prof. Koper.

Ekspert zwraca jednak uwagę, że zgłaszalność kobiet na badania profilaktyczne nadal pozostaje niewystarczająca. Tymczasem odpowiednio prowadzona profilaktyka realnie zmniejsza śmiertelność i pozwala wykrywać nowotwory na etapie, gdy leczenie jest najbardziej skuteczne.

Znacznie trudniejszym wyzwaniem pozostaje rak jajnika. Choroba rozwija się długo bezobjawowo, a skutecznego programu przesiewowego nadal nie udało się opracować. Nawet około 80 proc. kobiet zgłaszających się do lekarzy z tym nowotworem ma już
III lub IV stadium zaawansowania choroby.

Nowoczesne terapie zmieniają współczesną onkologię

Jednym z najważniejszych tematów konferencji będą dynamiczne zmiany w leczeniu systemowym nowotworów kobiecych. Prof. Koper podkreśla, że w ostatnich latach pojawiło się wiele nowych terapii refundowanych, które znacząco poprawiają wyniki leczenia
oraz jakość życia pacjentek.

Szczególne znaczenie mają dziś terapie celowane molekularnie oraz immunoterapia. Coraz większe możliwości pojawiają się zarówno w leczeniu raka piersi, jak i nowotworów ginekologicznych.

„Współczesna onkologia to nie tylko wydłużanie życia, ale również utrzymanie jego dobrej jakości. Coraz więcej pacjentek wraca do aktywności zawodowej i rodzinnej nawet w trakcie leczenia” – zaznacza prof. Koper.

Jak dodaje dr Magdalena Kowalkowska, ogromny postęp dokonał się również w chirurgii onkologicznej.

„Obecnie w naszym ośrodku ponad 90 procent operacji raka trzonu macicy wykonywanych jest techniką robotyczną. Dzięki temu pacjentki szybciej wracają do sprawności, mają mniej powikłań i mogą wcześniej rozpocząć leczenie uzupełniające” – mówi specjalistka.

 
Choroby cywilizacyjne zwiększają ryzyko zachorowań

Eksperci zwracają uwagę, że rosnąca liczba zachorowań na nowotwory kobiece związana jest również ze zmianami stylu życia i chorobami cywilizacyjnymi.

„Otyłość, brak aktywności fizycznej, przewlekły stres czy niewłaściwa dieta mają ogromny wpływ na ryzyko rozwoju nowotworów” – podkreśla dr Kowalkowska.

Szczególnie wyraźnie widoczne jest to w przypadku raka endometrium.

„Większość Pań nie zdaje sobie sprawy z tego, że tkanka tłuszczowa także produkuje estrogeny, które mogą stymulować nieprawidłowy rozrost endometrium i prowadzić do rozwoju nowotworu” – wyjaśnia specjalistka.

Prof. Koper zwraca również uwagę na wzrost zachorowań u młodych kobiet, w tym na agresywne postacie raka piersi, takie jak rak potrójnie ujemny.

„Coraz częściej widzimy pacjentki w wieku 35–40 lat. Wpływ mają między innymi otyłość, spożycie alkoholu, palenie papierosów, przewlekły stres i zmiany stylu życia” – mówi ekspert.

Regularne badania i czujność onkologiczna

Organizatorzy konferencji podkreślają, że podstawą skutecznej walki z nowotworami pozostaje profilaktyka oraz regularne badania.

„Kobiety powinny wykonywać regularne badania ginekologiczne, USG oraz samobadanie piersi. Systematyczność pozwala wychwycić nawet niewielkie zmiany i odpowiednio wcześnie rozpocząć diagnostykę” – zaznacza prof. Koper.

Eksperci przypominają, że profilaktyka dotyczy kobiet w każdym wieku – także seniorek i pacjentek po przebytym leczeniu onkologicznym.

Interdyscyplinarna współpraca lekarzy

Konferencja skierowana jest nie tylko do onkologów i ginekologów onkologicznych, ale również do lekarzy rodzinnych, internistów, radiologów, patologów, genetyków oraz wszystkich specjalistów zaangażowanych w opiekę nad pacjentami onkologicznymi.

„Chcemy budować współpracę między lekarzami różnych specjalności. Pacjent onkologiczny wymaga dziś kompleksowego, interdyscyplinarnego podejścia” – podkreśla prof. Koper.

Organizatorzy liczą także na szeroki udział lekarzy z regionu kujawsko-pomorskiego, którzy na co dzień uczestniczą w diagnostyce i leczeniu pacjentek.

Bogaty program naukowy

Program konferencji obejmuje wykłady poświęcone najnowszym osiągnięciom w diagnostyce i leczeniu nowotworów kobiecych.

W części dotyczącej diagnostyki nowotworów kobiecych eksperci omówią m.in.:

• aktualne trendy w diagnostyce genetyczno-molekularnej nowotworów kobiecych – prof. Marzena Lewandowska,

• patologię nowej generacji nowotworów kobiecych – dr Adam Kowalewski.

W sesji poświęconej leczeniu nowotworów narządu rodnego zaplanowano wykłady dotyczące:

• chirurgii robotycznej w leczeniu raka trzonu macicy – dr Magdalena Kowalkowska,

• przyszłości hipofrakcjonacji w radioterapii narządu rodnego – prof. Roman Makarewicz,

• systemowego leczenia podtrzymującego w pierwotnie rozpoznanym raku jajnika – dr Wojciech Iwaszko,

• terapii w nawrotowym raku jajnika – dr Marta Milinkiewicz,

• nowoczesnej terapii systemowej raka endometrium – prof. Krzysztof Koper,

• postępów w terapii systemowej raka szyjki macicy – dr Marta Sznajdrowska.

Duża część konferencji poświęcona będzie także nowoczesnemu leczeniu raka piersi. Uczestnicy wysłuchają wykładów dotyczących:

• aktualnych wytycznych radioterapii raka piersi – dr Gabriela Malaga,

• radioterapii przerzutów do ośrodkowego układu nerwowego w raku piersi – prof. Maciej Harat,

• postępów terapii systemowej potrójnie ujemnego raka piersi – dr Jan Filipiak i dr Piotr Sawrycki,

• leczenia systemowego hormonozależnego raka piersi – dr Magdalena Wiśniewska i dr Agnieszka Koper,

• terapii HER2-dodatniego raka piersi – dr Justyna Jandernal i dr Monika Olejniczak.

Spotkanie naukowe i wymiana doświadczeń

Organizatorzy podkreślają, że konferencja ma być nie tylko miejscem prezentacji najnowszej wiedzy medycznej, ale również przestrzenią do wymiany doświadczeń lekarzy praktyków.

„Zależy nam, aby uczestnicy mogli wspólnie dyskutować o codziennych wyzwaniach klinicznych i możliwościach wdrażania nowoczesnych terapii w praktyce” – podkreślają prof. Krzysztof Koper i dr Magdalena Kowalkowska.

IV Spotkanie Onkologiczne „Postępy w Diagnostyce i Leczeniu Nowotworów Kobiecych” odbędzie się 23 maja 2026 roku w Innowacyjnym Forum Medycznym Centrum Onkologii w Bydgoszczy przy ul. I. Romanowskiej 2. Początek o godz. 9.30.

Artykuł IV Spotkanie Onkologiczne w Bydgoszczy. Eksperci o nowościach w diagnostyce i leczeniu nowotworów kobiecych pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

15 października, w Europejskim Dniu Walki z Rakiem Piersi przypominały o tym także dzieci z „Dobrego Przedszkola 2” w Bydgoszczy, które odwiedziły Centrum Onkologii w Bydgoszczy, by dodać Paniom otuchy
i wręczyć im wykonane przez siebie różowe kwiatki i wstążki – symbol walki z rakiem piersi, znak edukacji, nadziei i solidarności z osobami dotkniętymi tą chorobą.

Ogromną rolę profilaktyki w walce z rakiem piersi podkreślają w tym dniu nasi specjaliści w mediach ogólnopolskich i lokalnych.

Rak piersi – poważny problem zdrowotny

Prof. Tomasz Nowikiewicz – koordynator Oddziału Klinicznego Nowotworów Piersi i Chirurgii Rekonstrukcyjnej alarmuje – każdego roku na świecie niemal 2,5 miliona kobiet słyszy diagnozę – rak piersi, a blisko 700 tysięcy pań z tym nowotworem przegrywa walkę z chorobą. W Polsce liczba zachorowań przekracza 22 tysiące rocznie – to oznacza, że co dziesiąta Polka w ciągu życia może zachorować na ten nowotwór.

„Rak piersi to choroba, o której mówi się wciąż zbyt rzadko i najczęściej tylko w październiku – Miesiącu Świadomości Raka Piersi. Tymczasem o profilaktyce powinniśmy mówić przez cały rok” – zaznacza profesor.

Choć nowotwór ten kojarzony jest głównie z kobietami, chorują także mężczyźni – to jeden przypadek na około 100–150 zachorowań.

Przyczyny i czynniki ryzyka

Rak piersi to nowotwór złośliwy czyli jego komórki mają zdolność naciekania tkanek i dawania przerzutów. Najczęściej rozwija się z nabłonka przewodów mlecznych (rak przewodowy) lub pęcherzyków gruczołowych (rak zrazikowy). Jak tłumaczy prof. Nowikiewicz, przyczyn zachorowania jest wiele – od uwarunkowań genetycznych po styl życia.

30%–40% przypadków można przypisać czynnikom środowiskowym i żywieniowym: niezdrowej diecie, nadwadze, otyłości, nadużywaniu alkoholu czy braku aktywności fizycznej.

„Ten rak żywi się m.in. naszymi złymi nawykami. Zdrowie mamy w dużym stopniu we własnych rękach” – mówi profesor.

Około 5–10% przypadków ma tło genetyczne. Mutacje w genach BRCA1 i BRCA2 znacząco zwiększają ryzyko zachorowania, a w rodzinach, w których występowały przypadki raka piersi, wskazana jest konsultacja w poradni genetycznej.

Dlaczego coraz częściej chorują młode kobiety?

Rak piersi najczęściej rozpoznawany jest u kobiet w wieku 50-69 lat, ale coraz częściej chorują dużo młodsze kobiety, w wieku 30–40 lat, a nawet młodsze.

„Mutacje genetyczne, stres, zanieczyszczenie środowiska czy zaburzenia hormonalne sprawiają, że choroba pojawia się znacznie wcześniej. Już nie dziwią nas zachorowania u trzydziestokilkulatek, a zdarzają się również przypadki u kobiet dwudziestoletnich, a nawet nastolatek” – mówi prof. Nowikiewicz.

Najmłodsza pacjentka, u której w bydgoskim Centrum zdiagnozowano raka piersi, miała 16 lat.

 
Objawy, które powinny zaniepokoić

Większość kobiet wykrywa chorobę dopiero wtedy, gdy pojawiają się objawy. Najczęstsze z nich to:

– wyczuwalne zgrubienie lub guzek w piersi,

– asymetria lub zmiana kształtu piersi,

– zmiany skóry – zaczerwienienie, pogrubienie, obrzęk,

– wydzielina z brodawki, zwłaszcza krwista lub brunatna.

„Nie każdy guzek to rak, ale czekanie i lekceważenie objawów może kosztować utratę piersi, a czasem życia. Każda zmiana wymaga natychmiastowej konsultacji lekarskiej” – apeluje profesor.

Nowoczesne leczenie – coraz więcej operacji oszczędzających

Dzięki postępowi medycyny leczenie raka piersi jest dziś znacznie mniej okaleczające niż jeszcze kilkanaście lat temu. W Centrum Onkologii w Bydgoszczy coraz więcej pacjentek kwalifikuje się do operacji oszczędzających pierś – tzw. BCT (breast conserving therapy).

„Od kilku lat , na podstawie badań naukowych wiemy, że leczenie oszczędzające jest nie tylko tak samo skuteczne jak mastektomia, ale nawet o kilka, a czasem kilkanaście procent bardziej efektywne – oczywiście w przypadkach, gdy obie metody są możliwe do zastosowania” – wyjaśnia prof. Nowikiewicz. 

Warunkiem możliwości takiego leczenia jest jednak wczesne wykrycie nowotworu, dlatego tak ważne są badania profilaktyczne.

Profilaktyka – szansa na życie

Niestety, w Polsce na badania mammograficzne zgłasza się zaledwie 30–40% uprawnionych kobiet. Dla porównania – w krajach skandynawskich uczestnictwo w programach przesiewowych sięga 90%.

Tam, gdzie kobiety regularnie wykonują mammografię, wyleczalność raka piersi przekracza 90%. W Polsce wynosi ona około 77–78%.

„To właśnie profilaktyka daje największą szansę na trwałe wyleczenie. Drogie Panie, dajcie sobie tę szansę!” – apeluje profesor.

 
Bezpłatne badania mammograficzne

W ramach programu profilaktycznego zapraszamy do Centrum Onkologii oraz do naszego mammobusu wszystkie kobiety w wieku 45–74 lat na bezpłatne badania mammograficzne, wykonywane raz na dwa lata – bez skierowania.
Można się na nie zapisać osobiście w rejestracji w Zakładzie Profilaktyki i Promocji Zdrowia, budynek D, ul. I. Romanowskiej 2 w Bydgoszczy albo telefonicznie, pod numerem: 52 374 35 66

Można też skorzystać z Centralnej e-Rejestracji przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP) na www.pacjent.gov.pl lub aplikację mobilną mojeIKP.

Przypominamy też, że w październiku Miesiącu Świadomości Raka Piersi, Centrum Onkologii jako partner merytoryczny dołączyło do akcji „Siła KobieTy”, organizowanej przez Polska Press Sp. z o.o., wydawcę „Expressu Bydgoskiego”, „Gazety Pomorskiej”i „Nowości – Dziennika Toruńskiego”, przy współudziale Urzędu Marszałkowskiego. W ramach tego projektu, na  specjalnie dedykowanej stronie:
https://pomorska.pl/silakobiety/re, pojawiają się podcasty poświęcone profilaktyce, diagnostyce i leczeniu chorób nowotworowych z udziałem specjalistów Centrum Onkologii w Bydgoszczy.  W październiku do projektu zaproszeni zostali:

• Dr Magdalena Kowalkowska – zastępca koordynatora Oddziału Klinicznego Ginekologii Onkologicznej (3 października),

• Dr Tomasz Mierzwa – koordynator Zakładu Profilaktyki i Promocji Zdrowia (10 października),

• Lek. Józef Dziedzic – ginekolog z Zakładu Profilaktyki i Promocji Zdrowia (17 października),

• Dr hab. Tomasz Nowikiewicz, prof. UMK – koordynator Oddziału Nowotworów Piersi i Chirurgii Rekonstrukcyjnej (24 października) .

Zapraszamy do śledzenia naszych podcastów!

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł Europejski Dzień Walki z Rakiem Piersi – pamiętajmy o profilaktyce! pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.