Wydarzenie zostało zorganizowane wspólnie przez Akademię Kujawsko-Pomorską oraz Centrum Onkologii im. prof. Franciszka Łukaszczyka w Bydgoszczy. Konferencja zgromadziła lekarzy, genetyków, psychologów, pielęgniarki, prawników, duchownych, naukowców oraz studentów, tworząc przestrzeń do rozmowy o jednym z najdynamiczniej rozwijających się obszarów współczesnej medycyny. W Komitecie Naukowym Konferencji znaleźli się: prof. dr hab. Marzena Lewandowska, koordynator Zakładu Genetyki
i Onkologii Molekularnej Centrum Onkologii w Bydgoszczy oraz ks. dr hab. Mariusz Kuciński, prof. AKP, dyrektor Instytutu Kultury, Socjologii i Komunikacji AKP

Nauka i etyka muszą iść razem

W swoim wystąpieniu otwierającym konferencję dyrektor Centrum Onkologii, prof. Janusz Kowalewski, podkreślił znaczenie odpowiedzialnego wykorzystywania wiedzy genetycznej.

„Istota ludzka, człowiek jest zawsze podmiotem, a chęć poznania jest tylko po to, żeby temu podmiotowi pomóc. Ta myśl powinna wybrzmieć podczas tej konferencji i być istotą naszej działalności naukowej” – mówił profesor Kowalewski.

Dyrektor Centrum zwrócił również uwagę, że konferencja stanowi początek szerszej współpracy pomiędzy Centrum Onkologii a Akademią Kujawsko-Pomorską.

„Mam nadzieję, że dzisiejsze spotkanie będzie początkiem cyklicznej współpracy między Akademią Kujawsko-Pomorską a Centrum Onkologii w Bydgoszczy” – podkreślił.

Współpraca nauki i praktyki medycznej

Znaczenie współpracy pomiędzy środowiskiem akademickim a praktyką kliniczną akcentowała również dr Helena Czakowska, prof. AKP, rektor Akademii Kujawsko-Pomorskiej.

„Szczególną wartością dodaną dzisiejszej konferencji jest jej interdyscyplinarność i holistyczne podejście do przewodniego tematu. Medycyna i nauka to dziedziny, które od wieków inspirują ludzkość do przekraczania barier poznania, ratowania życia oraz poszukiwania mądrości” – mówiła.

Rektor AKP podziękowała Centrum Onkologii za współorganizację wydarzenia i podkreśliła, że jest to pierwsza wspólna inicjatywa obu instytucji.

„Współpraca pomiędzy światem akademickim, nauką i praktyką kliniczną prowadzi do podnoszenia jakości kształcenia nowych kadr medycznych oraz wymiany doświadczeń, które bezpośrednio przekładają się na jakość opieki nad pacjentem” – zaznaczyła.

Genetyka daje pacjentom nadzieję

Wykład inauguracyjny wygłosiła prof. Marzena Lewandowska, która od wielu lat zajmuje się genetyką nowotworów i diagnostyką molekularną.

Jak podkreślała, współczesna onkologia nie może funkcjonować bez genetyki.

„Spotkaliśmy się dzisiaj, żeby połączyć nadzieję naszych pacjentów, wiedzę genetyczną oraz odpowiedzialność za wykonywanie badań genetycznych” – mówiła koordynator Zakładu Genetyki i Onkologii Molekularnej.

Profesor Lewandowska zwróciła uwagę, że badania genetyczne mają dziś ogromne znaczenie nie tylko dla leczenia osób chorych, ale również dla ich rodzin.

„Jeżeli u pacjenta zdiagnozujemy zmianę genetyczną zwiększającą ryzyko zachorowania, możemy objąć badaniami członków jego rodziny. To daje szansę na wdrożenie działań profilaktycznych i zapobieganie rozwojowi nowotworu” – wyjaśniała.

Bez genetyki nie ma współczesnej onkologii

Podczas konferencji wielokrotnie podkreślano, że rozwój genetyki całkowicie zmienił sposób diagnozowania i leczenia nowotworów.

„Bez genetyki nie ma w tej chwili onkologii” – mówiła prof. Lewandowska.

Jak wyjaśniała, przełomowym momentem było nie tylko poznanie genomu człowieka, ale również szczegółowe poznanie genomów nowotworów.

„Wielkim krokiem milowym było poznanie sekwencji genomu człowieka, ale również poznanie sekwencji nowotworu. Dzięki temu możemy identyfikować nowe biomarkery, przewidywać odpowiedź pacjenta na leczenie i dobierać terapię skrojoną na miarę konkretnej osoby” – podkreślała.

Współczesna diagnostyka molekularna pozwala dziś określić, które komórki nowotworowe będą wrażliwe na konkretne leki, a które wymagają innego postępowania terapeutycznego.

„Możemy nie tylko klasyfikować nowotwory na podstawie ich cech genetycznych, ale także lepiej rozumieć proces ich powstawania i rozwoju” – zaznaczyła profesor Lewandowska.

Cztery perspektywy człowieka

Program konferencji został podzielony na cztery panele tematyczne: Ciało, Dusza, Psyche i Społeczeństwo.

W części poświęconej medycynie i biologii uczestnicy poznali najnowsze możliwości diagnostyki genetycznej, badań predyspozycji nowotworowych oraz medycyny personalizowanej. Omawiano także nowoczesne terapie celowane oraz immunoterapię.
Prelekcje wygłosiły: dr Joanna Wojtysiak, dr Marta Kubiak oraz dr Katarzyna Kamińska z Zakładu Genetyki i Onkologii Molekularnej.

Panel „Dusza” poświęcony był duchowemu wymiarowi choroby. Prelegenci – ks. Ireneusz Śliwiński, kapelan Centrum Onkologii oraz ks. dr hab. Mariusz Kuciński, prof. AKP, zwracali uwagę, że pacjent onkologiczny potrzebuje nie tylko leczenia, ale także wsparcia w radzeniu sobie z pytaniami dotyczącymi sensu cierpienia, relacji rodzinnych czy godności człowieka.

W części dotyczącej psychologii eksperci – dr Bożena Kawiecka-Dziembowska, koordynator Zakładu Psychologii Klinicznej, mgr Renata Pałaszyńska – psycholog i psychoonkolog, mgr Renata Jakobi, z Wydziału Nauk Medycznych Akademii Kujawsko-Pomorskiej oraz mgr Iwona Musiał, specjalista terapii uzależnień z Fundacji Zaczynamy od Nowa, rozmawiali o emocjonalnych skutkach informacji o mutacjach genetycznych, stresie związanym z ryzykiem zachorowania oraz znaczeniu wsparcia psychologicznego podczas leczenia i roli pielęgniarek w procesie leczenia chorego.

Panel społeczny koncentrował się natomiast na zagadnieniach prawnych i etycznych związanych z rozwojem genetyki – ochronie danych genetycznych, prawie do prywatności, świadomej zgodzie pacjenta oraz odpowiedzialnym wykorzystywaniu informacji o ryzyku genetycznym. Tematy te przedstawili: dr Mariola Bartusek z Wydział Nauk Medycznych AKP, dr Dariusz Kuberski, prof. AKP, kierownik Katedry Prawa Karnego i Postępowania Karnego oraz radca prawny Monika Mierzwińska z Akademii
Kujawsko-Pomorskiej.

Nauka o genach jest nauką o człowieku

Konferencja „GENetyka – genETYKA” pokazała, że współczesna genetyka wykracza daleko poza laboratoria i analizę DNA. Coraz częściej staje się narzędziem wspierającym lekarzy w podejmowaniu decyzji terapeutycznych, pomagającym rodzinom obciążonym chorobami nowotworowymi oraz umożliwiającym rozwój profilaktyki i medycyny personalizowanej.

Jednocześnie uczestnicy wydarzenia podkreślali, że postęp naukowy musi iść w parze z odpowiedzialnością, szacunkiem dla pacjenta oraz refleksją etyczną.

Bo – jak wielokrotnie przypominano podczas konferencji – genetyka nie jest wyłącznie nauką o genach. Jest przede wszystkim nauką o człowieku.

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł „GENetyka – genETYKA”. O człowieku zapisanym w DNA pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

W piątek,12 czerwca w Centrum Onkologii w Bydgoszczy po raz pierwszy zabrzmiał Dzwon Nadziei – wyjątkowy symbol zakończenia leczenia systemowego, zamknięcia jednego z najtrudniejszych etapów choroby nowotworowej oraz nowego początku.

Przy dzwonie umieszczono tabliczkę z wymownymi słowami:

„Biję w dzwon z wdzięcznością i nadzieją.

Za każdy trudny dzień i każdą chwilę odwagi.

Niech jego dźwięk będzie podziękowaniem za okazane wsparcie i znakiem nadziei dla tych, którzy wciąż walczą.

Dziś kończę leczenie systemowe.

Zaczynam moje nowe życie.”

 
Inicjatywa, która narodziła się z doświadczenia pacjentki

Dzwon Nadziei to inicjatywa samych pacjentek. Pani Joanna Michalska zwróciła się do mgr Zofii Jędrusik, Kierownik Opieki Medycznej Ambulatorium Chemioterapii, z pomysłem stworzenia miejsca, które dawałoby pacjentom możliwość symbolicznego zakończenia leczenia systemowego i podzielenia się swoją radością z innymi. Podobną prośbę napisała Pani Patrycja Kubiak.

Pomysł został przyjęty z ogromną życzliwością. Od lat jednym z fundamentów pracy zespołu Ambulatorium Chemioterapii jest wsłuchiwanie się w potrzeby pacjentów. Dlatego inicjatywa pani Joanny od początku spotkała się ze zrozumieniem i zaangażowaniem. Dzięki otwartości mgr Zofii Jędrusik oraz pracy całego zespołu Ambulatorium Chemioterapii idea stała się rzeczywistością. To właśnie tam każdego dnia pacjenci spędzają długie godziny podczas leczenia, przeżywają trudne chwile, ale również budują relacje z personelem, który staje się dla nich ważnym wsparciem w walce z chorobą.

 
Chwila, na którą czeka wielu pacjentów

W uroczystości uczestniczyli pacjenci, ich bliscy, przedstawiciele dyrekcji Centrum Onkologii z prof. Januszem Kowalewskim na czele, lekarze, pielęgniarki, psychologowie, pracownicy szpitala oraz przedstawiciele mediów.

W dzwon trzykrotnie uderzyły Panie Joanna Michalska oraz Patrycja Kubiak, zamykając tym samym trudny życiowy etap: miesiące walki, setki godzin leczenia, wiele trudnych decyzji, chwil zwątpienia i ogromnej determinacji.

„ Sama wiem, przez co pacjenci onkologiczni przechodzą – mówiła wzruszona Pani Patrycja. To dla nas symbol nowej drogi, nowego życia. Odkąd dowiedziałam się, że choruję na nowotwór piersi, wiedziałam, że tę walkę wygram. Głowa jest najważniejsza. Przeszłam cztery cykle czerwonej chemioterapii i dwanaście – białej. Moje leczenie się zakończyło i uzyskałam najlepszy możliwy wynik, jaki mogłam osiągnąć. Mam 36 lat i dziś mogę patrzeć w przyszłość z nadzieją”.

Jak podkreśla pacjentka, ogromne znaczenie podczas całego procesu leczenia miało wsparcie najbliższych oraz personelu Centrum Onkologii.

„Bycie i wsparcie drugiego człowieka, bliskich, ale również pracowników szpitala, dodawało siły każdego dnia. Człowiek czuł, że nie jest sam. To bardzo pomaga przejść przez najtrudniejsze momenty” – podkreśla Patrycja Kubiak.

Jej słowa doskonale oddają to, o czym podczas uroczystości mówili zarówno pacjenci, jak i personel medyczny. Chorobę nowotworową każdy pacjent przechodzi osobiście, ale nie powinien przechodzić jej samotnie.

 
Symbol wdzięczności i nadziei

Idea instalowania Dzwonów Nadziei w placówkach onkologicznych narodziła się w Stanach Zjednoczonych w latach 90. XX wieku i od tego czasu pomaga pacjentom symbolicznie zamknąć jeden z najtrudniejszych etapów życia.

Jak podkreślała podczas uroczystości dr Bożena Kawiecka-Dziembowska, psycholog, psychoonkolog i koordynator Zakładu Psychologii Klinicznej, takie symbole mają ogromne znaczenie dla pacjentów. Dają poczucie sprawczości, pozwalają celebrować ważny moment i wzmacniają nadzieję u tych, którzy nadal pozostają w trakcie leczenia.

Dźwięk dzwonu jest jednocześnie podziękowaniem dla wszystkich osób, które towarzyszyły choremu w tej drodze – rodziny, przyjaciół, lekarzy, pielęgniarek, psychologów oraz całego zespołu medycznego.

Niech rozbrzmiewa jak najczęściej

Po uroczystym uderzeniu w Dzwon Nadziei dyrektor Centrum Onkologii prof. Janusz Kowalewski wręczył Joannie Michalskiej i Patrycji Kubiak kwiaty, dziękując za ich odwagę, determinację oraz świadectwo, które daje siłę innym pacjentom.

Szczególne słowa uznania skierowano również do Kierownik Opieki Medycznej Zofii Jędrusik oraz całego zespołu Ambulatorium Chemioterapii za otwartość na potrzeby pacjentów i stworzenie miejsca, które będzie miało ogromne znaczenie dla kolejnych osób kończących leczenie systemowe.

Mamy nadzieję, że Dzwon Nadziei będzie rozbrzmiewał w Centrum Onkologii bardzo często. Niech każdy jego dźwięk oznacza kolejną zakończoną terapię, kolejną dobrą wiadomość, odzyskane marzenia i nowy początek. Bo za każdym jego uderzeniem stoi człowiek, który przeszedł długą i trudną drogę.

I który może dziś powiedzieć:

„Zaczynam moje nowe życie”.

Zdjęcia: Izabela Langner – Polskie Radio PiK,

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł Dzwon Nadziei w Centrum Onkologii w Bydgoszczy pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Na program koncertu składają się najpiękniejsze wiersze miłosne Adama Mickiewicza, wzbogacone autorską muzyką i wokalem Marcina Skaby, któremu towarzyszyć będzie chór fundacji Vita Bonis.

Uczestnicy tego wydarzenia odbędą muzyczną podróż śladami Adama Mickiewicza – od XIX-wiecznej Polski po Francję i Włochy, gdzie poeta tworzył swoje pełne tęsknoty i miłości utwory inspirowane uczuciem do Maryli Wereszczakówny. Całość wzbogaci narracja lektora, który przybliży słuchaczom ciekawostki z życia poety oraz historie związane z wykonywanymi utworami.

To wyjątkowa okazja, by zanurzyć się w atmosferze romantyzmu, odkryć na nowo piękno poezji Mickiewicza i przeżyć niezapomniane chwile pełne muzyki, wzruszeń oraz refleksji.

Termin i miejsce:

Niedziela, 28 czerwca, godz. ok. 12.00 (bezpośrednio po Mszy Świętej)

Kaplica św. Michała Archanioła, Centrum Onkologii w Bydgoszczy

Serdecznie zapraszamy pacjentów, ich rodziny, pracowników Centrum Onkologii oraz wszystkich miłośników poezji i muzyki.

Artykuł Wyjątkowy koncert poezji i muzyki „Mickiewicz in love” pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Choć nowotwory mózgu należą do chorób stosunkowo rzadkich, ich rozpoznanie budzi ogromny lęk. Są też jednym z największych wyzwań współczesnej onkologii. Właśnie dlatego obchodzony 8 czerwca Światowy Dzień Guza Mózgu ma przypominać nie tylko
o pacjentach i ich rodzinach, ale również o znaczeniu edukacji, badań naukowych i dostępu do nowoczesnych terapii.

Choroba, która zaskakuje

W powszechnej świadomości guzy mózgu najczęściej kojarzą się z bólem głowy. Tymczasem, jak podkreślają specjaliści, nie zawsze jest to pierwszy sygnał ostrzegawczy.

„Najczęściej pacjenci trafiają do diagnostyki po napadzie padaczkowym. To często choroba, która ujawnia się nagle. Jeszcze dzień wcześniej nie ma żadnych objawów, a następnego dnia chory trafia do szpitala”– mówi dr hab. Maciej Harat, prof PBŚ, kierownik Zakładu Neuroonkologii i Radiochirurgii Centrum Onkologii w Bydgoszczy.

Niepokój powinny wzbudzić również utrzymujące się bóle głowy, zaburzenia mowy, problemy z pamięcią, zmiany zachowania, niedowłady czy trudności z utrzymaniem równowagi. Wszystkie te objawy wymagają diagnostyki neurologicznej i obrazowej.

Glejak – trudny przeciwnik w onkologii

Każdego roku w Polsce rozpoznaje się ponad dwa tysiące nowotworów mózgu. Największą grupę stanowią glejaki – nowotwory rozwijające się z komórek glejowych mózgu.

Szczególnie trudnym przeciwnikiem pozostaje glejak wielopostaciowy.

„Glejaki to niestety jedne z najgorzej reagujących na leczenie nowotworów w całej onkologii. Mimo ogromnego postępu medycyny, jaki obserwowaliśmy w ostatnich latach, w tej grupie pacjentów nadal potrzebujemy nowych skutecznych terapii”– podkreśla
prof. Harat.

Leczenie wymaga współpracy wielu specjalistów – neurochirurgów, radioterapeutów, onkologów klinicznych, neurologów, rehabilitantów i psychologów. Dopiero połączenie różnych metod daje szansę na poprawę wyników leczenia i jakości życia pacjentów.

Nadzieja w innowacjach

Choć przez lata możliwości terapeutyczne w leczeniu glejaków zmieniały się powoli, dziś coraz większe nadzieje budzą nowoczesne technologie rozwijane w ramach programów badawczych.

Jedną z nich jest terapia TTFields (Tumor Treating Fields), wykorzystująca zmienne pole elektryczne do hamowania podziałów komórek nowotworowych.

„Od ponad dwóch dekad jest to jedyna metoda, która w badaniach klinicznych wykazała wydłużenie przeżycia pacjentów z glejakiem wielopostaciowym” – wyjaśnia prof. Harat.

Mechanizm działania jest wyjątkowy. Specjalne urządzenie generuje pole elektryczne zakłócające proces namnażania się komórek nowotworowych. Zdrowe komórki mózgu pozostają przy tym w dużej mierze poza jego działaniem, ponieważ nie podlegają intensywnym podziałom.

W wielu krajach Europy, Stanach Zjednoczonych czy Japonii terapia TTFields jest już elementem standardowego leczenia. W Polsce nadal nie jest refundowana, dlatego dla większości pacjentów pozostaje trudno dostępna.

Bydgoszcz wśród liderów nowoczesnego leczenia

Centrum Onkologii w Bydgoszczy od lat rozwija nowoczesne metody leczenia nowotworów mózgu. To właśnie tutaj wdrożono terapię TTFields z wykorzystaniem systemu Optune.

Obecnie specjaliści Zakładu Neuroonkologii i Radiochirurgii prowadzą program badawczy finansowany przez Agencję Badań Medycznych. Projekt ma sprawdzić, czy połączenie terapii zmiennym polem elektrycznym z zaawansowanym obrazowaniem PET
oraz radiochirurgią stereotaktyczną pozwoli jeszcze skuteczniej walczyć z nawrotami choroby.

„Chcemy jeszcze dokładniej określać granice guza i precyzyjniej kierować leczenie na obszary aktywnej choroby. To może przełożyć się na dalszą poprawę wyników terapii” – tłumaczy prof. Harat.

Zainteresowanie udziałem w badaniu jest bardzo duże. Do ośrodka regularnie zgłaszają się pacjenci z całej Polski, poszukujący nowych możliwości leczenia.

Edukacja równie ważna jak terapia

Światowy Dzień Guza Mózgu to także okazja do rozmowy o świadomości zdrowotnej. Im większa wiedza społeczeństwa na temat objawów i możliwości leczenia, tym większa szansa na szybką diagnostykę i skuteczną pomoc.

Specjaliści Zakładu Neuroonkologii i Radiochirurgii Centrum Onkologii w Bydgoszczy aktywnie angażują się w działania edukacyjne, dzieląc się swoją wiedzą zarówno z pacjentami, jak i opinią publiczną. O najnowszych osiągnięciach w leczeniu glejaków, wyzwaniach stojących przed współczesną neuroonkologią oraz prowadzonych projektach badawczych opowiadali m.in. w artykule Marty Słupskiej opublikowanym na portalu WP abcZdrowie, a także w programie informacyjnym „Zbliżenia” emitowanym na antenie TVP3 Bydgoszcz.

Przez takie działania eksperci pomagają oswajać temat nowotworów mózgu, obalają mity i pokazują, że nawet w przypadku chorób o bardzo trudnym rokowaniu medycyna nie przestaje szukać nowych rozwiązań.

ŚWIATEŁKO W TUNELU DLA CHORYCH NA GLEJAKA. REWOLUCYJNA TERAPIA W BYDGOSZCZY

ŚWIATOWY DZIEŃ GUZA MÓZGU

W stronę lepszej przyszłości

Nowotwory mózgu wciąż należą do najtrudniejszych chorób nowotworowych. Jednak rozwój neuroonkologii, coraz doskonalsze metody obrazowania, radiochirurgia stereotaktyczna oraz innowacyjne terapie, takie jak TTFields, sprawiają, że pacjenci otrzymują dziś więcej szans niż jeszcze kilka lat temu.

Światowy Dzień Guza Mózgu przypomina, że za każdą statystyką stoi człowiek, jego rodzina i codzienna walka o kolejne miesiące oraz lata życia. Dlatego tak ważne są badania naukowe, edukacja i nieustanne poszukiwanie nowych metod leczenia, które mogą zmieniać rokowania pacjentów na lepsze.

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł Guz mózgu nie daje czasu na zwłokę pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

27 maja obchodzimy Dzień Diagnosty Laboratoryjnego – święto specjalistów, którzy każdego dnia dostarczają lekarzom kluczowych informacji o stanie zdrowia pacjentów. Szacuje się, że ponad 70 procent decyzji medycznych podejmowanych jest w oparciu o wyniki badań laboratoryjnych.

Data tego święta nie jest przypadkowa. Upamiętnia przełomowe odkrycie z 1961 roku, kiedy Heinrich J. Matthaei i Marshall Warren Nirenberg po raz pierwszy rozszyfrowali kod genetyczny. To wydarzenie otworzyło drogę do rozwoju nowoczesnej diagnostyki molekularnej, która dziś stanowi jeden z fundamentów współczesnej onkologii.

Choć pacjenci rzadko spotykają diagnostów laboratoryjnych twarzą w twarz, ich praca ma ogromny wpływ na proces diagnozowania i leczenia. To oni wykonują analizy materiału biologicznego – krwi, moczu, tkanek czy materiału genetycznego – czuwają nad jakością badań, interpretują wyniki i współpracują z lekarzami przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych.

W Centrum Onkologii w Bydgoszczy jest ich łącznie blisko 60-oro. Pracują w wielu wyspecjalizowanych jednostkach: Zakładzie Diagnostyki Laboratoryjnej, Zakładzie Mikrobiologii, Zakładzie Genetyki i Onkologii Molekularnej, Pracowni Immunologii Transfuzjologicznej z Bankiem Krwi oraz w Zakładzie Patologii Nowotworów i Patomorfologii. Każde z tych miejsc pełni inną funkcję, ale wszystkie mają wspólny cel – bezpieczeństwo pacjenta i skuteczne leczenie.

Mikrobiologia – laboratorium, które walczy z zakażeniami

Ważną rolę w szpitalu onkologicznym odgrywa Zakład Mikrobiologii. To tutaj identyfikowane są drobnoustroje odpowiedzialne za zakażenia – bakterie, wirusy i grzyby. W przypadku pacjentów onkologicznych ma to ogromne znaczenie, ponieważ choroba nowotworowa i stosowane leczenie często osłabiają odporność organizmu.

„Pacjenci onkologiczni są szczególnie narażeni na zakażenia. Musimy zwracać uwagę także na drobnoustroje oportunistyczne, które u zdrowych osób zwykle nie wywołują infekcji, ale u naszych pacjentów mogą stanowić poważne zagrożenie” – podkreśla
dr hab. n. med. i n. o zdr. Maria Szymankiewicz, koordynator Zakładu Mikrobiologii.

W zakładzie pracują wysoko wykwalifikowani specjaliści. Jak zaznacza kierownik jednostki, niemal cały zespół posiada wyższe wykształcenie i prawo wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego, a część diagnostów ma dodatkowo specjalizację z mikrobiologii
i mikrobiologii medycznej.

Diagnostyka laboratoryjna to praca zespołowa

Diagności laboratoryjni pracują zwykle poza bezpośrednim kontaktem z pacjentem, ale ich codzienność opiera się na ścisłej współpracy z lekarzami, pielęgniarkami i innymi specjalistami.

„Dzisiaj nie da się skutecznie diagnozować i leczyć pacjentów bez pracy zespołowej. Diagnosta laboratoryjny musi być osobą otwartą, komunikatywną, odpowiedzialną i bardzo dokładną” – zaznacza dr hab. Maria Szymankiewicz.

Jak podkreśla, w tym zawodzie niezbędna jest także gotowość do ciągłego rozwoju.

„To osoba, która nieustannie aktualizuje wiedzę, uczestniczy w konferencjach i szkoleniach, śledzi nowe technologie i potrafi właściwie interpretować wyniki uzyskane różnymi metodami badawczymi”.

Szybka diagnostyka ratuje życie

Nowoczesna mikrobiologia rozwija się dziś niezwykle dynamicznie. Jeszcze kilka lat temu podstawą diagnostyki były przede wszystkim klasyczne hodowle drobnoustrojów. Nadal pozostają one złotym standardem, jednak coraz większą rolę odgrywają metody biologii molekularnej, które znacząco skracają czas oczekiwania na wynik.

W przypadku ciężkich zakażeń czas ma kluczowe znaczenie.

„W sytuacji sepsy każda godzina jest niezwykle cenna. Dzięki nowoczesnym metodom biologii molekularnej jesteśmy w stanie bardzo szybko zidentyfikować drobnoustrój i określić mechanizmy jego oporności na antybiotyki. Wstępny wynik możemy przekazać lekarzowi już po nieco ponad godzinie od uzyskania dodatniego sygnału wzrostu w hodowli” – wyjaśnia koordynator Zakładu Mikrobiologii.

To pozwala znacznie szybciej wdrożyć odpowiednią antybiotykoterapię, co w przypadku pacjentów onkologicznych często ma bezpośredni wpływ na powodzenie całego leczenia. Diagności mikrobiologiczni monitorują również zjawisko wielolekooporności drobnoustrojów. Analizują zmieniające się trendy i pomagają lekarzom dobrać skuteczne leczenie nawet w najtrudniejszych przypadkach zakażeń.

 
Nowoczesny sprzęt i wsparcie sztucznej inteligencji

Zakład Mikrobiologii stale inwestuje w rozwój technologiczny. Dzięki nowoczesnej aparaturze możliwe jest dziś nie tylko szybsze wykrywanie patogenów, ale także wstępna ocena ich lekowrażliwości jeszcze przed zakończeniem klasycznej hodowli.

Część nowego wyposażenia udało się zakupić dzięki wsparciu Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.

„Korzystamy z technologii, które pozwalają szybciej ocenić, jaki antybiotyk może być najskuteczniejszy jeszcze przed uzyskaniem pełnego antybiogramu. To ogromna pomoc dla lekarzy prowadzących pacjentów” – podkreśla dr hab. Maria Szymankiewicz.

W pracy zakładu wykorzystywane są również rozwiązania wspierane przez sztuczną inteligencję. Specjalistyczne urządzenia analizują podobieństwo szczepów drobnoustrojów, co pomaga w monitorowaniu zakażeń szpitalnych i wykrywaniu potencjalnych ognisk epidemicznych.

„Takie badania mają ogromne znaczenie epidemiologiczne. Pozwalają nam sprawdzić, czy ten sam szczep odpowiada za zakażenia u różnych pacjentów i szybko reagować w sytuacjach zagrożenia”.

Jakość potwierdzona akredytacją

Ogromną wagę w pracy diagnostów laboratoryjnych odgrywa jakość i bezpieczeństwo wykonywanych badań. Zakład Mikrobiologii od lat rozwija system zarządzania jakością zgodny z międzynarodowymi standardami.

„Od 2014 roku posiadamy certyfikat akredytacyjny Polskiego Centrum Akredytacji i stale rozszerzamy zakres akredytacji o kolejne metody badawcze, również z obszaru biologii molekularnej” – mówi koordynator Zakładu.

Wdrożenie takich standardów oznacza ogrom pracy związanej z dokumentacją, nadzorem nad procedurami i potwierdzaniem kompetencji personelu.

„Akredytacja potwierdza nasze kompetencje i daje pewność, że badania wykonywane są zgodnie z najwyższymi wymaganiami. Pacjent otrzymuje wynik, który realnie wspiera proces diagnozowania i leczenia”.

Różne laboratoria, jeden cel

Choć mikrobiologia odgrywa szczególną rolę w ochronie pacjentów onkologicznych przed zakażeniami, równie ważna jest praca diagnostów w innych laboratoriach Centrum Onkologii.

W Zakładzie Diagnostyki Laboratoryjnej każdego dnia wykonywane są tysiące podstawowych badań niezbędnych do postawienia diagnozy i prowadzenia terapii. Zakład Genetyki i Onkologii Molekularnej analizuje mutacje genetyczne, które decydują m.in. o doborze terapii celowanych. W Pracowni Immunologii Transfuzjologicznej z Bankiem Krwi diagności czuwają nad bezpieczeństwem krwi i jej zgodnością, a w Zakładzie Patologii Nowotworów i Patomorfologii wspierają lekarzy w rozpoznawaniu zmian nowotworowych. Wszystkie te obszary łączy jedno – ogromna odpowiedzialność i świadomość, że za każdym wynikiem stoi konkretny pacjent i jego historia.

Zawód przyszłości

Współczesna diagnostyka laboratoryjna rozwija się niezwykle szybko. Automatyzacja, biologia molekularna, genetyka i sztuczna inteligencja zmieniają sposób pracy laboratoriów medycznych. Jednocześnie rośnie rola diagnostów jako partnerów lekarzy w procesie leczenia.

„Chciałybyśmy, aby diagnostyka laboratoryjna nadal tak dynamicznie się rozwijała, a wyniki badań jeszcze skuteczniej wspierały leczenie pacjentów i zwiększały ich bezpieczeństwo” – mówi dr hab. Maria Szymankiewicz.

Z okazji Dnia Diagnosty Laboratoryjnego WSZYSTKIM DIAGNOSTOM składamy serdeczne podziękowania za ich wiedzę, odpowiedzialność, precyzję i codzienną pracę wykonywaną często poza światłem reflektorów. To dzięki nim nowoczesna medycyna może działać skutecznie i bezpiecznie.

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł Za kulisami diagnozy. 27 maja – Dzień Diagnosty Laboratoryjnego pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Uroczyste wręczenie podziękowań odbyło się w niedzielę, 24 maja, podczas mszy św. odprawianej w ich intencji, przez ks. Grzegorza Grubbę, wikariusza Prowincjała Towarzystwa Salezjańskiego.  

W imieniu ks. biskupa Krzysztofa Włodarczyka, ordynariusza diecezji bydgoskiej, pismo z wyrazami wdzięczności za wieloletnią służbę, profesjonalizm oraz oddanie pacjentom wręczyli dyrektor Centrum Onkologii prof. Janusz Kowalewski oraz mgr Edyta Szortyka – dyrektor ds. Pielęgniarstwa.

W specjalnym liście skierowanym do pielęgniarek biskup podziękował każdej z nich za „profesjonalną opiekę okazywaną pacjentom Centrum Onkologii w Bydgoszczy”, przekazując jednocześnie swoje błogosławieństwo i polecając wszystkich pracowników opiece Matki Bożej Pięknej Miłości.

Podczas uroczystości wyróżniono pielęgniarki z ponad 40-letnim stażem pracy:

• Janinę Adamczyk,

• Ilonę Andrzejewską,

• Ewę Cyrankiewicz,

• Reginę Jaszczyk,

• Urszulę Jędral,

• Zofię Jędrusik,

• Beatę Kaźmierczak,

• Irenę Klatt,

• Katarzynę Koszewską,

• Beatę Łabendę,

• Hannę Łączną,

• Teresę Panfil,

• Grażynę Różycką,

• Annę Tuchalską,

• Katarzynę Walkowiak,

• oraz Marię Wełna.

Podziękowania trafiły także na ręce dyrektor ds. Pielęgniarstwa Edyty Szortyki oraz dyrektora Centrum Onkologii, prof. Janusza Kowalewskiego oraz jego małżonki Bożeny Kowalewskiej.

Szczególne słowa uznania do wyróżnionych pielęgniarek skierował prof. Janusz Kowalewski.

„Człowiek nigdy nie jest tak wielki, jak wówczas, kiedy pochyla się, aby udzielić pomocy drugiemu człowiekowi” – mówił dyrektor Centrum Onkologii, cytując słowa Papieża Jana Pawła II.

Prof. Kowalewski podkreślił, że praca pielęgniarek to nie tylko profesjonalizm i ogromna wiedza medyczna, ale przede wszystkim codzienna empatia, obecność i wsparcie dla pacjentów.

„Nikt nie oczekuje od pracowników ochrony zdrowia, że uda się uratować każdego chorego. Ale każdy pacjent ma prawo oczekiwać pomocy – czasem poprzez rozmowę, spojrzenie w oczy czy zwykłą obecność. Najgorsza jest obojętność. Patrząc na wyróżnione dziś panie, widzę osoby, które nigdy nie przechodzą obojętnie obok drugiego człowieka” – podkreślał dyrektor.

Kapelan Centrum Onkologii ks. Ireneusz Śliwiński zwrócił uwagę na wyjątkowy wymiar powołania pielęgniarek i położnych, łączący codzienną pracę zawodową z troską o drugiego człowieka i duchowym wsparciem pacjentów.

„To bardzo piękna uroczystość i wyraz wdzięczności wobec osób, które przez dziesięciolecia służyły chorym z oddaniem i ogromnym sercem” – mówił kapelan.

Podczas uroczystości zapowiedziano również kolejne wydarzenie dedykowane wszystkim pracownikom Centrum Onkologii. Jak podkreślono, 18 października – w dniu św. Łukasza, patrona służby zdrowia – planowane jest wspólne uhonorowanie przedstawicieli wszystkich grup zawodowych tworzących szpital: personelu medycznego, administracji oraz pracowników obsługi.

Uroczystość zakończyła się błogosławieństwem dla wszystkich pracowników oraz ich rodzin.

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł Ponad 40 lat troski o pacjentów. Wyjątkowe podziękowania dla pielęgniarek Centrum Onkologii pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

W warsztatach uczestniczyło dziewięciu lekarzy, którzy przez dwa intensywne dni pracowali bezpośrednio na blokach operacyjnych, obserwując i współuczestnicząc w zaawansowanych zabiegach robotycznych.

Warsztaty prowadzili:

• dr n. med. Krzysztof Kamecki – dyrektor ds. medycznych Centrum Onkologii oraz koordynator Oddziału Klinicznego Urologii Onkologicznej,

• dr n. med. Bartłomiej Małkowski,

• dr Przemysław Skimina.

Dziesięć zaawansowanych operacji i praktyczne szkolenie dla urologów z całej Polski

Podczas warsztatów równocześnie pracowały dwie sale robotyczne. Łącznie przeprowadzono 10 skomplikowanych zabiegów nerkooszczędzających NSS/RAPN (robot-assisted partial nephrectomy), których celem było usunięcie guza przy jednoczesnym zachowaniu zdrowej części nerki.

„Te warsztaty są skoncentrowane wyłącznie na pacjentach z guzami nerek. Wcześniej pokazywaliśmy pełne spektrum operacji urologicznych, ale dziś naturalnym kolejnym etapem rozwoju chirurgii robotycznej są właśnie operacje nerkooszczędzające” – podkreśla
dr Krzysztof Kamecki.

Jeszcze kilka lat temu większość pacjentów z guzem nerki kwalifikowano do usunięcia całego narządu. Rozwój laparoskopii, a następnie chirurgii robotycznej całkowicie zmienił jednak możliwości leczenia.

„Dzięki technice robotowej jesteśmy dziś w stanie wykonywać operacje nerkooszczędzające nawet przy bardzo trudnych lokalizacjach guzów. Proporcje całkowicie się odwróciły – obecnie w zdecydowanej większości przypadków usuwamy wyłącznie sam guz, pozostawiając funkcjonującą część nerki”.

Robot pomaga tam, gdzie laparoskopia miała ograniczenia

Operacje częściowego wycięcia nerki należą do najbardziej wymagających procedur w urologii robotycznej. Nerki są bowiem bardzo silnie ukrwionymi narządami, a ryzyko krwawienia podczas zabiegu jest znaczące.

„Przez nerki przepływa ogromna ilość krwi. W przypadku uszkodzenia większego naczynia krwawienie może być bardzo poważne. Technologia robotyczna pozwala jednak znacznie lepiej uwidocznić struktury naczyniowe i odpowiednio wcześniej je zabezpieczyć” – tłumaczy dyrektor ds. medycznych Centrum Onkologii.

Kluczowym elementem takich operacji jest także czasowe zamknięcie przepływu krwi przez nerkę. Chirurdzy muszą działać niezwykle sprawnie, aby ograniczyć czas niedokrwienia narządu do minimum.

 „Najlepiej byłoby nie zamykać naczyń w ogóle, ale jeśli już jest to konieczne, staramy się, by trwało to najwyżej kilkanaście minut. Każda kolejna minuta może nieodwracalnie pogarszać wydolność nerki” – zaznacza dr Kamecki.

Zachowanie nerki ma ogromne znaczenie dla pacjenta

Specjaliści podkreślają, że zachowanie nawet części nerki może mieć ogromny wpływ na dalsze funkcjonowanie chorego, szczególnie u pacjentów starszych lub obciążonych innymi chorobami.

„Nigdy nie mamy pewności, że druga nerka przez całe życie pozostanie całkowicie wydolna. Zdarza się również, że po latach nowotwór pojawia się w drugiej nerce. Dlatego jeśli tylko jest to możliwe, staramy się zachować jak największą ilość zdrowego miąższu” – wyjaśnia urolog.

Dzięki dużemu doświadczeniu zespołu bydgoskiego Centrum Onkologii ryzyko powikłań po takich operacjach jest obecnie bardzo niewielkie.

„Podczas dwóch dni warsztatów operowaliśmy 10 pacjentów. U wszystkich zgodnie z planem następnego dnia usunięto dreny, wyniki były prawidłowe” – podsumowuje dr Kamecki.

Nauka w realnych warunkach operacyjnych

Warsztaty miały przede wszystkim praktyczny charakter. Lekarze uczestniczący w szkoleniu nie obserwowali zabiegów wyłącznie z sal konferencyjnych – byli obecni bezpośrednio przy stole operacyjnym jako asystenci operatorów.

„Zależało nam na tym, by uczestnicy mogli poczuć atmosferę prawdziwej pracy na bloku operacyjnym i aktywnie uczestniczyć w zabiegach, dokładnie tak, jak wygląda to później w ich własnych szpitalach” – mówi dr Kamecki.

Co ważne, organizatorzy świadomie wybrali trudne przypadki kliniczne.

„Uczestnicy byli zaskoczeni stopniem zaawansowania operowanych guzów, ale właśnie o to chodziło. Chcieliśmy pokazać realną chirurgię i najbardziej wymagające sytuacje, z jakimi można spotkać się w codziennej praktyce”.

Centrum Onkologii jednym z liderów chirurgii robotycznej w Polsce

Dzisiejsze możliwości bydgoskiego ośrodka sprawiają, że Centrum Onkologii należy do najbardziej zaawansowanych centrów chirurgii robotycznej w kraju oraz do liderów operacji nerkooszczędzających NSS/RAPN.

Organizatorzy już planują kolejne szkolenia – tym razem w jeszcze większej skali.

„Chcielibyśmy w przyszłości stworzyć wielodniowe, interdyscyplinarne wydarzenie obejmujące wszystkie zabiegowe specjalizacje naszego szpitala – urologię, torakochirurgię, ginekologię i chirurgię. To byłby już nie tylko maraton, ale prawdziwe święto chirurgii robotycznej” – zapowiada dr Krzysztof Kamecki.

Autor: Małgorzata Rogatty

Zdjęcia: Corza Medical

Artykuł Maraton Robotyczny NSS w Centrum Onkologii w Bydgoszczy pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Konferencja poświęcona była najnowszym osiągnięciom w diagnostyce molekularnej, chirurgii robotycznej oraz nowoczesnym terapiom systemowym stosowanym w leczeniu raka piersi i nowotworów narządu rodnego.

Jak podkreślali organizatorzy wydarzenia – prof. Krzysztof Koper, koordynator Oddziału Klinicznego Onkologii, Odcinek A oraz dr Magdalena Kowalkowska, z-ca koordynatora Oddziału Klinicznego Ginekologii Onkologicznej – współczesna onkologia rozwija się dziś niezwykle dynamicznie, a tempo zmian wymaga stałej aktualizacji wiedzy i wymiany doświadczeń między specjalistami.

„Chcemy zaktualizować możliwości dostępnych terapii dla pacjentów oraz przedstawić nowe leki, które wchodzą do praktyki klinicznej zarówno poprzez rejestrację, jak i refundację. Szczególnie podkreślamy znaczenie refundacji, bo to właśnie ona sprawia,
że nowoczesne leczenie staje się realnie dostępne dla chorych” – mówił prof. Krzysztof Koper.

Historyczny rok dla refundacji leków onkologicznych

Eksperci zwracali uwagę, że ostatnie miesiące przyniosły wyjątkowo dużo nowych możliwości terapeutycznych dla pacjentów onkologicznych.

„Jesień 2025 roku była czasem historycznej liczby nowych refundacji leków onkologicznych. Było ich ponad 20 – czego wcześniej nie obserwowaliśmy. Także obecna lista refundacyjna przyniosła kolejne nowe możliwości leczenia” – podkreślał prof. Koper.

Nowe refundacje obejmują również leki wykorzystywane w terapii nowotworów kobiecych. Wśród najważniejszych zmian profesor wymieniał rozszerzenie dostępu do nowoczesnych terapii w raku piersi, nowe leki biologiczne stosowane w zaawansowanym raku jajnika oraz poszerzenie refundacji immunoterapii dla pacjentek z zaawansowanym rakiem endometrium.

„Jesteśmy świadkami wyników nowych badań klinicznych i spektakularnych efektów leczenia. Tego typu spotkania są potrzebne także po to, aby uspokajać pacjentów i pokazywać, że dostęp do nowoczesnych terapii stale się rozwija” – zaznaczył ekspert.

Rak jajnika nadal największym wyzwaniem

Podczas konferencji wiele uwagi poświęcono nowotworom ginekologicznym, które nadal pozostają jednym z największych wyzwań współczesnej onkologii.

Jak podkreślał prof. Koper, szczególnie trudny pozostaje rak jajnika.

„Rak jajnika nadal stanowi dla nas największe wyzwanie. W przeciwieństwie do raka piersi nie dysponujemy skutecznym screeningiem ani możliwością wykrywania zmian na bardzo wczesnym etapie”.

Dodatkowym problemem jest agresywna biologia tego nowotworu oraz brak charakterystycznych objawów we wczesnym stadium choroby.

„Proces ten rozpoznajemy najczęściej w stadium zaawansowanym – dzieje się tak już w niemal 80 procentach przypadków” – podkreślał profesor.

Specjaliści zwracali uwagę, że podstawą profilaktyki pozostają regularne kontrole ginekologiczne.

„Od młodych lat powinien wykształcić się rytuał systematycznych kontroli u zaufanego ginekologa. To pozwala monitorować sytuację i zwiększa szansę na wykrycie zmian na wcześniejszym etapie” – zaznaczył prof. Koper.

Jednocześnie nowoczesne leczenie daje dziś coraz większe możliwości także pacjentkom z zaawansowaną chorobą.

„Coraz częściej możliwe są wieloletnie przeżycia i wieloletnia kontrola choroby przy zachowaniu dobrego stanu ogólnego. Naszym celem jest umożliwienie pacjentkom powrotu do życia rodzinnego, społecznego i zawodowego”.

Rak endometrium chorobą cywilizacyjną

Z kolei jednym z najczęstszych nowotworów kobiecych jest rak endometrium. Jak podkreśla dr Magdalena Kowalkowska, zastępca koordynatora Oddziału Klinicznego Ginekologii Onkologicznej Centrum Onkologii, liczba pacjentek. Które trafiają na oddział z tym nowotworem nieustannie rośnie.

„Przeżywamy obecnie swoisty renesans raka endometrium, co związane jest z postępem cywilizacyjnym i zmianą stylu życia” – wyjaśniała specjalistka.

Istotnymi czynnikami ryzyka są w tym przypadku otyłość, brak aktywności fizycznej, siedzący tryb życia oraz zaburzenia metaboliczne.

„Tkanka tłuszczowa jest ogromnym narządem hormonalnym. Produkuje estrogeny, które mogą stymulować patologiczny rozrost endometrium i prowadzić do rozwoju nowotworu” – tłumaczyła dr Kowalkowska.

Jednocześnie zaznaczyła, że rak endometrium często daje objawy stosunkowo wcześnie.

„Nieprawidłowe krwawienia powodują, że pacjentki zwykle trafiają do diagnostyki w pierwszym lub drugim stadium zaawansowania, co wiąże się z dobrym rokowaniem”.

Robotyka już codziennością

Jednym z ważnych tematów konferencji była również chirurgia robotyczna, która w bydgoskim Centrum Onkologii stała się już standardem leczenia wielu pacjentek.

„W naszym ośrodku robotyka to codzienność” – mówiła dr Magdalena Kowalkowska, która sama na co dzień przeprowadza operacje ginekologiczne z użyciem robota.

Jak zaznaczyła, szczególne korzyści odnoszą pacjentki z otyłością, u których klasyczne leczenie operacyjne było dotychczas znacznie trudniejsze.

„Dzięki systemowi da Vinci możemy operować pacjentki z otyłością olbrzymią w sposób mało inwazyjny. To oznacza mniej powikłań, mniejszą utratę krwi i bardzo szybką rekonwalescencję”.

Od momentu wdrożenia robotyki w Centrum Onkologii wykonano już ponad 300 takich zabiegów.

Diagnostyka genetyczna i medycyna personalizowana

Dużą część konferencji poświęcono nowoczesnej diagnostyce genetycznej i molekularnej, która coraz silniej wpływa na dobór terapii onkologicznych.

Prof. Marzena Lewandowska podkreślała, że badania genetyczne są dziś kluczowym elementem leczenia nowotworów kobiecych.

„Diagnostyka genetyczna pozwala nie tylko określić podtyp nowotworu, ale również przewidzieć wrażliwość komórek nowotworowych na konkretne leczenie i terapie celowane”.

Centrum Onkologii w Bydgoszczy od ponad dekady wykorzystuje technologie sekwencjonowania następnej generacji (NGS).

„Jesteśmy jedynym ośrodkiem posiadającym trzy różne technologie sekwencjonowania następnej generacji. Dzięki nim możemy bardzo dokładnie analizować zmiany genetyczne w tkance nowotworowej, możemy dać informację naszym klinicystom onkologicznym, czy komórki nowotworowe pacjentki będą wrażliwe na konkretne leki ” – mówiła prof. Lewandowska.

Badania genetyczne mają również ogromne znaczenie profilaktyczne dla rodzin pacjentek.

„Jeżeli potwierdzimy dziedziczną mutację genetyczną, możemy objąć opieką także innych członków rodziny i wdrożyć odpowiednią profilaktykę”.

Ekspertka zwróciła także uwagę na rozwój diagnostyki opartej na analizie krążącego DNA nowotworowego, która umożliwia jeszcze dokładniejsze monitorowanie skuteczności leczenia i dobór terapii.

Wspólna wymiana doświadczeń

Organizatorzy podkreślali, że konferencja była nie tylko okazją do prezentacji najnowszej wiedzy medycznej, ale również przestrzenią do praktycznej dyskusji o codziennych wyzwaniach klinicznych.

 „Pacjent onkologiczny wymaga dziś kompleksowego, interdyscyplinarnego podejścia. Dlatego chcemy budować współpracę między lekarzami różnych specjalności” – podkreślał prof. Krzysztof Koper.

IV Spotkanie Onkologiczne w Bydgoszczy po raz kolejny pokazało, jak dynamicznie rozwija się współczesna onkologia oraz jak duże znaczenie mają dziś nowoczesne terapie, diagnostyka molekularna i leczenie personalizowane dla poprawy wyników terapii oraz jakości życia pacjentek.

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł Nowe terapie, diagnostyka genetyczna i robotyka zmieniają leczenie nowotworów kobiecych pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

O profilaktyce, diagnostyce i nowoczesnym leczeniu raka żołądka nasi specjaliści rozmawiali 19 maja 2026r. w programie TVP3 Bydgoszcz „Na zdrowie”. W materiale przygotowanym w Centrum Onkologii w Bydgoszczy wystąpili m.in. dr hab. Michał Jankowski, prof. UMK, koordynator Oddziału Klinicznego Chirurgii Onkologicznej, dr n.med. Bartosz Skonieczny oraz pacjent Czesław Buchwald. W studiu gośćmi redaktor Krystyny Rymaszewskiej byli: prof. dr hab. n. med. Wojciech Zegarski, konsultant krajowy w dziedzinie chirurgii onkologicznej, kierownik Katedry Chirurgii Onkologicznej Collegium Medicum UMK, Centrum Onkologii w Bydgoszczy oraz dr n. med. Adrianna – konsultant wojewódzki w dziedzinie onkologii klinicznej, koordynator Oddziału Klinicznego Onkologii, Odcinek B.

 
Objawy, które łatwo zbagatelizować

Jak podkreśla dr Bartosz Skonieczny, rak żołądka przez długi czas może rozwijać się bardzo dyskretnie.

„Objawy są bardzo niespecyficzne. Pacjenci zgłaszają dolegliwości bólowe w górnym piętrze jamy brzusznej, objawy refluksowe, uczucie pełności czy niezamierzoną utratę masy ciała. Bardzo często są one bagatelizowane, a diagnostyka wykonywana zbyt późno”
– mówi specjalista.

Podobnie problem opisuje prof. Wojciech Zegarski.

„Objawy raka żołądka są mało specyficzne i to jest właśnie cały problem. Lekarz, do którego zgłasza się pacjent, powinien mieć tzw. czujność onkologiczną i podejrzewać coś złego” – podkreślał w programie profesor.

Niepokojące powinny być przede wszystkim:

• bóle nadbrzusza utrzymujące się kilka tygodni,

• utrata apetytu,

• szybkie uczucie sytości,

• nudności,

• refluks,

• niewyjaśnione chudnięcie,

• osłabienie.

Prof. Zegarski zwraca uwagę, że wielu pacjentów zmienia sposób odżywiania jeszcze przed diagnozą.

„Chorzy często przestają jeść mięso czy ciężkostrawne potrawy i przechodzą na lżejszą dietę. To także może być sygnał, że należy rozpocząć diagnostykę górnego odcinka przewodu pokarmowego” – zaznacza.

Dr Skonieczny dodaje, że szczególnie młodzi pacjenci coraz częściej trafiają do specjalisty z bardziej zaawansowaną chorobą.

„Coraz młodsi chorzy wymagają diagnostyki i leczenia. Zdarza się, że pacjent ma zaledwie 18 lat” – podkreśla.

Gastroskopia ratuje życie

Podstawowym badaniem w diagnostyce raka żołądka jest gastroskopia. To właśnie ona pozwala wykryć zmiany nowotworowe we wczesnym stadium.

„Gastroskopia jest badaniem referencyjnym w diagnostyce górnego odcinka przewodu pokarmowego. Pozwala ocenić przełyk, żołądek i początkowy odcinek dwunastnicy. Podczas badania pobierane są wycinki z podejrzanych zmian, które następnie ocenia patomorfolog” – wyjaśnia dr Bartosz Skonieczny.

Prof. Wojciech Zegarski podkreśla, że szybkie skierowanie pacjenta na badanie może uratować życie.

„Im szybciej skierujemy chorego na badanie endoskopowe, tym zwiększamy szansę na wczesne rozpoznanie raka żołądka. A tylko wczesne rozpoznanie daje realną szansę na całkowite wyleczenie” – mówi.

Profesor przypomina również, że pojedyncze badanie nie zawsze wystarcza.

„Ten nowotwór często rośnie głębiej. Zdarza się, że pierwsza gastroskopia nie daje jednoznacznej odpowiedzi. Dlatego czasem badanie trzeba powtórzyć” – zaznacza.

Jeśli rozpoznanie nowotworu zostanie potwierdzone, pacjent przechodzi pogłębioną diagnostykę. Obejmuje ona tomografię komputerową klatki piersiowej, jamy brzusznej i miednicy, badania laboratoryjne, EKG oraz konsultacje specjalistyczne. Po zebraniu koniecznych wyników badań konsylium wielodyscyplinarne planuje leczenie.

W bardziej zaawansowanych przypadkach wykonywana jest także laparoskopia diagnostyczna.

„Wykonujemy niewielkie nacięcie i za pomocą laparoskopu oceniamy jamę brzuszną. To pozwala dokładnie określić stopień zaawansowania choroby”– tłumaczy prof. Zegarski.

Coraz trudniejszy przeciwnik

Jak mówi dr hab. Michał Jankowski, prof. UMK, rak żołądka zmienił się na przestrzeni ostatnich dekad.

„Zmieniła się biologia tego nowotworu. Jest inny niż 30 lat temu. Zmieniła się też populacja pacjentów – coraz częściej chorują ludzie młodzi” – podkreśla profesor.

Specjaliści wskazują, że wpływ na to mogą mieć:

• „zachodni” styl życia,

• wysoko przetworzona dieta,

• przewlekły refluks,

• zmiany zapalne błony śluzowej,

• zaburzenia mikrobiomu,

• palenie tytoniu i alkohol.

O czynnikach ryzyka mówiła również dr Adrianna Makarewicz.

„Najczęściej wpływ mają dieta i styl życia. Duże znaczenie ma wysoko przetworzona żywność, nadmiar soli, produkty wędzone, palenie papierosów oraz zakażenie bakterią Helicobacter pylori” – wyjaśnia onkolog i dodaje, że część przypadków ma również podłoże genetyczne.

„U bardzo młodych pacjentów częściej podejrzewamy uwarunkowania genetyczne, m.in. zaburzenia genu E-kadheryny czy zespół Lyncha” – mówi dr Makarewicz.

Rak żołądka jest nowotworem wymagającym bardzo skomplikowanego leczenia. W wielu przypadkach terapia rozpoczyna się od chemioterapii przedoperacyjnej, następnie wykonywany jest zabieg chirurgiczny, a po nim pacjent ponownie otrzymuje leczenie systemowe.

„To jest ciężka, agresywna chemioterapia. Potem pacjent wymaga przygotowania do operacji, odpowiedniego żywienia, rehabilitacji i dalszego leczenia. Wszystkie te elementy mają ogromny wpływ na wyniki terapii”– zaznacza prof. Jankowski.

Dr Adrianna Makarewicz wyjaśnia, że leczenie coraz częściej dobierane jest indywidualnie do biologii nowotworu.

„Dzisiaj bardzo ważne jest poznanie profilu molekularnego raka żołądka. Badamy m.in. ekspresję receptorów HER2 czy innych markerów, które pozwalają dobrać nowoczesne leczenie celowane oraz immunoterapię” – tłumaczy.

Leczenie to nie tylko operacja

Współczesna onkologia coraz większy nacisk kładzie na kompleksową opiekę nad pacjentem. Istotną rolę odgrywa prehabilitacja, czyli przygotowanie chorego do leczenia operacyjnego, odpowiednie żywienie oraz opieka dietetyczna.

„Opieka dietetyczna i prehabilitacja poprawiają wyniki leczenia nawet o 20–30 procent” – podkreśla prof. Jankowski.

Prof. Zegarski zwraca uwagę, że odpowiednie odżywienie chorego jest kluczowe już przed rozpoczęciem terapii.

„Leczenie trwa często wiele miesięcy i jest ogromnym obciążeniem dla organizmu. Bez właściwego dostarczenia białka i energii pacjent może nie ukończyć terapii”– zaznacza chirurg onkolog.

Pacjenci objęci są opieką dietetyków, fizjoterapeutów i psychologów.

„Już podczas pierwszej wizyty chirurg kieruje chorego do poradni prehabilitacyjnej. Tam pacjent trafia pod opiekę dietetyka, fizjoterapeuty i psychologa” – mówi prof. Zegarski.

Po usunięciu żołądka pacjent musi nauczyć się funkcjonować na nowo. O tym doświadczeniu opowiada pacjent Centrum Onkologii, Czesław Buchwald.

„Największym problemem jest nauka jedzenia. Trzeba przyzwyczaić się do częstych, małych porcji. To jest ceremonia jedzenia” – mówi.

Pacjent wspomina, że początkowo objawy wydawały się niegroźne.

„Zaczęło się od delikatnych bólów brzucha. Myślałem, że zjadłem coś nieodpowiedniego. Objawy powtarzały się co kilka dni, ale nie były bardzo nasilone” – opowiada.

Szybka reakcja i wykonanie gastroskopii pozwoliły jednak stosunkowo wcześnie rozpocząć leczenie.

Po operacji konieczna była całkowita zmiana sposobu odżywiania:

• małe, ale częste posiłki,

• dieta lekkostrawna,

• produkty bogate w białko,

• stopniowe rozszerzanie diety.

„Muszę jeść siedem–osiem razy dziennie. Powoli. To wymaga cierpliwości, ale można się do tego przyzwyczaić” – mówi pacjent.

Nowoczesne leczenie daje coraz większe możliwości

Dr Adrianna Makarewicz podkreśla, że jednym z największych przełomów ostatnich lat w leczeniu zaawansowanego raka żołądka jest immunoterapia.

„Immunoterapia sprawia, że układ odpornościowy ponownie rozpoznaje komórki nowotworowe i zaczyna z nimi walczyć. Połączenie immunoterapii z chemioterapią wydłuża czas przeżycia pacjentów i opóźnia rozwój choroby” – wyjaśnia konsultant wojewódzka w dziedzinie onkologii.

Lekarka zaznacza również, że nowoczesne leczenie jest coraz lepiej tolerowane przez pacjentów.

„Immunoterapia ma inny profil działań niepożądanych niż klasyczna chemioterapia. Dzięki temu wielu chorych lepiej znosi leczenie” – dodaje.

Najważniejsza jest szybka reakcja

Specjaliści podkreślają, że w przypadku raka żołądka kluczowe znaczenie ma czas. Im wcześniej choroba zostanie wykryta, tym większe szanse na skuteczne leczenie.

Dlatego nie wolno ignorować objawów takich jak:

• przewlekły ból brzucha,

• utrata apetytu,

• chudnięcie,

• refluks,

• uczucie pełności po jedzeniu,

• przewlekłe problemy gastryczne.

„Dolegliwości bólowe utrzymujące się dwa, trzy czy cztery tygodnie wymagają pilnej konsultacji lekarskiej” – przypomina dr Bartosz Skonieczny.

Prof. Wojciech Zegarski dodaje:

„Rak żołądka jest nowotworem podstępnym. Bardzo długo może rozwijać się bez wyraźnych objawów. Dlatego tak ważna jest czujność zarówno pacjentów, jak i lekarzy”.

Rak żołądka pozostaje trudnym przeciwnikiem, jednak współczesna medycyna daje pacjentom coraz większe możliwości skutecznego leczenia i powrotu do aktywnego życia.

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł Rak żołądka – choroba, której nie wolno lekceważyć pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

„Nowotwory piersi i narządu rodnego to nadal najistotniejszy problem onkologiczny u kobiet. W ostatnich latach obserwujemy ogromny rozwój programów profilaktycznych, diagnostyki genetycznej i molekularnej oraz terapii personalizowanych. Jednocześnie postęp ten stawia przed lekarzami nowe wyzwania w codziennej praktyce klinicznej. Stąd potrzeba organizowania takich spotkań” – podkreślają organizatorzy konferencji, prof. Krzysztof Koper, koordynator Oddziału Onkologii Klinicznej, Odcinek A oraz dr Magdalena Kowalkowska, z-ca koordynatora Oddziału Klinicznego Ginekologii Onkologicznej.

 
Profilaktyka nadal kluczowym wyzwaniem

Jak zaznacza prof. Krzysztof Koper, nowotwory kobiece można podzielić na dwie główne grupy: nowotwory ginekologiczne – przede wszystkim raka jajnika, raka trzonu macicy i raka szyjki macicy – oraz nowotwory piersi, które są najczęściej diagnozowane u kobiet zarówno w Polsce, jak i na świecie.

„Rak piersi jest nowotworem, w którym mamy bardzo dobre możliwości profilaktyki i wczesnego wykrywania. To właśnie regularne badania przesiewowe dają największą szansę na skuteczne leczenie i wieloletnie przeżycie bez choroby” – podkreśla prof. Koper.

Ekspert zwraca jednak uwagę, że zgłaszalność kobiet na badania profilaktyczne nadal pozostaje niewystarczająca. Tymczasem odpowiednio prowadzona profilaktyka realnie zmniejsza śmiertelność i pozwala wykrywać nowotwory na etapie, gdy leczenie jest najbardziej skuteczne.

Znacznie trudniejszym wyzwaniem pozostaje rak jajnika. Choroba rozwija się długo bezobjawowo, a skutecznego programu przesiewowego nadal nie udało się opracować. Nawet około 80 proc. kobiet zgłaszających się do lekarzy z tym nowotworem ma już
III lub IV stadium zaawansowania choroby.

Nowoczesne terapie zmieniają współczesną onkologię

Jednym z najważniejszych tematów konferencji będą dynamiczne zmiany w leczeniu systemowym nowotworów kobiecych. Prof. Koper podkreśla, że w ostatnich latach pojawiło się wiele nowych terapii refundowanych, które znacząco poprawiają wyniki leczenia
oraz jakość życia pacjentek.

Szczególne znaczenie mają dziś terapie celowane molekularnie oraz immunoterapia. Coraz większe możliwości pojawiają się zarówno w leczeniu raka piersi, jak i nowotworów ginekologicznych.

„Współczesna onkologia to nie tylko wydłużanie życia, ale również utrzymanie jego dobrej jakości. Coraz więcej pacjentek wraca do aktywności zawodowej i rodzinnej nawet w trakcie leczenia” – zaznacza prof. Koper.

Jak dodaje dr Magdalena Kowalkowska, ogromny postęp dokonał się również w chirurgii onkologicznej.

„Obecnie w naszym ośrodku ponad 90 procent operacji raka trzonu macicy wykonywanych jest techniką robotyczną. Dzięki temu pacjentki szybciej wracają do sprawności, mają mniej powikłań i mogą wcześniej rozpocząć leczenie uzupełniające” – mówi specjalistka.

 
Choroby cywilizacyjne zwiększają ryzyko zachorowań

Eksperci zwracają uwagę, że rosnąca liczba zachorowań na nowotwory kobiece związana jest również ze zmianami stylu życia i chorobami cywilizacyjnymi.

„Otyłość, brak aktywności fizycznej, przewlekły stres czy niewłaściwa dieta mają ogromny wpływ na ryzyko rozwoju nowotworów” – podkreśla dr Kowalkowska.

Szczególnie wyraźnie widoczne jest to w przypadku raka endometrium.

„Większość Pań nie zdaje sobie sprawy z tego, że tkanka tłuszczowa także produkuje estrogeny, które mogą stymulować nieprawidłowy rozrost endometrium i prowadzić do rozwoju nowotworu” – wyjaśnia specjalistka.

Prof. Koper zwraca również uwagę na wzrost zachorowań u młodych kobiet, w tym na agresywne postacie raka piersi, takie jak rak potrójnie ujemny.

„Coraz częściej widzimy pacjentki w wieku 35–40 lat. Wpływ mają między innymi otyłość, spożycie alkoholu, palenie papierosów, przewlekły stres i zmiany stylu życia” – mówi ekspert.

Regularne badania i czujność onkologiczna

Organizatorzy konferencji podkreślają, że podstawą skutecznej walki z nowotworami pozostaje profilaktyka oraz regularne badania.

„Kobiety powinny wykonywać regularne badania ginekologiczne, USG oraz samobadanie piersi. Systematyczność pozwala wychwycić nawet niewielkie zmiany i odpowiednio wcześnie rozpocząć diagnostykę” – zaznacza prof. Koper.

Eksperci przypominają, że profilaktyka dotyczy kobiet w każdym wieku – także seniorek i pacjentek po przebytym leczeniu onkologicznym.

Interdyscyplinarna współpraca lekarzy

Konferencja skierowana jest nie tylko do onkologów i ginekologów onkologicznych, ale również do lekarzy rodzinnych, internistów, radiologów, patologów, genetyków oraz wszystkich specjalistów zaangażowanych w opiekę nad pacjentami onkologicznymi.

„Chcemy budować współpracę między lekarzami różnych specjalności. Pacjent onkologiczny wymaga dziś kompleksowego, interdyscyplinarnego podejścia” – podkreśla prof. Koper.

Organizatorzy liczą także na szeroki udział lekarzy z regionu kujawsko-pomorskiego, którzy na co dzień uczestniczą w diagnostyce i leczeniu pacjentek.

Bogaty program naukowy

Program konferencji obejmuje wykłady poświęcone najnowszym osiągnięciom w diagnostyce i leczeniu nowotworów kobiecych.

W części dotyczącej diagnostyki nowotworów kobiecych eksperci omówią m.in.:

• aktualne trendy w diagnostyce genetyczno-molekularnej nowotworów kobiecych – prof. Marzena Lewandowska,

• patologię nowej generacji nowotworów kobiecych – dr Adam Kowalewski.

W sesji poświęconej leczeniu nowotworów narządu rodnego zaplanowano wykłady dotyczące:

• chirurgii robotycznej w leczeniu raka trzonu macicy – dr Magdalena Kowalkowska,

• przyszłości hipofrakcjonacji w radioterapii narządu rodnego – prof. Roman Makarewicz,

• systemowego leczenia podtrzymującego w pierwotnie rozpoznanym raku jajnika – dr Wojciech Iwaszko,

• terapii w nawrotowym raku jajnika – dr Marta Milinkiewicz,

• nowoczesnej terapii systemowej raka endometrium – prof. Krzysztof Koper,

• postępów w terapii systemowej raka szyjki macicy – dr Marta Sznajdrowska.

Duża część konferencji poświęcona będzie także nowoczesnemu leczeniu raka piersi. Uczestnicy wysłuchają wykładów dotyczących:

• aktualnych wytycznych radioterapii raka piersi – dr Gabriela Malaga,

• radioterapii przerzutów do ośrodkowego układu nerwowego w raku piersi – prof. Maciej Harat,

• postępów terapii systemowej potrójnie ujemnego raka piersi – dr Jan Filipiak i dr Piotr Sawrycki,

• leczenia systemowego hormonozależnego raka piersi – dr Magdalena Wiśniewska i dr Agnieszka Koper,

• terapii HER2-dodatniego raka piersi – dr Justyna Jandernal i dr Monika Olejniczak.

Spotkanie naukowe i wymiana doświadczeń

Organizatorzy podkreślają, że konferencja ma być nie tylko miejscem prezentacji najnowszej wiedzy medycznej, ale również przestrzenią do wymiany doświadczeń lekarzy praktyków.

„Zależy nam, aby uczestnicy mogli wspólnie dyskutować o codziennych wyzwaniach klinicznych i możliwościach wdrażania nowoczesnych terapii w praktyce” – podkreślają prof. Krzysztof Koper i dr Magdalena Kowalkowska.

IV Spotkanie Onkologiczne „Postępy w Diagnostyce i Leczeniu Nowotworów Kobiecych” odbędzie się 23 maja 2026 roku w Innowacyjnym Forum Medycznym Centrum Onkologii w Bydgoszczy przy ul. I. Romanowskiej 2. Początek o godz. 9.30.

Artykuł IV Spotkanie Onkologiczne w Bydgoszczy. Eksperci o nowościach w diagnostyce i leczeniu nowotworów kobiecych pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.