29 kwietnia, dyrektor Centrum Onkologii w Bydgoszczy, prof. Janusz Kowalewski, w obecności marszałka województwa Piotra Całbeckiego oraz wicewojewody Piotra Hemmerlinga podpisał umowę z Ministerstwem Zdrowia na dofinansowanie rozbudowy
i modernizacji szpitala w ramach Funduszu Medycznego. W uroczystości uczestniczyli także:

– Jarosław Wierski – prezes Zarządu Kujawsko-Pomorskie Inwestycje Medyczne,

– dr Krzysztof Kamecki- dyr. ds. medycznych,

– mgr Katarzyna Klawińska-Knach – dyrektor ds. organizacyjnych i rozwoju,

– mgr inż. Weronika Rossa-Karwecka- dyr. ds. logistyki,

– mgr Anna Kasprowicz – dyr. ds. ekonomicznych,

– koordynatorzy oddziałów klinicznych szpitala, przedstawiciele lekarzy i pielęgniarek.

Wartość przyznanego wsparcia to 300 mln zł.

„To historyczny moment dla naszego Centrum i całego regionu. Po wielu latach przygotowań i starań możemy wreszcie powiedzieć: zaczynamy. Ta inwestycja była niezwykle potrzebna i długo wyczekiwana przez pacjentów oraz personel” – podkreśla prof. Janusz Kowalewski.

Nowoczesna onkologia w Bydgoszczy – co powstanie?

Projekt „Rozbudowa i modernizacja Zespołu Głównego Centrum Onkologii w Bydgoszczy” to kompleksowa inwestycja o wartości ponad 500 mln zł.

Najważniejszym elementem będzie budowa pięciokondygnacyjnego Centrum Innowacyjnych Terapii Onkologicznych (CITO), w którym znajdą się Oddziały Onkologii Klinicznej, Ambulatorium Chemioterapii oraz Pracownia Cytostatyczna.

Rozbudowany zostanie także główny budynek szpitala – w tym blok operacyjny (do 11 sal), Oddział Intensywnej Terapii oraz kluczowe jednostki diagnostyczne, takie jak Zakład Diagnostyki Obrazowej, Endoskopii i Patomorfologii. Inwestycję uzupełni budowa parkingu na 212 miejsc.

„Nie budujemy tylko nowych ścian. Tworzymy nowoczesne zaplecze do leczenia nowotworów na najwyższym europejskim poziomie – od diagnostyki po terapię” – zaznacza dyrektor Centrum.

Dlaczego ta inwestycja jest tak potrzebna?

Województwo kujawsko-pomorskie od lat znajduje się w czołówce niepokojących statystyk onkologicznych w Polsce. Każdego roku diagnozuje się tu ponad 11 tysięcy nowych przypadków nowotworów, a każdego dnia w Centrum Onkologii leczonych jest ponad
1,5 tysiąca pacjentów.

„Skala potrzeb rośnie z roku na rok. Ta inwestycja to konieczność – odpowiedź na realne wyzwania zdrowotne naszego regionu” – mówi prof. Kowalewski.

300 mln zł z Funduszu Medycznego i wsparcie Samorządu Województwa

Centrum Onkologii w Bydgoszczy znalazło się w gronie 20 szpitali w Polsce, które otrzymały dofinansowanie w ramach konkursu Ministerstwa Zdrowia nr FM-SIS.04.ONKO.2025. Projekt uplasował się na 3. miejscu spośród 57 ocenianych wniosków i uzyskał maksymalną możliwą kwotę wsparcia.

„Chciałbym serdecznie podziękować pracownikom Centrum Onkologii, zwłaszcza pracownikom administracyjnym, za przygotowanie wszystkich dokumentów projektowych, dzięki czemu udało nam się otrzymać dofinansowanie – i to w najwyższej kwocie 300 mln zł. Dziękuję także władzom województwa za wsparcie naszych działań” – podkreśla dyrektor.

Projekt zakłada, że inwestycja zostanie sfinansowana w oparciu na współpracy kilku podmiotów:

• 300 mln zł – Fundusz Medyczny,
• 90 mln zł – Centrum Onkologii,
• 60 mln zł – Samorząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego.

„To moment historyczny. 300 mln zł to ogromna kwota pozyskana ze źródeł zewnętrznych. Chciałbym podziękować rządowi za to dofinansowanie, ale ten sukces nie byłby możliwy bez jakości, renomy, pracy i zaangażowania wszystkich pracowników Centrum Onkologii – szczególnie zespołu administracyjnego, który świetnie przygotował projekt” – mówi marszałek województwa Kujawsko-Pomorskiego Piotr Całbecki. „Medycyna wymaga ciągłych inwestycji – co kilkadziesiąt lat trzeba wszystko modernizować lub budować od nowa. Cieszę się z dzisiejszego dnia i trzymam kciuki za realizację projektu” – dodaje marszałek.

Głos administracji rządowej: „To powód do dumy”

„Jako przedstawiciel administracji rządowej odczuwam wielką satysfakcję, a jako mieszkaniec – ogromną radość, że te środki trafią do szpitala, który jest naszą dumą. 300 mln zł nie zaspokoi wszystkich potrzeb, ale pomoże stworzyć jak najlepsze warunki dla naszych pacjentów” – podkreśla wicewojewoda kujawsko-pomorski Piotr Hemmerling. „Gratuluję skuteczności – maksymalne wsparcie , które otrzymał Państwa projekt to dowód m.in. dużego zaufania. Życzę powodzenia w dalszych etapach, szczególnie w wymagającej procedurze przetargowej” – dodaje.

Inwestycja w rozwój onkologii w regionie

Realizacja projektu została zaplanowana na lata 2026–2029. Centrum Onkologii jest już przygotowane do wdrożenia inwestycji.

„Jesteśmy gotowi do działania. To inwestycja, na którą czekaliśmy od lat – i którą właśnie rozpoczynamy. Przed nami ogrom pracy, ale też ogromna szansa na realną zmianę w leczeniu onkologicznym w naszym regionie” – podsumowuje dyrektor.

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł Umowa podpisana. Rozbudowujemy się dla Ciebie pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Organizatorem konferencji jest Oddział Kliniczny Chirurgii Klatki Piersiowej i Nowotworów, a jej głównym celem – praktyczne szkolenie chirurgów oraz wymiana doświadczeń związanych z wykorzystaniem robotyki w leczeniu chorób nowotworowych płuc.

Silna reprezentacja ośrodków i duże zainteresowanie

W konferencji wzięło udział kilkudziesięciu uczestników reprezentujących 17 ośrodków z całej Polski. Tak duże zainteresowanie potwierdza rosnącą rolę chirurgii robotycznej oraz potrzebę dalszego kształcenia w tym dynamicznie rozwijającym się obszarze medycyny.

Podczas otwarcia wydarzenia prof. Janusz Kowalewski, dyrektor Centrum Onkologii w Bydgoszczy podkreślał znaczenie spotkania dla rozwoju nowoczesnej chirurgii:

„Liczba uczestników oraz reprezentacja wielu ośrodków w kraju pokazują, jak duże jest zainteresowanie tą tematyką. Takie wydarzenia budują środowisko, które nie tylko wdraża nowe technologie, ale również potrafi się nimi dzielić. To niezwykle ważne, aby rozwój medycyny odbywał się wspólnie – poprzez dialog, praktykę i otwartość na nowe rozwiązania”.

Bydgoszcz jako ośrodek innowacji

Konferencja koncentruje się na technice biportal RATS (bi-RATS), czyli hybrydowym podejściu łączącym chirurgię robotyczną (RATS) z torakoskopową (VATS).

Zespół torakochirurgów z bydgoskiego Centrum Onkologii należy do grona pionierów wdrażania techniki hybrydowej w Polsce. Nowoczesne podejście zostało zaadaptowane po szkoleniu w Barcelonie, w jednym z bardziej doświadczonych ośrodków europejskich, pod kierunkiem dr Amaii Ojanguren.

Jak podkreśla dr Przemysław Bławat, torakochirurg z Oddziału Klinicznego Chirurgii Klatki Piersiowej i Nowotworów:

„Jest to technika hybrydowa, w której korzystamy ze wszystkich dobrodziejstw robota, a jednocześnie minimalizujemy uraz operacyjny. To połączenie zabiegu robotycznego, czyli RATS, i zabiegów torakoskopowych, które z powodzeniem od wielu lat wykonujemy – czyli VATS. Jest on jeszcze mniej inwazyjny niż zabieg robotyczny, ponieważ zamiast pięciu cięć wykonujemy tylko dwa, więc okres rekonwalescencji pacjenta, ból pooperacyjny są znacznie mniejsze. Ponadto wykorzystując robota mamy dostęp do najbardziej precyzyjnej preparatyki struktur anatomicznych. Zachowujemy więc wszystkie korzyści związane z użyciem robota, zmniejszamy liczbę cięć, a do tego redukujemy koszty, ponieważ używamy tzw. staplerów zewnętrznych, które stosuje asysta chirurgiczna”.

Pierwsze zabiegi i realne korzyści dla pacjentów

Pierwsze takie operacje przeprowadzili w Bydgoszczy dr Przemysław Bławat oraz dr Łukasz Żołna, którzy teraz dzielą się swoim doświadczeniem z kolegami z innych ośrodków. Obaj przeszli szkolenie w Barcelonie i od stycznia wdrażają tę technikę w Centrum Onkologii w Bydgoszczy.

„Choć dotąd w naszym kraju wykonano ok. 1000 zabiegów z użyciem robota chirurgicznego w zakresie chirurgii klatki piersiowej, to tego typu technika nie była dotąd stosowana”- przyznaje dr Łukasz Żołna, a dr Bławat dodaje:

„Wyzwaniem w takiej operacji jest konieczność zaangażowania dwóch specjalistów doświadczonych w technikach małoinwazyjnych, ponieważ w tym zabiegu zarówno chirurg, który siedzi przy konsoli robotycznej, jak i ten, który stoi przy stole operacyjnym, wykonują zadania o takim samym stopniu trudności i podobnej odpowiedzialności”.

Operowani pacjenci przeszli rozległe zabiegi anatomiczne i – mimo zastosowania nowej metody – czas operacji był krótszy niż w standardowej chirurgii robotycznej.

Najważniejsze korzyści dla chorych to:

– mniejszy ból pooperacyjny,

– szybsza rekonwalescencja,

– lepszy efekt kosmetyczny,

– zachowanie pełnej precyzji zabiegu robotycznego.

„Mamy plan  by włączy te technikę na stałę do całej gamy zabiegów, które prowadzimy. Nasze dotychczasowe doświadczenia są bardzo pozytywne”– podkreśla dr Łukasz Żołna.

Nowoczesna chirurgia – mniej cięć, większa precyzja

Bydgoski ośrodek od lat stawia na chirurgię małoinwazyjną. To fundament naszej działalności – podkreśla dr Maciej Dancewicz – koordynator Oddziału Klinicznego Chirurgii Klatki Piersiowej i Nowotworów.

„Obecnie aż 84% operacji wykonujemy metodami małoinwazyjnymi. To ogromna zmiana w porównaniu do tego, co było jeszcze kilkanaście lat temu – oznacza to mniejszy ból, krótszy pobyt w szpitalu i szybszy powrót pacjenta do zdrowia”.

Dodaje również, że rozwój technik robotycznych jest naturalnym etapem ewolucji chirurgii:

„Nie odkrywamy Ameryki – wielu z uczestników konferencji wykonuje już zabiegi robotyczne. Naszą intencją było stworzenie przestrzeni do wspólnej rozmowy o doświadczeniach, o tym, co działa, a co można jeszcze poprawić. Chirurgia robotyczna rozwija się bardzo dynamicznie i tylko poprzez współpracę możemy ją doskonalić”.

„Jeśli chodzi o chirurgię robotyczną w torakochirurgii, to do tej pory w kraju wykonano ok. 1000 takich operacji, z czego ponad 300 w Bydgoszczy. Sukcesem polskiej torakochirurgii jest to, że częstość wykonywania zabiegów metodami małoinwazyjnymi nie odbiega od średniej europejskiej, a nawet przewyższa liczbę takich zabiegów w innych krajach” – podsumowuje z zadowoleniem prezes Polskiego Towarzystwa Kardio-Torakochirurgów, dr hab. Cezary Piwkowski, prof. UMP.

Dr Dancewicz zwrócił także uwagę na znaczenie łączenia różnych technik:

„Fascynuje nas możliwość łączenia chirurgii robotycznej z torakoskopową. To podejście hybrydowe pozwala wykorzystać zalety obu metod – precyzję robota i minimalną inwazyjność technik VATS. Dążymy do tego, aby dostęp operacyjny był jak najmniejszy,
a jednocześnie maksymalnie efektywny”.

Zabiegi na żywo i międzynarodowa współpraca

Konferencja ma charakter praktyczny. Przeprowadzane przez bydgoskich specjalistów operacje były transmitowane do sali wykładowej a uczestnicy obserwowali je na żywo, wraz z komentarzem ekspertów.

Swoim doświadczeniem dzielili się zarówno polscy specjaliści, jak i goście zagraniczni, na czele z dr Amaią Ojanguren z Barcelony, gdzie tego typu zabiegi wykonywane są z powodzeniem od kilku lat.

„Specjaliści z Barcelony to bardzo doświadczony zespół” – zauważa dr Bławat. „W naszym ośrodku wykonaliśmy dotąd ponad 320 zabiegów robotycznych w torakochirurgii, a Barcelona ponad 1000. Koledzy są więc bardzo doświadczeni, a do tego bardzo otwarci
na to, by swoimi umiejętnościami i wiedzą dzielić się z innymi. Ich entuzjazm zachęca do podejmowania kolejnych wyzwań w torakochirurgii”.

Organizatorzy konferencji podkreślają, że przyszłość chirurgii opiera się na edukacji i pracy zespołowej. Nowoczesne operacje wymagają zaangażowania całego zespołu – od chirurgów, przez anestezjologów, po personel pielęgniarski.

Kierunek: przyszłość chirurgii

Dynamiczny rozwój technik małoinwazyjnych oraz robotyki wskazuje jednoznacznie kierunek rozwoju współczesnej medycyny. Hybrydowe podejście może w najbliższych latach stać się standardem w torakochirurgii.

Jak podsumowują specjaliści, to właśnie takie spotkania jak bydgoska konferencja realnie przyczyniają się do poprawy jakości leczenia i bezpieczeństwa pacjentów – nie tylko w jednym ośrodku, ale w całym kraju.

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł Robotyka hybrydowa w chirurgii klatki piersiowej – konferencja szkoleniowa pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Konferencja stanowi kontynuację ogólnopolskiej inicjatywy integrującej środowisko onkologiczne wokół wspólnego celu – budowy dojrzałego, skutecznego i nowoczesnego systemu opieki nad pacjentem onkologicznym.

W wydarzeniu uczestniczyli także przedstawiciele naszego Szpitala: prof. Janusz Kowalewski – dyrektor Centrum Onkologii w Bydgoszczy, Katarzyna Klawińska-Knach – dyrektor ds. organizacyjnych, Edyta Szortyka – dyrektor ds. pielęgniarstwa
oraz przedstawiciele Wojewódzkiego Ośrodka Monitorującego – dr n. med. Przemysław Bławat, mgr Agnieszka Bielińska i mgr Monika Wojciechowska.

Patronat i organizatorzy

Patronat merytoryczny nad konferencją objęły:

– Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy,

– Białostockie Centrum Onkologii im. M. Skłodowskiej-Curie,

– Uniwersyteckie Centrum Kliniczne w Gdańsku,

– Wojewódzkie Wielospecjalistyczne Centrum Onkologii i Traumatologii im. M. Kopernika w Łodzi.

Konferencja została zorganizowana jako oddolna inicjatywa praktyków odpowiedzialnych za wdrażanie Krajowej Sieci Onkologicznej w poszczególnych regionach. To platforma wymiany doświadczeń pomiędzy ośrodkami wdrażającymi KSO – od poziomu regionalnego po krajowy. Szczególną rolę w tym procesie odgrywają Wojewódzkie Ośrodki Monitorujące, odpowiedzialne za koordynację i ocenę jakości wdrażania systemu.

Udział Ministerstwa Zdrowia i NFZ

W spotkaniu aktywnie uczestniczyli również przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia oraz Narodowego Funduszu Zdrowia. Obecność reprezentantów instytucji centralnych – w tym minister zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy, która otworzyła konferencję
(w formule online) oraz Marka Augustyna, wiceprezesa NFZ – umożliwiła bezpośredni dialog z uczestnikami wydarzenia.

Dzięki temu możliwe było omawianie bieżących wyzwań systemowych, w tym zagadnień organizacyjnych i administracyjnych związanych z wdrażaniem KSO, a także zgłaszanie postulatów zmian usprawniających funkcjonowanie systemu.

Równość dostępu i wyzwania systemowe

Jak podkreślił prof. Janusz Kowalewski, dyrektor Centrum Onkologii w Bydgoszczy, fundamentalnym założeniem Krajowej Sieci Onkologicznej jest zapewnienie równego dostępu do nowoczesnej opieki onkologicznej dla wszystkich pacjentów – niezależnie
od miejsca zamieszkania.

„Naczelna zasada jest taka, że każdy w kraju, niezależnie od kodu pocztowego, powinien mieć jednakowe szanse dostępu do leczenia zgodnego ze standardami europejskimi” – zaznaczył prof. Kowalewski.

Jednocześnie wskazał, że choć idea KSO pozostaje powszechnie akceptowana, jej praktyczna realizacja napotyka na wyzwania, szczególnie w zakresie organizacji współpracy między różnymi poziomami ośrodków oraz odpowiedzialności za proces terapeutyczny.

Wyzwania organizacyjne i prawne

Istotnym tematem dyskusji była rola tzw. ośrodków kooperujących, które – mimo szerokiego udziału w systemie – nie podlegają takim samym obowiązkom sprawozdawczym i kontrolnym jak ośrodki SOLO (Specjalistyczne Ośrodki Leczenia Onkologicznego). Zwracano uwagę na potrzebę większej transparentności i ujednolicenia zasad funkcjonowania w całej sieci.

Uczestnicy konferencji odnieśli się także do planowanych zmian w organizacji konsyliów. Dotychczas ośrodki wyższego poziomu (SOLO III) wspierały mniejsze jednostki poprzez organizację wielodyscyplinarnych zespołów terapeutycznych. Nowe rozwiązania zakładają, że ośrodki niższego poziomu będą samodzielnie organizować konsylia, a ośrodki referencyjne jedynie zatwierdzać ich decyzje.

Zdaniem prof. Kowalewskiego rodzi to poważne pytania o odpowiedzialność prawną i jakość podejmowanych decyzji:

„Jak można zatwierdzić coś, w czym się nie uczestniczyło? W sytuacjach spornych konieczne jest jednoznaczne określenie odpowiedzialności”.

Znaczenie ośrodków narządowych i doświadczeń własnych

Dr Przemysław Bławat, pełnomocnik dyrektora ds. KSO podkreślił, że jednym z kluczowych elementów konferencji była dyskusja na temat rozwoju ośrodków narządowych (tzw. unitów), specjalizujących się w diagnostyce i leczeniu konkretnych nowotworów.

Podczas konferencji prof. Janusz Kowalewski zaprezentował doświadczenia Centrum Onkologii w Bydgoszczy jako pierwszego w Polsce certyfikowanego ośrodka Lung Cancer Unit. Prezentacja spotkała się z dużym zainteresowaniem i pozytywnym odbiorem uczestników.

„Pokazaliśmy zarówno proces przygotowania ośrodka do certyfikacji, jak i korzyści dla pacjentów oraz organizacji pracy. To rozwiązanie dobrze wpisuje się w założenia KSO” – zaznaczył dr Bławat.

Wyzwania administracyjne i organizacyjne

Istotnym zagadnieniem poruszanym podczas konferencji były również kwestie administracyjne, w szczególności związane z funkcjonowaniem karty DILO. Uczestnicy zwracali uwagę na trudności wynikające z ograniczeń systemowych i braku elastyczności
w dostosowywaniu ścieżki diagnostycznej pacjenta do struktury organizacyjnej ośrodków.

Podjęto rozmowy z przedstawicielami instytucji centralnych w celu wypracowania rozwiązań usprawniających proces obsługi pacjentów i ograniczających obciążenia administracyjne.

System oparty na jakości i danych

Na znaczenie standaryzacji i monitorowania efektów leczenia zwróciła uwagę dr hab. n. med. Beata Jagielska, dyrektor Narodowego Instytutu Onkologii w Warszawie:

„Nie ma nowoczesnej onkologii bez danych i standardów. KSO daje możliwość budowy systemu opartego na jakości i odpowiedzialności za efekty leczenia”.

W programie konferencji znalazły się również zagadnienia dotyczące cyfryzacji, wykorzystania sztucznej inteligencji oraz rozwoju opieki wspierającej – psychologicznej, dietetycznej i rehabilitacyjnej.

II Ogólnopolska Konferencja Krajowej Sieci Onkologicznej potwierdziła, że system ten jest kluczowym elementem transformacji opieki onkologicznej w Polsce. Jednocześnie uwidoczniła obszary wymagające dalszych prac – szczególnie w zakresie legislacyjnym, organizacyjnym i operacyjnym.

Artykuł II Ogólnopolska Konferencja Krajowej Sieci Onkologicznej – dyskusja o nowoczesnej onkologii pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

 
Jedna operacja, dwa poważne schorzenia

Pacjentka została zakwalifikowana do leczenia operacyjnego z powodu raka jelita grubego. W trakcie przygotowań do zabiegu wykryto jednak dodatkowy, niezwykle niebezpieczny problem – guz nadnercza o charakterze hormonalnie czynnym.

Jak wyjaśnia dr Krzysztof Kamecki, dyrektor ds. medycznych Centrum Onkologii, koordynator Oddziału Klinicznego Urologii Onkologicznej i jeden z operatorów:

„To była operacja usunięcia nadnercza z guzem nowotworowym, tzw. chromochłonnym, który produkuje nadmierną ilość hormonów – takich, które mogą dramatycznie podwyższyć ciśnienie krwi podczas zabiegu.”

Dodatkowym utrudnieniem był fakt, że pacjentka wymagała jednocześnie operacji onkologicznej jelita grubego:

„Pacjentka miała do czynienia z dwiema chorobami. Guz nadnercza został wykryty przypadkowo podczas przygotowań do operacji raka jelita. Oznaczało to konieczność działania w obrębie praktycznie całej jamy brzusznej.”

 
Wyjątkowa trudność i ryzyko zabiegu

Z guza nadnercza w czasie operacji może nagle uwolnić się znaczna ilość hormonów, tzw. katecholamin – adrenaliny i noradrenaliny. Skutkiem tego jest nagły, trudny do opanowania znaczny wzrost  ciśnienia tętniczego, stanowiący bezpośrednie zagrożenie dla życia.

„Nagły wzrost ciśnienia w czasie operacji grozi np. udarem mózgu lub zawałem serca. Wprawdzie nad bezpieczeństwem pacjenta czuwa doświadczony anestezjolog, ale gwałtowny wzrost ciśnienia krwi w czasie operacji może być bardzo trudny do szybkiego opanowania. Służą do tego celu unikalne, bardzo szybko i silnie działające leki, jednak nawet one działają dopiero po chwili, w czasie której wysokie ciśnienie krwi może zagrozić życiu pacjenta ” – tłumaczy dr Kamecki.

Kluczowym etapem operacji było więc w pierwszej kolejności bezpieczne zamknięcie naczyń krwionośnych nadnercza:

„Najpierw odnaleźliśmy i zamknęliśmy żyły oraz tętnice nadnerczowe, nie dotykając samego guza. Dzięki temu uniknęliśmy wyrzutu hormonów do krwi i dopiero wtedy mogliśmy bezpiecznie usunąć chory narząd z guzem.”

Kto operował?

Zabieg był efektem ścisłej współpracy zespołów anestezjologii, urologii onkologicznej i chirurgii onkologicznej.

W skład zespołu operacyjnego weszli:

• dr Krzysztof Kamecki – operator ze strony urologii onkologicznej,
• chirurdzy z Oddziału Chirurgii Onkologicznej kierowanego przez dr. hab. Michała Jankowskiego, prof. UMK, w tym: dr Karol Tkaczyński oraz lek. med. Maciej Tarczyński,
• dr Małgorzata Wieczorek – anestezjolog z zespołu kierowanego przez dra Wojciecha Polenceusza.

Pielęgniarki operacyjne:
– Iwona Wiśniewska – licencjat pielęgniarstwa,
– Sandra Kornacka – mgr pielęgniarstwa,
– Amelia Kledzik – mgr pielęgniarstwa.

Pielęgniarka anestezjologiczna:
– Marzena Matuszak – mgr pielęgniarstwa.

Jak podkreśla dr hab. Michał Jankowski, prof. UMK:

„Operacja była połączeniem leczenia dwóch osobnych chorób podczas jednego zabiegu z jednego dostępu.”

Interdyscyplinarna współpraca kluczem do sukcesu

Po odpowiednim przygotowaniu farmakologicznym pacjentki – prowadzonym przez zespół specjalistów – zdecydowano się na wykonanie operacji jednoczasowej.

„Zamiast operować pacjentkę dwa razy, zdecydowaliśmy się na jednoczasowe usunięcie guza nadnercza, a następnie prawej części okrężnicy” – wyjaśnia prof. Jankowski.

Było to również konieczne ze względów bezpieczeństwa:

„Nie można było najpierw operować raka jelita, pozostawiając guz chromochłonny nadnercza – stanowiłoby to zagrożenie życia.”

Laparoskopowa precyzja

Cały zabieg przeprowadzono techniką laparoskopową, czyli małoinwazyjną.

„Zawsze kierujemy się tym, co dla pacjenta najlepsze oraz najłagodniejsze. Laparoskopia pozwala na precyzyjne uwidocznienie i delikatniejsze operowanie, szczególnie w trudno dostępnych miejscach” – podkreśla dr Kamecki.

Prof. Jankowski dodaje:

„Unikamy rozległego cięcia i dużej inwazyjności, co ma ogromne znaczenie przy tak skomplikowanych zabiegach.”

Wymierne korzyści dla pacjentki

Dzięki przeprowadzeniu operacji w jednym etapie pacjentka:

• uniknęła dwóch oddzielnych operacji i dwóch znieczuleń,
• skróciła czas leczenia i rekonwalescencji,
• zmniejszyła ryzyko powikłań,
• ograniczyła obciążenie organizmu.

Zabieg trwał około 4 godzin.

„Udało nam się podczas jednego wejścia rozwiązać problem obu chorób. To nie jest częsta sytuacja, ale pokazuje, jak ważna jest interdyscyplinarna współpraca” – podsumowuje prof. Jankowski.

 
Siła doświadczenia i współpracy

Przeprowadzona operacja jest kolejnym przykładem, że nowoczesna onkologia opiera się na zespołowym podejściu i elastycznym doborze metod leczenia.

„Mając do dyspozycji różne techniki – laparoskopowe, klasyczne i robotyczne – możemy wybrać tę najbardziej korzystną dla pacjenta” – podkreślają chirurdzy.

To właśnie takie podejście sprawia, że możliwe są zabiegi rzadkie, złożone i jednocześnie bezpieczne – przynoszące realne korzyści pacjentom.

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł Interdyscyplinarna operacja w Centrum Onkologii w Bydgoszczy – jeden zabieg zamiast dwóch pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Dla kogo i po co?

Konferencja została skierowana przede wszystkim do lekarzy różnych specjalności – pulmonologów, onkologów, torakochirurgów, radiologów, lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej z regionu – a także do wszystkich profesjonalistów zaangażowanych w proces diagnostyki i leczenia raka płuca. Jej celem było nie tylko przekazanie najnowszej wiedzy medycznej, ale również integracja środowiska i wypracowanie wspólnych standardów postępowania.

Jak podkreślił dr Maciej Dancewicz, koordynator Oddziału Klinicznego Chirurgii Klatki Piersiowej i Nowotworów, współorganizator konferencji:

„Konferencja z założenia ma pokazać lekarzom województwa, na jakim jesteśmy etapie w diagnostyce i w leczeniu raka płuca, jakie mamy najnowsze osiągnięcia, jakie mamy metody, no i zademonstrować możliwości Centrum Onkologii jako ośrodka wiodącego
w regionie.”

Spotkanie miało więc charakter praktyczny – jego zadaniem było usprawnienie współpracy między ośrodkami oraz zwiększenie czujności onkologicznej, szczególnie na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej, gdzie często rozpoczyna się ścieżka diagnostyczna pacjenta.

Cichy zabójca, który długo nie daje sygnałów

Rak płuca pozostaje jednym z największych wyzwań współczesnej onkologii – przede wszystkim dlatego, że rozwija się niemal bezobjawowo. Jak podkreśla prof. Janusz Kowalewski, dyrektor Centrum Onkologii w Bydgoszczy, torakochirurg:

„Jest to nowotwór, z którym walka jest utrudniona, ponieważ przez długi czas może rozwijać się w sposób bezobjawowy. Nie ma takich objawów, które byłyby dla niego charakterystyczne. Zwykle pojawia się jakiś niecharakterystyczny kaszel czy bóle w klatce piersiowej, które są bagatelizowane przez długie miesiące.”

Konsekwencje są poważne:

„W połowie przypadków, gdy rozpoznajemy raka płuca, mamy już do czynienia z przerzutami do odległych narządów – do kości, wątroby, nadnerczy, a także do mózgu.”

To właśnie późna diagnoza sprawia, że rak płuca jest najczęstszą przyczyną zgonów onkologicznych – zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.

W Polsce na raka płuca umiera rocznie średnio około 22 tysięcy osób. W naszym regionie, w 2023 roku z jego powodu zmarło ponad 800 mężczyzn i ponad 500 kobiet.

Największa szansa: wykryć zanim pojawią się objawy

Przełomem może okazać się ogólnopolski program wczesnego wykrywania raka płuca, którego wprowadzenie wstępnie zapowiadane jest w połowie tego roku. Jego podstawą jest niskodawkowa tomografia komputerowa, która pozwala wykryć zmiany na bardzo wczesnym etapie.

Prof. Kowalewski wyjaśnia:

„Wykrycie raka płuca we wczesnej fazie byłoby bardzo korzystne, ponieważ moglibyśmy zaoferować leczenie radykalne – najczęściej operacyjne, jednorazowe i skuteczne dla pacjenta. To leczenie jest też najtańsze z punktu widzenia systemu.”

Badanie ma być dostępne dla osób z grupy ryzyka – głównie wieloletnich palaczy – i będzie bezpłatne:

„Ten program najprawdopodobniej wejdzie w życie jeszcze przed wakacjami i ma być zsynchronizowany z wprowadzeniem w Polsce całej sieci ośrodków specjalistycznej kompetencji diagnostyki leczenia raka płuca, tzw. Lung Cancer Unit.  Badania będą dobrowolne, w związku z tym duża jest tutaj rola mediów, właściwego dotarcia do świadomości społeczeństwa, żeby osoby palące aktywnie papierosy, wiedziały, że mogą taką niskodawkową tomografię komputerową wykonać i sprawdzić swoje płuca”. (…) „To badanie ma napromienienie dziesięciokrotnie mniejsze niż typowa tomografia komputerowa, a dzięki nowoczesnemu oprogramowaniu pozwala wykryć nawet niewielkie zmiany w płucach.”

Eksperci nie mają wątpliwości – to właśnie profilaktyka może zmienić statystyki:

„Jest to jedyne badanie o udowodnionym wpływie na redukcję śmiertelności z powodu raka płuca” – podkreśla Błażej Przybysławski, pulmonolog z Oddziału Klinicznego Chirurgii Klatki Piersiowej i Nowotworów.

Palenie – główny winowajca

Choć rak płuca coraz częściej dotyka także osób niepalących, główny czynnik ryzyka pozostaje niezmienny.

„Około 70% zgonów spowodowanych rakiem płuca wynika z czynnego palenia, 5% z palenia biernego, a około 10% z zanieczyszczenia powietrza, zarówno jeżeli chodzi o powietrze zewnętrzne jak i wewnątrz budynku. To także narażenie na azbest, narażenie na radon i inne czynniki, które nie są jeszcze wykryte” – wylicza prof. Kowalewski.

Jednocześnie podkreśla coś niezwykle ważnego:

„Palenie to czynnik modyfikowalny – można przestać od zaraz. To najważniejszy apel, szczególnie do młodych ludzi, Rzućcie palenie, a najlepiej go nie rozpoczynajcie.”

Eksperci ostrzegają także przed złudnym poczuciem bezpieczeństwa związanym z e-papierosami:

„Nie są one obojętne dla zdrowia i nie mogą być traktowane jako bezpieczna alternatywa. Opisywane są tzw. ostre incydenty związane z bardzo toksycznym działaniem na układ oddechowy, ze skurczem oskrzeli, oskrzelików, z nagłym bezdechem, do zgonu włącznie. Poza tym to, co jest charakterystyczne dla papierosów elektronicznych, to ich możliwość modyfikacji, dodawania substancji, nad którymi w zasadzie nie ma kontroli”.

Nowoczesna diagnostyka i leczenie – kompleksowe podejście

Podczas konferencji Dr Maciej Dancewicz, koordynator Oddziału Chirurgii Klatki Piersiowej i Nowotworów zwrócił uwagę na kompleksowość diagnostyki i leczenia w Centrum Onkologii.  Tu wszystko opiera się na interdyscyplinarnej współpracy:

„Decyzje terapeutyczne podejmowane są podczas konsylium specjalistów różnych dziedzin. Pacjent otrzymuje spójną, najlepiej dopasowaną strategię leczenia.”

Nowoczesna diagnostyka obejmuje m.in.:

• tomografię komputerową,

• badanie PET,

• bronchoskopię,

• badania histopatologiczne i molekularne.

Współczesna diagnostyka raka płuca to już nie jedno badanie, ale cały precyzyjny proces. Jak tłumaczy dr Przemysław Bławat, torakochirurg oraz pełnomocnik Dyrektora ds. Krajowej Sieci Onkologicznej:

„Rentgen klatki piersiowej pokazuje duże patologie – te, które już dają objawy. Nie zobaczymy niestety w rentgenie klatki piersiowej drobnych, niemych klinicznie zmian. Do oceny takich drobnych kilkumilimetrowych zmian służy tomografia komputerowa”.

Jeszcze dokładniejszym narzędziem jest PET-CT:

„To badanie całego ciała sprzężone z tomografią komputerową klatki piersiowej, brzucha, miednicy, podstawy czaszki, które pokazuje zmiany głównie o charakterze przerzutowym w innych lokalizacjach niż guz pierwotny. Badanie łączone jest z badaniem scyntygraficznym, metabolicznym, który pokazuje czy guz, który widzimy w badaniu tomograficznym, ma patologiczny metabolizm, czyli na przykład konsumuje w dużej mierze glukozę znakowaną radioaktywnym fluorem. To pozwala ocenić, czy zmiana ma charakter nowotworowy i czy doszło do przerzutów.”

Właśnie dzięki takiej diagnostyce możliwe jest szybkie i trafne zaplanowanie leczenia.

Leczenie szyte na miarę pacjenta

Rak płuca nie jest jedną chorobą – to wiele różnych podtypów, które wymagają indywidualnego podejścia. Dr Adrianna Makarewicz, wojewódzki konsultant w dziedzinie onkologii klinicznej oraz koordynator Oddziału Klinicznego Onkologii, odcinek B. podkreśla:

„Dzisiaj leczenie jest ukierunkowane molekularnie. Bez badań genetycznych nie podejmujemy żadnych terapii, ponieważ musimy dopasować leczenie do konkretnego podtypu nowotworu.”

Nowoczesna onkologia daje szerokie możliwości:

„Mamy do dyspozycji immunoterapię, przeciwciała oraz leki celowane, inhibitory kinaz tyrozynowych, które ukierunkowane są na konkretne mutacje.”

Kamieniem milowym było zastosowanie immunoterapii:

„To leki, które uczą nasz układ odpornościowy rozpoznawać komórki nowotworowe. Dzięki temu, że immunoterapia przeprogramowuje nasz układ immunologiczny na właściwe tory, walka z chorobą nowotworową staje się prostsza i znacznie skuteczniejsza.”

Chirurgia bez dużych cięć

Równie dynamicznie rozwija się chirurgia klatki piersiowej. Jak podkreśla dr Maciej Dancewicz:

„Obecnie 84% operacji wykonujemy metodami małoinwazyjnymi. To oznacza mniejsze cięcia, mniejszy ból i szybszy powrót pacjenta do zdrowia.”

Nowoczesne techniki – w tym chirurgia robotyczna – pozwalają na niezwykłą precyzję:

„Przez niewielkie nacięcia jesteśmy w stanie bardzo dokładnie usunąć zmieniony fragment płuca, minimalizując uraz dla pacjenta. (…) Ostatnio wprowadziliśmy nową technikę hybrydową, określaną  jako biportal RATS (bi-RATS). To robotyczna operacja klatki piersiowej wykonywana z dwóch portów (dostępów), gdzie w zasadzie przez nacięcie 5-centymetrowe i jeden dodatkowy otwór długości centymetra potrafimy z użyciem robota bardzo precyzyjnie wyciąć płat i wyciągnąć go przez ten otwór”.

Jest to technika hybrydowa, w której korzystamy ze wszystkich dobrodziejstw robota, a jednocześnie minimalizujemy uraz operacyjny” – wyjaśnia dr Przemysław Bławat, operujący tą techniką.

„Standardowa operacja robotyczna (RATS – Robotic Assisted Thoracic Surgery) wykonywana jest zazwyczaj z użyciem pięciu cięć: czterech dla ramion robota oraz jednego dodatkowego dla asysty chirurgicznej. W Barcelonie nauczyliśmy się jeszcze mniej inwazyjnej techniki robotycznej. Od razu wykonujemy jedno poszerzone cięcie, ale bez rozwierania międzyżebrzy, czyli bez ucisku na nerw międzyżebrowy (przez to cięcie wprowadza się dwa ramiona robota), oraz drugie, dodatkowe małe cięcie (dla trzeciego ramienia robotycznego). W ten sposób zamiast pięciu cięć stosujemy tylko dwa” – tłumaczy dr Przemysław Bławat.

Od wyroku do choroby przewlekłej

Jeszcze kilkanaście lat temu diagnoza raka płuca oznaczała niemal zawsze najgorszy scenariusz. Dziś sytuacja wygląda inaczej:

„Kiedy zaczynałem pracę, rak płuca był wyrokiem. Dziś coraz częściej staje się chorobą przewlekłą” – mówi dr Dancewicz.

Podobnie ocenia to pulmonolog Błażej Przybysławski:

„Nowoczesne leczenie pozwala zatrzymać chorobę – pacjent może z nią żyć przez wiele lat.”

Opieka skoordynowana – wszystko w jednym miejscu

Jednym z najważniejszych kierunków rozwoju jest tworzenie wyspecjalizowanych ośrodków – Lung Cancer Unitów. Ich celem jest skrócenie czasu od diagnozy do leczenia i zapewnienie pacjentowi kompleksowej opieki.

„One muszą mieć odpowiednią strukturę, odpowiednią kadrę i odpowiednią aktywność tej kadry. W strukturze Lung Cancer Unitu, czyli ośrodka skoordynowanej diagnostyki i leczenia raka płuca, musi być m.in.: oddział chorób płuc, oddział chirurgii klatki piersiowej, oddział onkologii klinicznej, radioterapia oraz cały zestaw diagnostyczny, tomografia komputerowa, pozytonowa emisyjna tomografia, zakład patomorfologii i tak dalej, włącznie z pracownią genetyczną. Zaletą tego typu ośrodków jest to, że powinien się znacząco skrócić czas od diagnozy do rozpoczęcia leczenia.”

Prof. Kowalewski podkreśla:

„Pacjent nie będzie musiał sam organizować badań diagnostycznych, umawiać się na nie i jeździć od jednego szpitala do drugiego, żeby organizować we własnym zakresie odpowiednie segmenty leczenia przeciwnowotworowego. W takim ośrodku wszystko będzie synchronizowane i dostępne w jednym miejscu.”

W Centrum Onkologii w Bydgoszczy Lung Cancer Canter funkcjonuje od kilku lat, teraz podobnych ośrodków ma powstać w Polsce kilkanaście.

To podejście realnie zwiększa szanse na wyleczenie:

„Opieka kompleksowa, pod jednym dachem, udowodniono, że zwiększa szansę pacjenta na skuteczne leczenie” – dodaje Błażej Przybysławski.

Najważniejszy wniosek

Choć rak płuca wciąż pozostaje jednym z najgroźniejszych nowotworów, współczesna medycyna daje coraz więcej narzędzi do walki z nim. Warunek jest jeden – czas.

„Mały guz, niewywołujący objawów, to guz potencjalnie wyleczalny. Duży guz to często choroba, której nie jesteśmy w stanie już wyleczyć” – podsumowuje dr Bławat.

Dlatego najważniejsze przesłanie konferencji jest jasne:

Nie czekaj na objawy. Badaj się. Nie pal. Reaguj wcześnie.

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł Rak płuca przestaje być wyrokiem. Nowa era diagnostyki i leczenia pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Głównym organizatorem spotkania jest dr hab. Jacek Piątkowski, prof. UMK z Katedry Chirurgii Ogólnej, Gastroenterologicznej i Onkologicznej CM UMK, przewodniczący Oddziału Bydgosko-Toruńskiego TChP.

Tematem przewodnim tym razem jest leczenie raka odbytnicy – choroby wymagającej kompleksowego, wielospecjalistycznego podejścia. W programie znalazły się wykłady dotyczące zarówno nowoczesnych metod leczenia operacyjnego, jak i terapii skojarzonych, które odgrywają kluczową rolę w osiąganiu optymalnych wyników leczenia.

Silna pozycja bydgoskiego ośrodka

Organizacja spotkania w Centrum Onkologii w Bydgoszczy nie jest przypadkowa. Oddział Kliniczny Chirurgii Onkologicznej należy do wiodących ośrodków w Polsce w zakresie leczenia nowotworów jelita grubego, w tym raka odbytnicy. Dzięki wieloletniemu doświadczeniu oraz wysokiej liczbie wykonywanych procedur, ośrodek ten wypracował pozycję jednego z liderów w tej dziedzinie.

Rocznie wykonywanych jest tu ok. 640 operacji raka jelita grubego, w tym około 270 zabiegów dotyczących raka odbytnicy. Tak duże doświadczenie kliniczne przekłada się na wysoką jakość leczenia oraz możliwość indywidualnego doboru optymalnej metody terapeutycznej dla każdego pacjenta.

Oddział dysponuje pełnym wachlarzem nowoczesnych technik operacyjnych – od klasycznych operacji otwartych, przez chirurgię laparoskopową, aż po zaawansowaną chirurgię robotyczną. Szczególne znaczenie ma rozwój technik małoinwazyjnych, które pozwalają na ograniczenie urazu operacyjnego, skrócenie czasu hospitalizacji oraz poprawę jakości życia chorych po leczeniu.

Kompleksowe i interdyscyplinarne leczenie

Jak podkreśla dr hab. Michał Jankowski, prof. UMK, koordynator Oddziału Klinicznego Chirurgii Onkologicznej, leczenie raka odbytnicy stanowi jedno z największych wyzwań onkologii. Wynika to z konieczności pogodzenia dwóch kluczowych celów: radykalności onkologicznej oraz zachowania funkcji i komfortu życia pacjenta.

Większość chorych wymaga leczenia skojarzonego, obejmującego terapię przedoperacyjną (radioterapię i/lub chemioterapię), a następnie leczenie chirurgiczne. Takie podejście dotyczy nawet 70–80% pacjentów. Kluczową rolę odgrywa tu współpraca wielu specjalistów – chirurgów, onkologów klinicznych, radioterapeutów oraz diagnostów.

Bydgoski ośrodek wyróżnia się możliwością prowadzenia pełnego procesu diagnostyczno-terapeutycznego w jednym miejscu. Dzięki temu pacjenci kwalifikowani są do leczenia w sposób kompleksowy, a decyzje podejmowane są w ramach zespołów interdyscyplinarnych.

Nowoczesne techniki operacyjne

Oddział Kliniczny Chirurgii Onkologicznej umożliwia dostęp do różnorodnych technik operacyjnych, co pozwala na precyzyjne dopasowanie leczenia do stopnia zaawansowania choroby oraz indywidualnych potrzeb pacjenta.

W przypadku wczesnych zmian możliwe jest zastosowanie metod małoinwazyjnych, takich jak przezodbytnicza mikrochirurgia endoskopowa (TEM) czy zaawansowane techniki endoskopowe. Pozwalają one na usunięcie zmian bez konieczności otwierania jamy brzusznej, co znacząco zmniejsza obciążenie dla pacjenta.

W bardziej zaawansowanych przypadkach wykorzystywane są techniki laparoskopowe oraz robotyczne. Chirurgia robotyczna, szczególnie przydatna w leczeniu nowotworów miednicy, umożliwia niezwykle precyzyjne operowanie w trudnych anatomicznie warunkach, zwiększając szanse na zachowanie funkcji zwieraczy i poprawę wyników czynnościowych.

Oddział należy do nielicznych ośrodków w Polsce, które oferują tak szeroki wachlarz możliwości terapeutycznych, umożliwiając rzeczywistą personalizację leczenia.

Wymiana wiedzy i doświadczeń

Zebrania naukowo-szkoleniowe Oddziału Bydgosko–Toruńskiego Towarzystwa Chirurgów Polskich , organizowane we współpracy z Polskim Towarzystwem Chirurgii Onkologicznej mają charakter cykliczny i od lat stanowią ważną platformę wymiany wiedzy
oraz doświadczeń pomiędzy specjalistami. Są skierowane przede wszystkim do chirurgów ogólnych – zarówno specjalistów, jak i lekarzy w trakcie szkolenia – jednak pozostają otwarte dla wszystkich zainteresowanych tematyką.

Jak zaznacza dr hab. Michał Jankowski, prof. UMK wybór tematyki raka odbytnicy nie jest przypadkowy. Jest to obszar, w którym skupiają się najważniejsze wyzwania współczesnej chirurgii onkologicznej – od kwalifikacji do leczenia, przez dobór techniki operacyjnej, aż po ocenę wyników leczenia i jakości życia pacjentów.

Program zebrania

W programie wydarzenia znalazły się wystąpienia ekspertów reprezentujących zarówno bydgoski ośrodek, jak i środowisko akademickie:

• dr hab. n. med. Michał Jankowski, prof. UMK – Całkowita regresja po leczeniu przedoperacyjnym raka odbytnicy,

• prof. dr hab. Wojciech Zegarski – Chirurgia robotyczna w nowotworach jelita grubego,

• lek. Michał Mrówczyński – Limfadenektomia boczna w raku odbytnicy,

• dr hab. n. med. Jacek Piątkowski, prof. UMK – TaTME w czasach chirurgii robotycznej,

• lek. Patryk Kaczor – Miejscowe (endoskopowe) leczenie wczesnych nowotworów odbytnicy,

Każde wystąpienie potrwa około 15 minut i zakończy się dyskusją, co umożliwi aktywną wymianę poglądów oraz doświadczeń klinicznych.

Organizowane spotkanie stanowi nie tylko okazję do poszerzenia wiedzy, ale również podkreśla znaczenie Centrum Onkologii w Bydgoszczy jako jednego z kluczowych ośrodków leczenia raka jelita grubego w Polsce.

Artykuł Zebranie naukowo-szkoleniowe poświęcone leczeniu raka odbytnicy w Centrum Onkologii w Bydgoszczy pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Już w najbliższy weekend 10–11 kwietnia 2026 roku (piątek-sobota) w Hotelu City w Bydgoszczy odbędzie się IV Interdyscyplinarna Konferencja „Rak Płuca” – jedno z najważniejszych wydarzeń naukowych poświęconych diagnostyce i leczeniu nowotworów płuca w regionie. Spotkanie organizowane przez Centrum Onkologii w Bydgoszczy oraz Lung Cancer Centre zgromadzi ekspertów wielu specjalności, których łączy wspólny cel – poprawa wyników leczenia pacjentów z rakiem płuca.

Do kogo kierowana jest konferencja?

Konferencja została zaplanowana jako przestrzeń dialogu pomiędzy różnymi środowiskami medycznymi. Jak podkreśla dr Maciej Dancewicz, koordynator Oddziału Klinicznego Chirurgii Klatki Piersiowej i Nowotworów:

„W związku z wprowadzeniem Krajowej Sieci Onkologicznej chcemy dotrzeć do jak największej liczby m.in. pulmonologów i lekarzy rodzinnych, żeby pokazać, jakie badania diagnostyczne i metody leczenia w Centrum Onkologii można zastosować oraz czego mogą spodziewać się pacjenci kierowani do naszego ośrodka.”

Wydarzenie skierowane jest nie tylko do onkologów, ale także do lekarzy POZ, pulmonologów, chirurgów klatki piersiowej, radioterapeutów oraz wszystkich specjalistów, którzy uczestniczą w procesie diagnostyki i leczenia raka płuca – często jako pierwsi mają kontakt z pacjentem.

Rak płuca – skala problemu

Rak płuca pozostaje jednym z największych wyzwań zdrowotnych w Polsce. Z raportu „Zachorowania i zgony na nowotwory złośliwe w województwie kujawsko-pomorskim w 2023 roku” wynika, że w naszym regionie nowotwór ten zajmuje drugie miejsce pod względem zachorowalności zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn oraz pierwsze miejsce pod względem zgonów z powodu nowotworu, u obu płci. W 2023 roku, z powodu raka płuca na Kujawach i Pomorzu zmarło 801 mężczyzn i  556 kobiet.

Nadal większość przypadków rozpoznawana jest w stadium zaawansowanym, co znacząco ogranicza możliwości leczenia radykalnego. Jak zwraca uwagę prof. dr hab. Janusz Kowalewski, dyrektor Centrum Onkologii w Bydgoszczy:

„W tej chwili tylko kilkanaście procent chorych z tym nowotworem w Polsce jest operowanych. Pozostałe osoby niestety mają rozpoznawany rak płuca w takim stadium, który się do operacji nie kwalifikuje.”

To właśnie dlatego tak duży nacisk podczas konferencji zostanie położony na wczesną diagnostykę, koordynację leczenia oraz edukację lekarzy różnych specjalizacji.

Nowoczesna diagnostyka i znaczenie badań przesiewowych

Jednym z ważnych tematów konferencji będą badania przesiewowe z wykorzystaniem niskodawkowej tomografii komputerowej. To właśnie one mogą diametralnie zmienić sytuację pacjentów w Polsce.

Uruchomienie ogólnopolskiego, systemowego Programu profilaktyki wczesnego wykrywania raka płuca z wykorzystaniem niskodawkowej tomografii komputerowej (NDTK) planowane jest od lipca tego roku. Projekt rozporządzenia wprowadzający NDTK do koszyka świadczeń gwarantowanych trafił do konsultacji społecznych.

„Program badań przesiewowych ma sprawić, że przesunie się środek ciężkości rozpoznania raka płuca w kierunku faz wcześniejszych” – podkreśla prof. Janusz Kowalewski.

Wczesne wykrycie choroby oznacza większą szansę na leczenie operacyjne, które w wielu przypadkach daje możliwość całkowitego wyleczenia. Co więcej, jak zaznacza profesor, jest to również rozwiązanie bardziej efektywne ekonomicznie – leczenie wczesnych stadiów jest znacznie tańsze niż terapia choroby zaawansowanej.

Centrum Onkologii w Bydgoszczy posiada już doświadczenie w prowadzeniu badań przesiewowych, w ramach regionalnych programów – podkreśla dr Maciej Dancewicz:

„My prowadziliśmy już program badań przesiewowych finansowany przez marszałka województwa i przebadaliśmy około 4 tysięcy pacjentów z naszego województwa. Wykryliśmy około 30 nowotworów złośliwych w płucach i mamy doświadczenie zarówno
w propagowaniu tych badań, jak i w przeprowadzaniu wizyt kwalifikacyjnych, wizyt kontrolnych i samych niskodawkowych tomografii”.

Nowoczesne leczenie chirurgiczne – mniej inwazyjne, bardziej precyzyjne

Istotnym punktem programu konferencji będą zagadnienia związane z chirurgią raka płuca. W ostatnich latach nastąpił ogromny postęp w zakresie technik operacyjnych.

Jak podkreśla dr Maciej Dancewicz:

„Jesteśmy ponad średnią europejską – około 84% zabiegów wykonujemy technikami małoinwazyjnymi, a blisko połowa z nich to operacje robotyczne.”

W Centrum Onkologii rozwijane są najnowocześniejsze metody leczenia, w tym:

• chirurgia małoinwazyjna (VATS),
• chirurgia robotyczna,
• nowo wprowadzana technika hybrydowa.

Nowe podejścia pozwalają na zmniejszenie obciążenia pacjenta, szybszą rekonwalescencję oraz lepsze efekty leczenia, nawet w trudniejszych przypadkach.

Leczenie skojarzone – nowy standard terapii

Współczesne leczenie raka płuca coraz częściej opiera się na terapii skojarzonej – łączącej różne metody leczenia w odpowiedniej kolejności.

Dr Adrianna Makarewicz, koordynator Oddziału Onkologii Klinicznej, Odcinek B, zwraca uwagę:

„Chcemy pokazać, że rak płuca nawet w pewnych zaawansowanych stadiach może być chorobą przewlekłą, ponieważ mamy nowe cząsteczki, nowe sekwencje terapii. (…)
Dziś dążymy do tego, żeby pacjenci byli leczeni radykalnie nawet w bardziej zaawansowanych stadiach. Dzięki włączeniu leczenia systemowego przed operacją te guzy, które pierwotnie były nie do zoperowania, właśnie dzięki takiej terapii mogą stać się operacyjne”.

Nowoczesna onkologia to m.in.:

• immunoterapia,
• terapie celowane molekularnie,
• leczenie przedoperacyjne (neoadiuwantowe),
• leczenie uzupełniające po operacji.

Dzięki tym rozwiązaniom rak płuca – jeszcze niedawno uznawany za chorobę o bardzo złym rokowaniu – w wielu przypadkach staje się chorobą przewlekłą, z którą pacjenci mogą żyć przez wiele lat w dobrej jakości życia.

„Przeżywalność u chorych w IV stopniu zaawansowania dzięki zastosowaniu nowoczesnych terapii jest już ponad pięcioletnia. Wcześniej, gdy mieliśmy do dyspozycji tylko chemioterapię to było ok. 23 miesięcy. A przecież te obserwacje toczą się dalej, więc ci pacjenci mają szansę na komfortowe, jeszcze dłuższe życie” – zapewnia dr Makarewicz.

Aktualne wyzwania w leczeniu raka płuca

Podczas konferencji prof. Janusz Kowalewski przedstawi najważniejsze wyzwania stojące przed współczesną onkologią:

„Pierwsza sprawa to powstanie ośrodków skoordynowanej diagnostyki i leczenia raka płuca – tzw. lung cancer units, które mają skrócić czas od pojawienia się objawów choroby do leczenia z 6 miesięcy do 6 tygodni. LCC mają poprawić skuteczność leczenia
i wyeliminować konieczność załatwiania przez pacjenta we własnym zakresie określonych badań diagnostycznych czy określonych form leczenia.”

Ten projekt już na ukończeniu i jak zapewniają decydenci, jeszcze w tym roku będzie można mówić, że w Polsce powstała sieć lung cancer unitów, czyli takich ośrodków jak ten, który od kilku lat funkcjonuje w Centrum Onkologii w Bydgoszczy.

Drugim kluczowym elementem jest wdrożenie ogólnopolskiego programu badań przesiewowych, a trzecim – dynamiczny rozwój leczenia systemowego, zwłaszcza immunoterapii:

„Wydaje się, że w 2026 roku będzie kolejna generacja leków i kolejne refundacje, które przełożą się na wydłużenie przeżyć pacjentów.”

Wyzwania mają także wymiar systemowy – dotyczą dostępności terapii, organizacji opieki oraz optymalnego wykorzystania zasobów.

Interdyscyplinarność jako klucz do sukcesu

Jednym z najważniejszych przesłań konferencji jest potrzeba ścisłej współpracy między specjalistami. Leczenie raka płuca wymaga dziś skoordynowanego działania wielu zespołów – od diagnostyki, przez leczenie systemowe, aż po chirurgię i rehabilitację.

Jak podkreślają organizatorzy, celem spotkania jest nie tylko przekazanie wiedzy, ale także budowanie świadomości, kiedy i gdzie kierować pacjentów, aby zapewnić im najlepsze możliwe leczenie.

Co dalej? Kolejne wydarzenie już wkrótce

IV Interdyscyplinarna Konferencja „Rak Płuca” to nie jedyne wydarzenie zaplanowane przez Centrum Onkologii. Już wkrótce w Centrum Onkologii w Bydgoszczy odbędzie się kolejna konferencja poświęcona robotyce hybrydowej w chirurgii klatki piersiowej, wzbogacona o transmisje zabiegów na żywo. Będzie to wyjątkowa okazja do poznania najnowocześniejszych technik operacyjnych w praktyce.

Serdecznie zapraszamy do udziału w konferencji wszystkich specjalistów zainteresowanych nowoczesnym podejściem do diagnostyki i leczenia raka płuca. Wspólnie możemy skuteczniej zmieniać rokowania pacjentów i przyszłość onkologii.

Artykuł IV Interdyscyplinarna Konferencja „Rak Płuca” – wspólna odpowiedź na trudne wyzwanie współczesnej medycyny pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Pani dr Helena Maleszewska-Zabojska była związana z naszym Ośrodkiem od początku jego istnienia. Tworzyła zręby opieki onkologicznej w Bydgoszczy już ponad 50 lat temu.

Nieprzerwanie służyła pacjentom swoją wiedzą, doświadczeniem i niezwykłym oddaniem. Swoje długie i pracowite życie bez reszty poświęciła chorym, pozostając aktywną zawodowo, aż do 92. roku życia.

Zapamiętamy Ją jako oddaną lekarkę, autorytet w dziedzinie chirurgii onkologicznej oraz jako człowieka pełnego troski o pacjenta.

Jej odejście jest ogromną stratą dla całego środowiska onkologicznego.

Cześć Jej Pamięci!

Społeczność Centrum Onkologii w Bydgoszczy

Artykuł Odeszła Nestorka bydgoskiej onkologii pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Od konferencji do praktyki

Konferencja w Warszawie była jednym z najważniejszych wydarzeń poświęconych diagnostyce genetycznej nowotworów litych. Podsumowano podczas niej zmiany, jakie zaszły od publikacji standardów Polskie Towarzystwo Genetyki Człowieka z 2024 roku
oraz omówiono kierunki rozwoju medycyny spersonalizowanej.

Jak podkreśla prof. Marzena Lewandowska, koordynator Zakładu Genetyki i Onkologii Molekularnej:

„Obserwujemy ogromny postęp w diagnostyce genetycznej nowotworów. Konferencja pokazała, jak szybko zmieniają się standardy i jak ważne jest ich bieżące wdrażanie w praktyce klinicznej.”

Specjaliści z bydgoskiego ośrodka byli aktywnie zaangażowani w program wydarzenia.

„Podczas konferencji prezentowaliśmy wyniki naszej pracy w kilku panelach – łącznie sześć prezentacji przygotowanych przez zespół Zakładu. To pokazuje, jak duży wkład mamy w rozwój onkogenetyki w Polsce” – dodaje prof. Lewandowska.

 
Warsztaty w Bydgoszczy – praktyka na najwyższym poziomie

Warsztaty w Bydgoszczy stanowiły praktyczne rozwinięcie tematyki konferencyjnej. Jak wyjaśnia prof. Lewandowska, ich idea opierała się na bezpośrednim dzieleniu się doświadczeniem przez najlepsze ośrodki:

„Celem tych spotkań jest to, aby ośrodki referencyjne pokazywały swoje laboratoria i dzieliły się praktyką. Wcześniej prezentowały się m.in. ośrodki w Warszawie i Gliwicach – teraz przyszła kolej na nas.”

Co więcej, bydgoskie laboratorium spotkało się z wyjątkowo wysoką oceną uczestników:

„Usłyszeliśmy, że jesteśmy jednym z najlepiej zorganizowanych laboratoriów w Polsce. Dla nas to ogromne wyróżnienie i potwierdzenie, że kierunek rozwoju, który obraliśmy, jest właściwy.”

 
Diagnostyka genetyczna w praktyce klinicznej

Program warsztatów obejmował szeroki zakres zagadnień związanych z diagnostyką genetyczną nowotworów, w tym raka trzonu macicy, raka piersi czy analizę mutacji ESR1 (to nabyte zmiany w genie kodującym receptor estrogenowy, występujące głównie
u pacjentek z zaawansowanym rakiem piersi ER+/HER2-, które powodują oporność na standardową hormonoterapię). Specjaliści analizowali także  znaczenia diagnostyki HRD (to zaawansowane badanie genetyczne nowotworu – głównie jajnika – które wykrywa zdolność komórek rakowych do naprawy DNA).

Wiele uwagi poświęcono nowoczesnemu podejściu do diagnostyki raka endometrium:

„Aktualne wytyczne wskazują, że powinniśmy określać molekularny typ nowotworu. Dlatego tak ważne jest kierowanie pacjentek na badania genetyczne NGS już na etapie leczenia operacyjnego” – wyjaśnia prof. Lewandowska.

Jak dodaje, takie podejście umożliwia kompleksową opiekę nad pacjentem:

„Dzięki temu możemy jednocześnie określić typ molekularny nowotworu i wykryć ewentualne zmiany dziedziczne. Pacjentka od początku jest objęta pełną opieką – od diagnostyki po ewentualne poradnictwo genetyczne.”

Praca na rzeczywistych przypadkach

Jednym z najważniejszych elementów warsztatów była analiza rzeczywistych, często trudnych przypadków klinicznych.

„Po raz pierwszy w tak szerokim zakresie analizowaliśmy wspólnie przypadki z różnych ośrodków. Przeprowadzaliśmy pełny proces – od przygotowania materiału, przez sekwencjonowanie, aż po interpretację wyników i dyskusję kliniczną” – mówi
prof. Lewandowska.

Takie podejście pozwoliło uczestnikom skonfrontować teorię z praktyką i wypracować wspólne standardy postępowania.

Nowoczesna infrastruktura i rozwój ośrodka

Uczestnicy warsztatów zwracali uwagę nie tylko na poziom merytoryczny spotkania, ale także na infrastrukturę bydgoskiego laboratorium.

„Osoby, które widziały nasze laboratorium kilka lat temu, podkreślały, jak bardzo się rozwinęło. Przy dużej liczbie badań utrzymujemy najwyższe standardy organizacyjne i jakościowe” – zaznacza prof. Lewandowska.

Nowoczesna przestrzeń oraz spełnienie aktualnych wymogów laboratoryjnych stanowią istotne wsparcie dla dynamicznie rozwijającej się diagnostyki genetycznej.

Współpraca napędza rozwój

Warsztaty w Bydgoszczy po raz kolejny potwierdziły, jak ważna jest współpraca między ośrodkami oraz wymiana doświadczeń.

„Takie spotkania budują realną sieć współpracy i pozwalają szybciej wdrażać nowe standardy diagnostyczne. To bezpośrednio przekłada się na jakość opieki nad pacjentami” – podsumowuje prof. Lewandowska.

Organizacja warsztatów w Centrum Onkologii im. prof. Franciszka Łukaszczyka w Bydgoszczy umacnia rosnącą rolę bydgoskiego ośrodka jako jednego z kluczowych centrów kompetencyjnych w Polsce w dziedzinie onkogenetyki i nowoczesnej diagnostyki genetycznej.

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł Specjaliści z całej Polski na warsztatach w Zakładzie Genetyki i Onkologii Molekularnej pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Nowatorskie podejście do zaawansowanego nowotworu

Pacjentką była 56-letnia kobieta, z rozpoznaniem zaawansowanego raka gruczołowego odbytnicy po przedoperacyjnej radio- i chemioterapii. Jak wyjaśnia dr Skonieczny:

„W kontrolnym przedoperacyjnym badaniu rezonansem magnetycznym nie stwierdziliśmy cech nieresekcyjności ani naciekania innych narządów. Jednak śródoperacyjnie okazało się, że guz nacieka narząd rodny, co wymusiło zmianę strategii i wykonanie wielonarządowej resekcji.”

Zespół podjął decyzję o usunięciu odbytnicy wraz z całkowitym wycięciem mezorektum [otaczającej odbytnicę tkanki tłuszczowej i łącznej, która zawiera naczynia krwionośne, limfatyczne oraz węzły chłonne] oraz narządem rodnym – macicą i przydatkami – w jednym bloku.

Kluczowa rola mezorektum

Jednym z ważniejszych elementów operacji było precyzyjne usunięcie mezorektum – tkanki tłuszczowej otaczającej odbytnicę, zawierającej naczynia limfatyczne i węzły chłonne.

„Jeżeli mezorektum jest uszkodzone w trakcie zabiegu, istnieje duże ryzyko wznowy miejscowej. Dlatego jakość jego wycięcia ma kluczowe znaczenie dla dalszego leczenia onkologicznego” – podkreśla chirurg.

Technika N.O.T.E.S. – operacja bez widocznych ran

Najbardziej innowacyjnym elementem zabiegu było zastosowanie techniki typu N.O.T.E.S. (Natural Orifice Transluminal Endoscopic Surgery). Oznacza to, że cały preparat usunięto przez naturalny otwór ciała – w tym przypadku przez pochwę – bez konieczności wykonywania klasycznego cięcia w powłokach brzusznych.

„Pacjentka nie ma żadnej rany laparotomijnej [pooperacyjnej rany cięte powłok brzusznych powstałej w wyniku klasycznego, otwartego zabiegu chirurgicznego]. Na powłokach jamy brzusznej widoczne są jedynie cztery niewielkie ślady po trokarach [narzędzia chirurgiczne używane w chirurgii małoinwazyjnej do tworzenia dostępu do jam ciała] o długości około 8 mm” – wyjaśnia dr Skonieczny.

Szczególnie nowatorskim elementem tego zabiegu był fakt, że przez ten sam dostęp wprowadzono narzędzie do wykonania zespolenia jelitowego, które przeprowadzono całkowicie wewnątrz jamy otrzewnej.

Szybki powrót do zdrowia

Minimalnie inwazyjny charakter operacji przełożył się na bardzo dobry stan pacjentki już w pierwszej dobie po zabiegu.

„Pacjentka nie wymagała leków narkotycznych. Następnego dnia widziałem ją chodzącą po korytarzu. Sama zapytała, kiedy będzie mogła wrócić do domu” – relacjonuje operator.

Planowany wypis możliwy był już po kilku dniach od operacji, co stanowi znaczącą różnicę w porównaniu do klasycznych metod chirurgicznych.

Siła zespołu i współpracy

W zabiegu uczestniczyli:

• dr Bartosz Skonieczny – operator

• lek. med. Dorian Wiśniewski – asysta chirurgiczna

• dr Małgorzata Chrościcka-Kulas – anestezjolog

• instrumentariuszki: Lilianna Appel i Hanna Grzelak

• pielęgniarka anestezjologiczna: Alicja Skowron

Jak podkreśla Kaja Pulkowska, koordynatorka robotyczna i pielęgniarka koordynująca w Centrum Chirurgii Robotycznej w Bydgoszczy:

„Wyjątkowość tego zabiegu polegała na tym, że w jednym preparacie usunięto jelito wraz z macicą i przydatkami i wykonaniu w pełni wewnątrzotrzewnowego zespolenia jelitowego. Sam dostęp przez pochwę nie jest nowością w innych specjalizacjach,
ale połączenie tego z resekcją jelita stanowi duży krok naprzód.”

Dodaje również:

„To efekt rosnącego doświadczenia zespołów i świetnej współpracy między specjalistami różnych dziedzin. U nas nie ma rywalizacji – jest wymiana wiedzy i wspólne dążenie do jak najlepszych efektów leczenia.”

Kolejny krok w rozwoju chirurgii robotycznej

Choć podobne operacje wykonywano już w wybranych ośrodkach na świecie, bydgoski zespół konsekwentnie rozwija swoje kompetencje i wdraża coraz bardziej zaawansowane techniki.

To kolejny przykład na to, że chirurgia robotyczna w Centrum Onkologii w Bydgoszczy znajduje się na wysokim, międzynarodowym poziomie, oferując pacjentom nowoczesne, bezpieczne i mniej obciążające metody leczenia.

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł Kolejny innowacyjny zabieg robotyczny w Centrum Onkologii w Bydgoszczy pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.