O profilaktyce, diagnostyce i nowoczesnym leczeniu raka żołądka nasi specjaliści rozmawiali 19 maja 2026r. w programie TVP3 Bydgoszcz „Na zdrowie”. W materiale przygotowanym w Centrum Onkologii w Bydgoszczy wystąpili m.in. dr hab. Michał Jankowski, prof. UMK, koordynator Oddziału Klinicznego Chirurgii Onkologicznej, dr n.med. Bartosz Skonieczny oraz pacjent Czesław Buchwald. W studiu gośćmi redaktor Krystyny Rymaszewskiej byli: prof. dr hab. n. med. Wojciech Zegarski, konsultant krajowy w dziedzinie chirurgii onkologicznej, kierownik Katedry Chirurgii Onkologicznej Collegium Medicum UMK, Centrum Onkologii w Bydgoszczy oraz dr n. med. Adrianna – konsultant wojewódzki w dziedzinie onkologii klinicznej, koordynator Oddziału Klinicznego Onkologii, Odcinek B.

 
Objawy, które łatwo zbagatelizować

Jak podkreśla dr Bartosz Skonieczny, rak żołądka przez długi czas może rozwijać się bardzo dyskretnie.

„Objawy są bardzo niespecyficzne. Pacjenci zgłaszają dolegliwości bólowe w górnym piętrze jamy brzusznej, objawy refluksowe, uczucie pełności czy niezamierzoną utratę masy ciała. Bardzo często są one bagatelizowane, a diagnostyka wykonywana zbyt późno”
– mówi specjalista.

Podobnie problem opisuje prof. Wojciech Zegarski.

„Objawy raka żołądka są mało specyficzne i to jest właśnie cały problem. Lekarz, do którego zgłasza się pacjent, powinien mieć tzw. czujność onkologiczną i podejrzewać coś złego” – podkreślał w programie profesor.

Niepokojące powinny być przede wszystkim:

• bóle nadbrzusza utrzymujące się kilka tygodni,

• utrata apetytu,

• szybkie uczucie sytości,

• nudności,

• refluks,

• niewyjaśnione chudnięcie,

• osłabienie.

Prof. Zegarski zwraca uwagę, że wielu pacjentów zmienia sposób odżywiania jeszcze przed diagnozą.

„Chorzy często przestają jeść mięso czy ciężkostrawne potrawy i przechodzą na lżejszą dietę. To także może być sygnał, że należy rozpocząć diagnostykę górnego odcinka przewodu pokarmowego” – zaznacza.

Dr Skonieczny dodaje, że szczególnie młodzi pacjenci coraz częściej trafiają do specjalisty z bardziej zaawansowaną chorobą.

„Coraz młodsi chorzy wymagają diagnostyki i leczenia. Zdarza się, że pacjent ma zaledwie 18 lat” – podkreśla.

Gastroskopia ratuje życie

Podstawowym badaniem w diagnostyce raka żołądka jest gastroskopia. To właśnie ona pozwala wykryć zmiany nowotworowe we wczesnym stadium.

„Gastroskopia jest badaniem referencyjnym w diagnostyce górnego odcinka przewodu pokarmowego. Pozwala ocenić przełyk, żołądek i początkowy odcinek dwunastnicy. Podczas badania pobierane są wycinki z podejrzanych zmian, które następnie ocenia patomorfolog” – wyjaśnia dr Bartosz Skonieczny.

Prof. Wojciech Zegarski podkreśla, że szybkie skierowanie pacjenta na badanie może uratować życie.

„Im szybciej skierujemy chorego na badanie endoskopowe, tym zwiększamy szansę na wczesne rozpoznanie raka żołądka. A tylko wczesne rozpoznanie daje realną szansę na całkowite wyleczenie” – mówi.

Profesor przypomina również, że pojedyncze badanie nie zawsze wystarcza.

„Ten nowotwór często rośnie głębiej. Zdarza się, że pierwsza gastroskopia nie daje jednoznacznej odpowiedzi. Dlatego czasem badanie trzeba powtórzyć” – zaznacza.

Jeśli rozpoznanie nowotworu zostanie potwierdzone, pacjent przechodzi pogłębioną diagnostykę. Obejmuje ona tomografię komputerową klatki piersiowej, jamy brzusznej i miednicy, badania laboratoryjne, EKG oraz konsultacje specjalistyczne. Po zebraniu koniecznych wyników badań konsylium wielodyscyplinarne planuje leczenie.

W bardziej zaawansowanych przypadkach wykonywana jest także laparoskopia diagnostyczna.

„Wykonujemy niewielkie nacięcie i za pomocą laparoskopu oceniamy jamę brzuszną. To pozwala dokładnie określić stopień zaawansowania choroby”– tłumaczy prof. Zegarski.

Coraz trudniejszy przeciwnik

Jak mówi dr hab. Michał Jankowski, prof. UMK, rak żołądka zmienił się na przestrzeni ostatnich dekad.

„Zmieniła się biologia tego nowotworu. Jest inny niż 30 lat temu. Zmieniła się też populacja pacjentów – coraz częściej chorują ludzie młodzi” – podkreśla profesor.

Specjaliści wskazują, że wpływ na to mogą mieć:

• „zachodni” styl życia,

• wysoko przetworzona dieta,

• przewlekły refluks,

• zmiany zapalne błony śluzowej,

• zaburzenia mikrobiomu,

• palenie tytoniu i alkohol.

O czynnikach ryzyka mówiła również dr Adrianna Makarewicz.

„Najczęściej wpływ mają dieta i styl życia. Duże znaczenie ma wysoko przetworzona żywność, nadmiar soli, produkty wędzone, palenie papierosów oraz zakażenie bakterią Helicobacter pylori” – wyjaśnia onkolog i dodaje, że część przypadków ma również podłoże genetyczne.

„U bardzo młodych pacjentów częściej podejrzewamy uwarunkowania genetyczne, m.in. zaburzenia genu E-kadheryny czy zespół Lyncha” – mówi dr Makarewicz.

Rak żołądka jest nowotworem wymagającym bardzo skomplikowanego leczenia. W wielu przypadkach terapia rozpoczyna się od chemioterapii przedoperacyjnej, następnie wykonywany jest zabieg chirurgiczny, a po nim pacjent ponownie otrzymuje leczenie systemowe.

„To jest ciężka, agresywna chemioterapia. Potem pacjent wymaga przygotowania do operacji, odpowiedniego żywienia, rehabilitacji i dalszego leczenia. Wszystkie te elementy mają ogromny wpływ na wyniki terapii”– zaznacza prof. Jankowski.

Dr Adrianna Makarewicz wyjaśnia, że leczenie coraz częściej dobierane jest indywidualnie do biologii nowotworu.

„Dzisiaj bardzo ważne jest poznanie profilu molekularnego raka żołądka. Badamy m.in. ekspresję receptorów HER2 czy innych markerów, które pozwalają dobrać nowoczesne leczenie celowane oraz immunoterapię” – tłumaczy.

Leczenie to nie tylko operacja

Współczesna onkologia coraz większy nacisk kładzie na kompleksową opiekę nad pacjentem. Istotną rolę odgrywa prehabilitacja, czyli przygotowanie chorego do leczenia operacyjnego, odpowiednie żywienie oraz opieka dietetyczna.

„Opieka dietetyczna i prehabilitacja poprawiają wyniki leczenia nawet o 20–30 procent” – podkreśla prof. Jankowski.

Prof. Zegarski zwraca uwagę, że odpowiednie odżywienie chorego jest kluczowe już przed rozpoczęciem terapii.

„Leczenie trwa często wiele miesięcy i jest ogromnym obciążeniem dla organizmu. Bez właściwego dostarczenia białka i energii pacjent może nie ukończyć terapii”– zaznacza chirurg onkolog.

Pacjenci objęci są opieką dietetyków, fizjoterapeutów i psychologów.

„Już podczas pierwszej wizyty chirurg kieruje chorego do poradni prehabilitacyjnej. Tam pacjent trafia pod opiekę dietetyka, fizjoterapeuty i psychologa” – mówi prof. Zegarski.

Po usunięciu żołądka pacjent musi nauczyć się funkcjonować na nowo. O tym doświadczeniu opowiada pacjent Centrum Onkologii, Czesław Buchwald.

„Największym problemem jest nauka jedzenia. Trzeba przyzwyczaić się do częstych, małych porcji. To jest ceremonia jedzenia” – mówi.

Pacjent wspomina, że początkowo objawy wydawały się niegroźne.

„Zaczęło się od delikatnych bólów brzucha. Myślałem, że zjadłem coś nieodpowiedniego. Objawy powtarzały się co kilka dni, ale nie były bardzo nasilone” – opowiada.

Szybka reakcja i wykonanie gastroskopii pozwoliły jednak stosunkowo wcześnie rozpocząć leczenie.

Po operacji konieczna była całkowita zmiana sposobu odżywiania:

• małe, ale częste posiłki,

• dieta lekkostrawna,

• produkty bogate w białko,

• stopniowe rozszerzanie diety.

„Muszę jeść siedem–osiem razy dziennie. Powoli. To wymaga cierpliwości, ale można się do tego przyzwyczaić” – mówi pacjent.

Nowoczesne leczenie daje coraz większe możliwości

Dr Adrianna Makarewicz podkreśla, że jednym z największych przełomów ostatnich lat w leczeniu zaawansowanego raka żołądka jest immunoterapia.

„Immunoterapia sprawia, że układ odpornościowy ponownie rozpoznaje komórki nowotworowe i zaczyna z nimi walczyć. Połączenie immunoterapii z chemioterapią wydłuża czas przeżycia pacjentów i opóźnia rozwój choroby” – wyjaśnia konsultant wojewódzka w dziedzinie onkologii.

Lekarka zaznacza również, że nowoczesne leczenie jest coraz lepiej tolerowane przez pacjentów.

„Immunoterapia ma inny profil działań niepożądanych niż klasyczna chemioterapia. Dzięki temu wielu chorych lepiej znosi leczenie” – dodaje.

Najważniejsza jest szybka reakcja

Specjaliści podkreślają, że w przypadku raka żołądka kluczowe znaczenie ma czas. Im wcześniej choroba zostanie wykryta, tym większe szanse na skuteczne leczenie.

Dlatego nie wolno ignorować objawów takich jak:

• przewlekły ból brzucha,

• utrata apetytu,

• chudnięcie,

• refluks,

• uczucie pełności po jedzeniu,

• przewlekłe problemy gastryczne.

„Dolegliwości bólowe utrzymujące się dwa, trzy czy cztery tygodnie wymagają pilnej konsultacji lekarskiej” – przypomina dr Bartosz Skonieczny.

Prof. Wojciech Zegarski dodaje:

„Rak żołądka jest nowotworem podstępnym. Bardzo długo może rozwijać się bez wyraźnych objawów. Dlatego tak ważna jest czujność zarówno pacjentów, jak i lekarzy”.

Rak żołądka pozostaje trudnym przeciwnikiem, jednak współczesna medycyna daje pacjentom coraz większe możliwości skutecznego leczenia i powrotu do aktywnego życia.

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł Rak żołądka – choroba, której nie wolno lekceważyć pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

„Nowotwory piersi i narządu rodnego to nadal najistotniejszy problem onkologiczny u kobiet. W ostatnich latach obserwujemy ogromny rozwój programów profilaktycznych, diagnostyki genetycznej i molekularnej oraz terapii personalizowanych. Jednocześnie postęp ten stawia przed lekarzami nowe wyzwania w codziennej praktyce klinicznej. Stąd potrzeba organizowania takich spotkań” – podkreślają organizatorzy konferencji, prof. Krzysztof Koper, koordynator Oddziału Onkologii Klinicznej, Odcinek A oraz dr Magdalena Kowalkowska, z-ca koordynatora Oddziału Klinicznego Ginekologii Onkologicznej.

 
Profilaktyka nadal kluczowym wyzwaniem

Jak zaznacza prof. Krzysztof Koper, nowotwory kobiece można podzielić na dwie główne grupy: nowotwory ginekologiczne – przede wszystkim raka jajnika, raka trzonu macicy i raka szyjki macicy – oraz nowotwory piersi, które są najczęściej diagnozowane u kobiet zarówno w Polsce, jak i na świecie.

„Rak piersi jest nowotworem, w którym mamy bardzo dobre możliwości profilaktyki i wczesnego wykrywania. To właśnie regularne badania przesiewowe dają największą szansę na skuteczne leczenie i wieloletnie przeżycie bez choroby” – podkreśla prof. Koper.

Ekspert zwraca jednak uwagę, że zgłaszalność kobiet na badania profilaktyczne nadal pozostaje niewystarczająca. Tymczasem odpowiednio prowadzona profilaktyka realnie zmniejsza śmiertelność i pozwala wykrywać nowotwory na etapie, gdy leczenie jest najbardziej skuteczne.

Znacznie trudniejszym wyzwaniem pozostaje rak jajnika. Choroba rozwija się długo bezobjawowo, a skutecznego programu przesiewowego nadal nie udało się opracować. Nawet około 80 proc. kobiet zgłaszających się do lekarzy z tym nowotworem ma już
III lub IV stadium zaawansowania choroby.

Nowoczesne terapie zmieniają współczesną onkologię

Jednym z najważniejszych tematów konferencji będą dynamiczne zmiany w leczeniu systemowym nowotworów kobiecych. Prof. Koper podkreśla, że w ostatnich latach pojawiło się wiele nowych terapii refundowanych, które znacząco poprawiają wyniki leczenia
oraz jakość życia pacjentek.

Szczególne znaczenie mają dziś terapie celowane molekularnie oraz immunoterapia. Coraz większe możliwości pojawiają się zarówno w leczeniu raka piersi, jak i nowotworów ginekologicznych.

„Współczesna onkologia to nie tylko wydłużanie życia, ale również utrzymanie jego dobrej jakości. Coraz więcej pacjentek wraca do aktywności zawodowej i rodzinnej nawet w trakcie leczenia” – zaznacza prof. Koper.

Jak dodaje dr Magdalena Kowalkowska, ogromny postęp dokonał się również w chirurgii onkologicznej.

„Obecnie w naszym ośrodku ponad 90 procent operacji raka trzonu macicy wykonywanych jest techniką robotyczną. Dzięki temu pacjentki szybciej wracają do sprawności, mają mniej powikłań i mogą wcześniej rozpocząć leczenie uzupełniające” – mówi specjalistka.

 
Choroby cywilizacyjne zwiększają ryzyko zachorowań

Eksperci zwracają uwagę, że rosnąca liczba zachorowań na nowotwory kobiece związana jest również ze zmianami stylu życia i chorobami cywilizacyjnymi.

„Otyłość, brak aktywności fizycznej, przewlekły stres czy niewłaściwa dieta mają ogromny wpływ na ryzyko rozwoju nowotworów” – podkreśla dr Kowalkowska.

Szczególnie wyraźnie widoczne jest to w przypadku raka endometrium.

„Większość Pań nie zdaje sobie sprawy z tego, że tkanka tłuszczowa także produkuje estrogeny, które mogą stymulować nieprawidłowy rozrost endometrium i prowadzić do rozwoju nowotworu” – wyjaśnia specjalistka.

Prof. Koper zwraca również uwagę na wzrost zachorowań u młodych kobiet, w tym na agresywne postacie raka piersi, takie jak rak potrójnie ujemny.

„Coraz częściej widzimy pacjentki w wieku 35–40 lat. Wpływ mają między innymi otyłość, spożycie alkoholu, palenie papierosów, przewlekły stres i zmiany stylu życia” – mówi ekspert.

Regularne badania i czujność onkologiczna

Organizatorzy konferencji podkreślają, że podstawą skutecznej walki z nowotworami pozostaje profilaktyka oraz regularne badania.

„Kobiety powinny wykonywać regularne badania ginekologiczne, USG oraz samobadanie piersi. Systematyczność pozwala wychwycić nawet niewielkie zmiany i odpowiednio wcześnie rozpocząć diagnostykę” – zaznacza prof. Koper.

Eksperci przypominają, że profilaktyka dotyczy kobiet w każdym wieku – także seniorek i pacjentek po przebytym leczeniu onkologicznym.

Interdyscyplinarna współpraca lekarzy

Konferencja skierowana jest nie tylko do onkologów i ginekologów onkologicznych, ale również do lekarzy rodzinnych, internistów, radiologów, patologów, genetyków oraz wszystkich specjalistów zaangażowanych w opiekę nad pacjentami onkologicznymi.

„Chcemy budować współpracę między lekarzami różnych specjalności. Pacjent onkologiczny wymaga dziś kompleksowego, interdyscyplinarnego podejścia” – podkreśla prof. Koper.

Organizatorzy liczą także na szeroki udział lekarzy z regionu kujawsko-pomorskiego, którzy na co dzień uczestniczą w diagnostyce i leczeniu pacjentek.

Bogaty program naukowy

Program konferencji obejmuje wykłady poświęcone najnowszym osiągnięciom w diagnostyce i leczeniu nowotworów kobiecych.

W części dotyczącej diagnostyki nowotworów kobiecych eksperci omówią m.in.:

• aktualne trendy w diagnostyce genetyczno-molekularnej nowotworów kobiecych – prof. Marzena Lewandowska,

• patologię nowej generacji nowotworów kobiecych – dr Adam Kowalewski.

W sesji poświęconej leczeniu nowotworów narządu rodnego zaplanowano wykłady dotyczące:

• chirurgii robotycznej w leczeniu raka trzonu macicy – dr Magdalena Kowalkowska,

• przyszłości hipofrakcjonacji w radioterapii narządu rodnego – prof. Roman Makarewicz,

• systemowego leczenia podtrzymującego w pierwotnie rozpoznanym raku jajnika – dr Wojciech Iwaszko,

• terapii w nawrotowym raku jajnika – dr Marta Milinkiewicz,

• nowoczesnej terapii systemowej raka endometrium – prof. Krzysztof Koper,

• postępów w terapii systemowej raka szyjki macicy – dr Marta Sznajdrowska.

Duża część konferencji poświęcona będzie także nowoczesnemu leczeniu raka piersi. Uczestnicy wysłuchają wykładów dotyczących:

• aktualnych wytycznych radioterapii raka piersi – dr Gabriela Malaga,

• radioterapii przerzutów do ośrodkowego układu nerwowego w raku piersi – prof. Maciej Harat,

• postępów terapii systemowej potrójnie ujemnego raka piersi – dr Jan Filipiak i dr Piotr Sawrycki,

• leczenia systemowego hormonozależnego raka piersi – dr Magdalena Wiśniewska i dr Agnieszka Koper,

• terapii HER2-dodatniego raka piersi – dr Justyna Jandernal i dr Monika Olejniczak.

Spotkanie naukowe i wymiana doświadczeń

Organizatorzy podkreślają, że konferencja ma być nie tylko miejscem prezentacji najnowszej wiedzy medycznej, ale również przestrzenią do wymiany doświadczeń lekarzy praktyków.

„Zależy nam, aby uczestnicy mogli wspólnie dyskutować o codziennych wyzwaniach klinicznych i możliwościach wdrażania nowoczesnych terapii w praktyce” – podkreślają prof. Krzysztof Koper i dr Magdalena Kowalkowska.

IV Spotkanie Onkologiczne „Postępy w Diagnostyce i Leczeniu Nowotworów Kobiecych” odbędzie się 23 maja 2026 roku w Innowacyjnym Forum Medycznym Centrum Onkologii w Bydgoszczy przy ul. I. Romanowskiej 2. Początek o godz. 9.30.

Artykuł IV Spotkanie Onkologiczne w Bydgoszczy. Eksperci o nowościach w diagnostyce i leczeniu nowotworów kobiecych pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Podczas uroczystej gali z okazji 35-lecia działalności Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w Bydgoszczy, która odbyła się 30 kwietnia w Operze Nova, wyróżniono pielęgniarki związane z bydgoskim Centrum Onkologii.

Jak podkreślano, ten zawód to coś więcej niż praca. To droga, która wymaga wiedzy, siły, odwagi i serca. To codzienność, w której leczy nie tylko podane lekarstwo, operacja, nowa technika czy metoda leczenia, ale gdzie niezwykle ważna jest obecność, uwaga, dotyk, dobrze przekazana informacja, rozmowa. To także świat nieustannego rozwoju, odpowiedzialności, dokształcania, zdobywania kolejnych umiejętności. Ale przede wszystkim – to ludzie.

Złotą Odznakę Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych w Bydgoszczy, otrzymała Maria Jolanta Wełna – Kierownik Opieki Medycznej w Oddziale Klinicznym Onkologii, odcinek A.
Złotym Czepkiem uhonorowano:

• Marzenę Matuszak – przewodniczącą Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych w Centrum Onkologii, Dział Anestezjologii i Intensywnej Terapii,
• Mirosławę Jaworską – emerytowaną pielęgniarkę,
• Mirosławę Kęską – pielęgniarkę Oddziału Klinicznego Chirurgii Onkologicznej,
• Małgorzatę Trzcińską – Kierownik Opieki Medycznej w Zakładzie Radioterapii.
  

Statuetkę upamiętniającą 35-lecie samorządu pielęgniarek i położnych otrzymała dyrektor ds. pielęgniarstwa Edyta Szortyka. W jej imieniu wyróżnienie odebrała Barbara Cichocka.

„My nie miałyśmy marzeń. Chciałyśmy pracować”

Maria Jolanta Wełna z bydgoską onkologią związana jest od 44 lat. Pełni funkcję Kierownika Opieki Medycznej w Oddziale Klinicznym Onkologii, Odcinek A. Jak sama mówi – na jej oczach rodziło się leczenie onkologiczne w Bydgoszczy.

„To było miejsce-marzenie. Oddział chirurgii onkologicznej był czymś wyjątkowym i miałam ogromne szczęście, że mogłam tam pracować” – wspomina.

Początki były jednak zupełnie inne niż dzisiejsza rzeczywistość. Pielęgniarki samodzielnie przygotowywały sprzęt, sterylizowały materiały, szyły opatrunki i organizowały wszystko, co było potrzebne do pracy na kolejnym dyżurze.

„Dzisiaj wiele rzeczy jest dostępnych od ręki. Wtedy wszystko robiłyśmy same. Były pojedyncze dyżury, ogrom obowiązków i bardzo małe pensje. Ale my, jako młode dziewczyny, przede wszystkim chciałyśmy pracować” – mówi.

Przez cztery dekady zmieniła się nie tylko organizacja pracy i możliwości leczenia. Zmienił się także profil pacjentów.

„Najbardziej boli mnie to, że dziś nowotwory dotyczą bardzo młodych ludzi. Kiedyś chorowali głównie pacjenci starsi. Dziś widzimy osoby dwudziestoletnie, a czasem jeszcze młodsze” – podkreśla.

Mimo ogromnego postępu technologicznego i nowoczesnych terapii największym wyzwaniem pozostaje człowiek.

„Dziś mamy sprzęt, leki, możliwości leczenia. Wyzwaniem jest sprostać liczbie obowiązków i pacjentów. Żeby dobrze wykonywać tę pracę, potrzeba odpowiedniej liczby personelu” – zaznacza.

Maria Jolanta Wełna od lat szkoli młode pielęgniarki i obserwuje, że część z nich obawia się pracy w onkologii.

„Niektóre boją się chemioterapii, choć dziś mamy nowoczesne technologie i procedury bezpieczeństwa. Inne obawiają się psychicznego ciężaru tej pracy. Onkologia wymaga ogromnej odporności emocjonalnej” – mówi.

Jednocześnie podkreśla, że siłą oddziału jest zespół.

„Mam wspaniałych ludzi. Oczywiście bywają trudniejsze momenty, ale rozmawiamy, wspieramy się. Najważniejsze jest bezpieczeństwo pacjenta i to, by czuł się tutaj zaopiekowany”.

Po ponad czterech dekadach pracy nadal trudno jej rozstać się z miejscem, które współtworzyła.

„To jest moje drugie życie. To miejsce rodziło się także z moim udziałem. Jest częścią mnie” – mówi wzruszona.

„Pacjent potrzebuje człowieka”

Marzena Matuszak pracuje w zawodzie od 34 lat. Na co dzień związana jest z Działem Anestezjologii i Intensywnej Terapii. Jak przyznaje – mimo trudów pracy nigdy nie żałowała swojej decyzji zawodowej.

„Warto było. Żyję tym zawodem. To jest część mojego życia” – mówi.

Największą wartością tej pracy pozostaje dla niej kontakt z drugim człowiekiem.

„Można pacjenta wysłuchać, uspokoić, odciągnąć jego myśli od lęku, zapewnić bezpieczeństwo. To daje największą satysfakcję” – podkreśla.

W pracy anestezjologicznej pielęgniarka często jest pierwszą osobą, z którą pacjent rozmawia tuż przed operacją.

„Pacjent przyjeżdża na blok operacyjny przestraszony. Widzę ten lęk i potrzebę poczucia bezpieczeństwa. Czasem wystarczy rozmowa, dotyk, zapewnienie, że będziemy czuwać i zrobimy wszystko, żeby było dobrze” – opowiada.

Choć praca wymaga ogromnego wysiłku, dziś pielęgniarki mają znacznie większą samodzielność niż kiedyś.

„Nasza praca bardzo się zmieniła. Jesteśmy samodzielne, dobrze wykształcone, mamy specjalizacje i kompetencje. To my podejmujemy wiele decyzji dotyczących opieki nad pacjentem” – zaznacza.

Jednocześnie zwraca uwagę na problem rosnącej liczby chorych onkologicznych, a co za tym idzie – obciążenia pracą.

„Pacjentów jest coraz więcej. Chciałoby się mieć więcej czasu dla każdego człowieka, spokojnie porozmawiać, ale często trzeba działać szybko, bo kolejni pacjenci już czekają” – mówi.

Jako przewodnicząca związku zawodowego pielęgniarek i położnych w szpitalu, obserwuje również zmiany w warunkach pracy i wynagrodzeniach.

„Kiedy zaczynałam pracę, dostawałam najniższą krajową mimo dyżurów nocnych, świąt i bardzo ciężkiej pracy na intensywnej terapii. Dziś wynagrodzenia są godniejsze, a zawód znów zaczyna przyciągać młodych ludzi” – podkreśla.

„Tu trzeba chcieć pracować”

Dyrektor ds. pielęgniarstwa Edyta Szortyka podkreśla, że Centrum Onkologii pozostaje atrakcyjnym miejscem pracy dla pielęgniarek.

„Młodzi ludzie często wracają do nas po praktykach. Doceniają nowoczesny sprzęt, dobre warunki pracy i możliwość rozwoju” – mówi.

Jednocześnie zaznacza, że praca w onkologii wymaga szczególnych predyspozycji.

„Nie przyjmujemy każdego. Potrzebna jest empatia i odporność psychiczna. Tu nie można pracować „za karę”. Trzeba chcieć być z pacjentem i wejść w świat onkologii” – podkreśla.

Jak dodaje, największym wyzwaniem pozostają emocje pacjentów i ich rodzin.

„Pacjent onkologiczny często wraca do nas wielokrotnie. Jest świadomy, przestraszony, czasem sfrustrowany. Pielęgniarki przejmują ogrom emocji, lęku i niepokoju. Dlatego tak ważna jest dobra atmosfera pracy i wzajemne wsparcie zespołu” – tłumaczy.

Dyrektor zwraca także uwagę na zmieniający się obraz zawodu pielęgniarki.

„To już dawno nie jest wyłącznie wykonywanie poleceń. Pielęgniarki są wysoko wykwalifikowanymi specjalistkami. Mamy około 70 procent personelu z wykształceniem wyższym i specjalizacjami” – podkreśla.

Zawód, który zostaje w sercu

Międzynarodowy Dzień Pielęgniarek, Pielęgniarzy i Położnych to okazja, by podziękować wszystkim osobom wykonującym ten zawód za ich codzienną obecność, profesjonalizm i troskę o pacjentów.

Bo, jak  pisała Maya Angelou – „ludzie zapomną, co powiedziałeś, zapomną, co zrobiłeś, ale nigdy nie zapomną, jak się przy tobie czuli”.  

A pielęgniarki, pielęgniarze oraz położne Centrum Onkologii każdego dnia sprawiają, że nawet w najtrudniejszych chwilach pacjent nie pozostaje sam.

Z okazji Międzynarodowego Dnia Pielęgniarek i Położnych życzymy wszystkim wykonującym ten wyjątkowy zawód wytrwałości, wzajemnego wsparcia i poczucia, że Wasz wysiłek naprawdę zmienia czyjeś życie. Życzymy także chwil wytchnienia, szacunku, zrozumienia oraz dumy z drogi, którą wybraliście.

Niech każdy dzień przynosi choć odrobinę dobra wracającego do Was — w słowach, gestach i zwykłej ludzkiej wdzięczności.

Dziękujemy za wszystko, co robicie dla pacjentów i ich bliskich!

Autor: Małgorzata Rogatty

Zdjęcia: Rafał Safian, Małgorzata Rogatty

Artykuł „Pielęgniarstwo to jest moje drugie życie” pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Rak jajnika stanowi około 4 – 5% wszystkich nowotworów diagnozowanych wśród kobiet w Polsce. Zajmuje szóste miejsce pod względem zachorowalności i czwarte pod względem umieralności. Choroba najczęściej dotyczy kobiet po menopauzie, ale coraz częściej diagnozowana jest również u młodszych pacjentek. Około 15% przypadków rozpoznawanych jest przed 40. rokiem życia.

Objawy, które łatwo przeoczyć

Największym problemem w przypadku raka jajnika jest brak charakterystycznych objawów we wczesnych etapach choroby. Dolegliwości często przypominają problemy gastryczne lub przemęczenie, przez co bywają bagatelizowane zarówno przez pacjentki,
jak i otoczenie.

„Rak jajnika długo rozwija się w ciszy. Wczesne symptomy są bardzo niespecyficzne – wzdęcia, szybkie uczucie sytości, utrata apetytu czy zmiany rytmu wypróżnień. Zbyt łatwo zrzucamy je na karb diety albo stresu” – podkreśla dr n. med. Magdalena Kowalkowska, zastępca koordynatora Oddziału Klinicznego Ginekologii Onkologicznej Centrum Onkologii w Bydgoszczy.

Do najczęstszych objawów należą:

• przewlekłe wzdęcia,

• bóle podbrzusza i miednicy,

• uczucie pełności po niewielkim posiłku,

• zaparcia lub zmiana rytmu wypróżnień,

• powiększenie obwodu brzucha,

• utrata apetytu,

• przewlekłe zmęczenie.

Specjaliści podkreślają, że szczególną uwagę należy zwracać na utrzymujące się dolegliwości ze strony układu pokarmowego. U wielu pacjentek objawy te pojawiają się nawet kilkanaście miesięcy przed postawieniem diagnozy.

„Nie ma takiej urody, że coś boli. Organizm zdrowy z zasady nie boli. Każdy przewlekły ból w obrębie miednicy mniejszej wymaga konsultacji ginekologicznej” – zaznacza dr Kowalkowska.

Diagnostyka – kluczowa jest czujność

Podstawowym badaniem wykorzystywanym w diagnostyce raka jajnika jest ultrasonografia przezpochwowa. Pozwala ona ocenić jajniki i wykryć niepokojące zmiany w obrębie przydatków.

Istotnym elementem diagnostyki jest także oznaczenie markera nowotworowego CA125. Podwyższony poziom tego antygenu może wskazywać na obecność raka jajnika, choć wynik zawsze wymaga interpretacji w szerszym kontekście klinicznym.

„CA125 jest bardzo pomocnym markerem, ale trzeba pamiętać, że jego stężenie może wzrastać również w przebiegu innych schorzeń, między innymi endometriozy, stanów zapalnych czy chorób wątroby. Dlatego nigdy nie opieramy diagnozy wyłącznie na jednym badaniu” – wyjaśnia dr Kowalkowska.

W celu oceny zaawansowania choroby wykonywane są także badania obrazowe, takie jak tomografia komputerowa (TK), rezonans magnetyczny (MRI) czy pozytonowa tomografia emisyjna (PET). Ostateczne rozpoznanie raka jajnika możliwe jest jednak dopiero po badaniu patomorfologicznym materiału pobranego podczas operacji lub biopsji.

Coraz większe znaczenie genetyki

Współczesna medycyna coraz skuteczniej wykorzystuje diagnostykę molekularną w leczeniu raka jajnika. Szczególną rolę odgrywają mutacje genów BRCA1 i BRCA2, które zwiększają ryzyko zachorowania na raka jajnika i raka piersi.

„Dziś leczenie raka jajnika jest coraz bardziej spersonalizowane. Wiemy, jakie mutacje występują u pacjentki i dzięki temu możemy dobrać terapię najbardziej skuteczną właśnie dla niej” – podkreśla dr Magdalena Kowalkowska.

Nowoczesne leczenie obejmuje m.in. inhibitory PARP – leki celowane, które znacząco wydłużają czas życia pacjentek i opóźniają progresję choroby, szczególnie u kobiet z mutacjami BRCA oraz zaburzeniami HRD.

„Inhibitory PARP całkowicie zmieniły rokowanie wielu pacjentek. Dzięki nim kobiety nawet z zaawansowanym rakiem jajnika mogą żyć znacznie dłużej i funkcjonować przez lata z chorobą w remisji” – dodaje specjalistka.

 
Leczenie szyte na miarę

W ostatnich latach leczenie raka jajnika przeszło ogromną transformację. Obecnie nie opiera się wyłącznie na chirurgii, ale na kompleksowym i indywidualnie dobranym postępowaniu terapeutycznym.

W zależności od rodzaju nowotworu, jego zaawansowania i stanu pacjentki stosuje się:

• chirurgię onkologiczną,

• chemioterapię,

• chemioterapię przedoperacyjną,

• leczenie celowane,

• udział w badaniach klinicznych z wykorzystaniem nowoczesnych terapii.

„Nie leczymy już wszystkich pacjentek według jednego schematu. Leczenie szyjemy na miarę – biorąc pod uwagę genetykę nowotworu, jego cechy biologiczne i reakcję organizmu na terapię” – podkreśla dr Kowalkowska.

Coraz większą rolę odgrywa również leczenie prowadzone przez zespoły wielospecjalistyczne. W Centrum Onkologii w Bydgoszczy każda pacjentka omawiana jest przez konsylium z udziałem ginekologa onkologa, onkologa klinicznego, chirurga, genetyka, patomorfologa, dietetyka i radioterapeuty.

Znaczenie prehabilitacji i wsparcia żywieniowego

Eksperci zwracają uwagę, że ogromne znaczenie dla powodzenia terapii ma odpowiednie przygotowanie organizmu pacjentki do leczenia.

„W raku jajnika status żywieniowy pacjentek bardzo często jest zaburzony. Kobiety trafiają do nas wyniszczone chorobą, z dużą utratą masy ciała i niedoborami. Dzięki odpowiedniemu przygotowaniu żywieniowemu poprawiamy tolerancję leczenia i zmniejszamy ryzyko powikłań” – wyjaśnia dr Kowalkowska.

Prehabilitacja pozwala skrócić czas rekonwalescencji, przyspieszyć gojenie ran i poprawić skuteczność dalszego leczenia onkologicznego.

Profilaktyka nadal najważniejsza

Mimo postępu medycyny nadal nie istnieje skuteczny program badań przesiewowych w kierunku raka jajnika. Dlatego najważniejszą rolę odgrywają regularne wizyty u ginekologa i szybkie reagowanie na niepokojące objawy.

„Wizyta raz w roku, badanie ginekologiczne, USG przezpochwowe i cytologia to absolutna podstawa. Nawet jeśli zmiana okaże się łagodna, pacjentka pozostaje pod opieką i kontrolą specjalisty” – podkreśla dr Kowalkowska.

Szczególną czujność powinny zachować kobiety obciążone genetycznie, zwłaszcza nosicielki mutacji BRCA1 i BRCA2. W ich przypadku możliwe jest także wykonanie profilaktycznych operacji usunięcia jajników i piersi refundowanych przez NFZ.

 „Taka operacja daje ponad 95% redukcji ryzyka zachorowania na raka jajnika i raka piersi. Najczęściej zalecamy ją po zakończeniu planów prokreacyjnych” – dodaje specjalistka.

Rak jajnika w województwie kujawsko-pomorskim

Dane epidemiologiczne pokazują, że rak jajnika pozostaje jednym z najpoważniejszych problemów zdrowotnych kobiet także w regionie kujawsko-pomorskim.

W 2023 roku w województwie kujawsko-pomorskim:

• odnotowano 223 nowe przypadki raka jajnika,

• nowotwór ten zajmował 7. miejsce pod względem zachorowalności wśród kobiet,

• z powodu raka jajnika zmarło 141 kobiet,

• choroba znalazła się na 4. miejscu pod względem liczby zgonów nowotworowych wśród kobiet.

Jednocześnie specjaliści przypominają, że w naszym Centrum pacjentki mają szeroki dostęp do nowoczesnej diagnostyki molekularnej, terapii celowanych oraz leczenia prowadzonego przez zespoły wielospecjalistyczne.

„Nowoczesne leczenie raka jajnika daje dziś znacznie większe możliwości niż jeszcze kilkanaście lat temu. Dzięki diagnostyce genetycznej i terapiom celowanym coraz więcej pacjentek może żyć dłużej i lepiej funkcjonować mimo choroby” – zaznacza dr Kowalkowska.

Wiedza może uratować życie

Światowy Dzień Świadomości Raka Jajnika przypomina, jak ważna jest edukacja zdrowotna, regularna profilaktyka i uważność na sygnały wysyłane przez organizm. W przypadku raka jajnika czas ma ogromne znaczenie.

„Największą zmianą, jaką możemy wspólnie wprowadzić, jest zwiększenie świadomości kobiet i odwagi w mówieniu o zdrowiu intymnym. Rak jajnika to nie wyrok – ale tylko wtedy, gdy nie zlekceważymy pierwszych objawów” – podsumowuje
dr n. med. Magdalena Kowalkowska.

Artykuł 8 maja – Światowy Dzień Świadomości Raka Jajnika pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Elitarne europejskie szkolenie w chirurgii robotycznej

European Academy of Robotic Colorectal Surgery (EARCS) to ekskluzywna europejska inicjatywa szkoleniowa, powołana przez czołowych ekspertów chirurgii robotycznej. Jej celem jest standaryzacja oraz rozwój najwyższej jakości leczenia raka jelita grubego
z wykorzystaniem technologii robotycznych.

Akademia została utworzona we współpracy z Champalimaud Foundation – jednym z najbardziej renomowanych ośrodków onkologii i chirurgii robotycznej w Europie, będącym pionierem wdrażania nowoczesnych technik robotycznych w leczeniu nowotworów jelita grubego.

Światowej klasy eksperci i najwyższe standardy szkolenia

Jednym z twórców oraz dyrektorów EARCS jest Amjad Parvaiz – uznany na świecie chirurg kolorektalny, kierujący programami chirurgii laparoskopowej i robotycznej oraz współtwórca europejskich standardów szkolenia w tej dziedzinie.

W skład zarządu akademii wchodzą również wybitni eksperci światowej chirurgii:

• Giuseppe Spinoglio – jeden z pionierów chirurgii robotycznej w Europie,
• Bill Heald – twórca koncepcji całkowitej mezorektumektomii (TME), uznawanej za złoty standard w leczeniu raka odbytnicy.

Program EARCS obejmuje wieloetapowy i rygorystyczny proces szkoleniowy, w tym szkolenia praktyczne, operacje pod nadzorem oraz ocenę kompetencji według ściśle określonych kryteriów jakości chirurgicznej.

Potwierdzenie najwyższych kompetencji

Uzyskanie certyfikatu EARCS stanowi potwierdzenie najwyższego poziomu umiejętności w zakresie chirurgii robotycznej jelita grubego. To również ważny krok w dalszym rozwoju nowoczesnych metod leczenia onkologicznego w naszym ośrodku.

Członkowie oraz instruktorzy akademii to liderzy chirurgii robotycznej w Europie, odpowiedzialni za rozwój nowoczesnych technik operacyjnych, szkolenie kolejnych pokoleń chirurgów oraz poprawę wyników leczenia onkologicznego.

Pracą zespołu chirurgii robotycznej w Centrum Onkologii kieruje prof. Wojciech Zegarski, który jest konsultantem ds. chirurgii robotycznej w naszym Centrum i wraz z certyfikowanymi chirurgami konsekwentnie rozwija i wdraża zaawansowane techniki operacyjne, podnosząc standardy leczenia pacjentów.

Gratulujemy dr. Bartoszowi Skoniecznemu tego wyjątkowego wyróżnienia, które stanowi nie tylko osobisty sukces, ale również ważny krok w rozwoju chirurgii robotycznej w naszym Centrum Onkologii.

Artykuł Międzynarodowy sukces naszego specjalisty – dr Bartosz Skonieczny z prestiżowym certyfikatem EARCS pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

W uzasadnieniu podkreślono, że Centrum należy do grona wiodących instytucji ochrony zdrowia w Polsce. Eksperci zwrócili uwagę na konsekwentny rozwój infrastruktury i realizację licznych projektów inwestycyjnych, a także stałe podnoszenie poziomu diagnostyki
i leczenia. Doceniono w szczególności wprowadzanie nowoczesnych metod terapeutycznych, w tym rozwój chirurgii robotycznej – bydgoskie Centrum jest pierwszym publicznym szpitalem w Polsce dysponującym trzema robotami operacyjnymi, a liczba wykonanych zabiegów w 2025 roku była najwyższa w kraju.

Wysoko oceniono również innowacyjne rozwiązania organizacyjne i technologiczne, takie jak wykorzystanie sztucznej inteligencji w diagnostyce patomorfologicznej czy rozwój nowoczesnych metod radiochirurgii. Istotnym elementem, na który zwrócono uwagę,
jest kompleksowe podejście do pacjenta – obejmujące zarówno proces leczenia, jak i przygotowanie do terapii (prehabilitację), rehabilitację oraz wsparcie psychologiczne i dietetyczne po zakończeniu leczenia.

Forum Ekspertów podkreśliło także znaczenie działalności naukowej i dydaktycznej Centrum, szeroką współpracę z uczelniami oraz aktywność w organizacji konferencji, kongresów i działań edukacyjnych. Zwrócono uwagę na zaangażowanie placówki w działania profilaktyczne i prozdrowotne skierowane do mieszkańców regionu oraz na budowanie relacji z pacjentami także poza procesem leczenia.

W opinii Kapituły istotnym atutem Centrum jest wysoko wykwalifikowany personel medyczny i wspierający, a także skuteczne zarządzanie oraz umiejętność pozyskiwania środków zewnętrznych na rozwój infrastruktury i wdrażanie nowych rozwiązań.
Podkreślono również, że przyznanie tytułu jest konsekwencją bardzo dobrej opinii przekazywanej przez pacjentów, którzy oceniają m.in. jakość leczenia, komfort pobytu, organizację opieki oraz sposób komunikacji.

Uroczyste przekazanie certyfikatu odbyło się z udziałem Zarządu Centrum Onkologii:

• prof. Janusza Kowalewskiego – dyrektora naczelnego,
• dr. Krzysztofa Kameckiego – dyrektora ds. medycznych,
• mgr Katarzyny Klawińskiej-Knach – dyrektor ds. organizacyjnych i rozwoju,
• mgr inż.Weroniki Rossy-Karweckiej – dyrektor ds. logistyki,
• mgr Edyty Szortyki – dyrektor ds. pielęgniarstwa.

Ze strony organizatora konkursu certyfikat przekazał redaktor naczelny „Życia Regionów” Artur Świtoń.

Przekazanie certyfikatu stanowi pierwszy etap uhonorowania. W czerwcu, podczas uroczystej gali, Centrum odbierze statuetkę Złotego Kaduceusza.

Tytuł przyznany do końca 2028 roku stanowi podsumowanie wieloletnich działań całego zespołu na rzecz rozwoju nowoczesnej diagnostyki, leczenia, rehabilitacji i organizacji opieki nad pacjentami.

Dziękujemy Kapitule Konkursu oraz Członkom Forum Ekspertów za przeprowadzoną ocenę i przyznane wyróżnienie. Wyrazy wdzięczności kierujemy również do pacjentów – za zaufanie, opinie i doświadczenia, które są dla nas ważnym źródłem informacji
i motywacją do dalszej pracy.

Artykuł Centrum Onkologii w Bydgoszczy z tytułem „Wzorowa Placówka Medyczna” pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

29 kwietnia, dyrektor Centrum Onkologii w Bydgoszczy, prof. Janusz Kowalewski, w obecności marszałka województwa Piotra Całbeckiego oraz wicewojewody Piotra Hemmerlinga podpisał umowę z Ministerstwem Zdrowia na dofinansowanie rozbudowy
i modernizacji szpitala w ramach Funduszu Medycznego. W uroczystości uczestniczyli także:

– Jarosław Wierski – prezes Zarządu Kujawsko-Pomorskie Inwestycje Medyczne,

– dr Krzysztof Kamecki- dyr. ds. medycznych,

– mgr Katarzyna Klawińska-Knach – dyrektor ds. organizacyjnych i rozwoju,

– mgr inż. Weronika Rossa-Karwecka- dyr. ds. logistyki,

– mgr Anna Kasprowicz – dyr. ds. ekonomicznych,

– koordynatorzy oddziałów klinicznych szpitala, przedstawiciele lekarzy i pielęgniarek.

Wartość przyznanego wsparcia to 300 mln zł.

„To historyczny moment dla naszego Centrum i całego regionu. Po wielu latach przygotowań i starań możemy wreszcie powiedzieć: zaczynamy. Ta inwestycja była niezwykle potrzebna i długo wyczekiwana przez pacjentów oraz personel” – podkreśla prof. Janusz Kowalewski.

Nowoczesna onkologia w Bydgoszczy – co powstanie?

Projekt „Rozbudowa i modernizacja Zespołu Głównego Centrum Onkologii w Bydgoszczy” to kompleksowa inwestycja o wartości ponad 500 mln zł.

Najważniejszym elementem będzie budowa pięciokondygnacyjnego Centrum Innowacyjnych Terapii Onkologicznych (CITO), w którym znajdą się Oddziały Onkologii Klinicznej, Ambulatorium Chemioterapii oraz Pracownia Cytostatyczna.

Rozbudowany zostanie także główny budynek szpitala – w tym blok operacyjny (do 11 sal), Oddział Intensywnej Terapii oraz kluczowe jednostki diagnostyczne, takie jak Zakład Diagnostyki Obrazowej, Endoskopii i Patomorfologii. Inwestycję uzupełni budowa parkingu na 212 miejsc.

„Nie budujemy tylko nowych ścian. Tworzymy nowoczesne zaplecze do leczenia nowotworów na najwyższym europejskim poziomie – od diagnostyki po terapię” – zaznacza dyrektor Centrum.

Dlaczego ta inwestycja jest tak potrzebna?

Województwo kujawsko-pomorskie od lat znajduje się w czołówce niepokojących statystyk onkologicznych w Polsce. Każdego roku diagnozuje się tu ponad 11 tysięcy nowych przypadków nowotworów, a każdego dnia w Centrum Onkologii leczonych jest ponad
1,5 tysiąca pacjentów.

„Skala potrzeb rośnie z roku na rok. Ta inwestycja to konieczność – odpowiedź na realne wyzwania zdrowotne naszego regionu” – mówi prof. Kowalewski.

300 mln zł z Funduszu Medycznego i wsparcie Samorządu Województwa

Centrum Onkologii w Bydgoszczy znalazło się w gronie 20 szpitali w Polsce, które otrzymały dofinansowanie w ramach konkursu Ministerstwa Zdrowia nr FM-SIS.04.ONKO.2025. Projekt uplasował się na 3. miejscu spośród 57 ocenianych wniosków i uzyskał maksymalną możliwą kwotę wsparcia.

„Chciałbym serdecznie podziękować pracownikom Centrum Onkologii, zwłaszcza pracownikom administracyjnym, za przygotowanie wszystkich dokumentów projektowych, dzięki czemu udało nam się otrzymać dofinansowanie – i to w najwyższej kwocie 300 mln zł. Dziękuję także władzom województwa za wsparcie naszych działań” – podkreśla dyrektor.

Projekt zakłada, że inwestycja zostanie sfinansowana w oparciu na współpracy kilku podmiotów:

• 300 mln zł – Fundusz Medyczny,
• 90 mln zł – Centrum Onkologii,
• 60 mln zł – Samorząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego.

„To moment historyczny. 300 mln zł to ogromna kwota pozyskana ze źródeł zewnętrznych. Chciałbym podziękować rządowi za to dofinansowanie, ale ten sukces nie byłby możliwy bez jakości, renomy, pracy i zaangażowania wszystkich pracowników Centrum Onkologii – szczególnie zespołu administracyjnego, który świetnie przygotował projekt” – mówi marszałek województwa Kujawsko-Pomorskiego Piotr Całbecki. „Medycyna wymaga ciągłych inwestycji – co kilkadziesiąt lat trzeba wszystko modernizować lub budować od nowa. Cieszę się z dzisiejszego dnia i trzymam kciuki za realizację projektu” – dodaje marszałek.

Głos administracji rządowej: „To powód do dumy”

„Jako przedstawiciel administracji rządowej odczuwam wielką satysfakcję, a jako mieszkaniec – ogromną radość, że te środki trafią do szpitala, który jest naszą dumą. 300 mln zł nie zaspokoi wszystkich potrzeb, ale pomoże stworzyć jak najlepsze warunki dla naszych pacjentów” – podkreśla wicewojewoda kujawsko-pomorski Piotr Hemmerling. „Gratuluję skuteczności – maksymalne wsparcie , które otrzymał Państwa projekt to dowód m.in. dużego zaufania. Życzę powodzenia w dalszych etapach, szczególnie w wymagającej procedurze przetargowej” – dodaje.

Inwestycja w rozwój onkologii w regionie

Realizacja projektu została zaplanowana na lata 2026–2029. Centrum Onkologii jest już przygotowane do wdrożenia inwestycji.

„Jesteśmy gotowi do działania. To inwestycja, na którą czekaliśmy od lat – i którą właśnie rozpoczynamy. Przed nami ogrom pracy, ale też ogromna szansa na realną zmianę w leczeniu onkologicznym w naszym regionie” – podsumowuje dyrektor.

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł Umowa podpisana. Rozbudowujemy się dla Ciebie pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Organizatorem konferencji jest Oddział Kliniczny Chirurgii Klatki Piersiowej i Nowotworów, a jej głównym celem – praktyczne szkolenie chirurgów oraz wymiana doświadczeń związanych z wykorzystaniem robotyki w leczeniu chorób nowotworowych płuc.

Silna reprezentacja ośrodków i duże zainteresowanie

W konferencji wzięło udział kilkudziesięciu uczestników reprezentujących 17 ośrodków z całej Polski. Tak duże zainteresowanie potwierdza rosnącą rolę chirurgii robotycznej oraz potrzebę dalszego kształcenia w tym dynamicznie rozwijającym się obszarze medycyny.

Podczas otwarcia wydarzenia prof. Janusz Kowalewski, dyrektor Centrum Onkologii w Bydgoszczy podkreślał znaczenie spotkania dla rozwoju nowoczesnej chirurgii:

„Liczba uczestników oraz reprezentacja wielu ośrodków w kraju pokazują, jak duże jest zainteresowanie tą tematyką. Takie wydarzenia budują środowisko, które nie tylko wdraża nowe technologie, ale również potrafi się nimi dzielić. To niezwykle ważne, aby rozwój medycyny odbywał się wspólnie – poprzez dialog, praktykę i otwartość na nowe rozwiązania”.

Bydgoszcz jako ośrodek innowacji

Konferencja koncentruje się na technice biportal RATS (bi-RATS), czyli hybrydowym podejściu łączącym chirurgię robotyczną (RATS) z torakoskopową (VATS).

Zespół torakochirurgów z bydgoskiego Centrum Onkologii należy do grona pionierów wdrażania techniki hybrydowej w Polsce. Nowoczesne podejście zostało zaadaptowane po szkoleniu w Barcelonie, w jednym z bardziej doświadczonych ośrodków europejskich, pod kierunkiem dr Amaii Ojanguren.

Jak podkreśla dr Przemysław Bławat, torakochirurg z Oddziału Klinicznego Chirurgii Klatki Piersiowej i Nowotworów:

„Jest to technika hybrydowa, w której korzystamy ze wszystkich dobrodziejstw robota, a jednocześnie minimalizujemy uraz operacyjny. To połączenie zabiegu robotycznego, czyli RATS, i zabiegów torakoskopowych, które z powodzeniem od wielu lat wykonujemy – czyli VATS. Jest on jeszcze mniej inwazyjny niż zabieg robotyczny, ponieważ zamiast pięciu cięć wykonujemy tylko dwa, więc okres rekonwalescencji pacjenta, ból pooperacyjny są znacznie mniejsze. Ponadto wykorzystując robota mamy dostęp do najbardziej precyzyjnej preparatyki struktur anatomicznych. Zachowujemy więc wszystkie korzyści związane z użyciem robota, zmniejszamy liczbę cięć, a do tego redukujemy koszty, ponieważ używamy tzw. staplerów zewnętrznych, które stosuje asysta chirurgiczna”.

Pierwsze zabiegi i realne korzyści dla pacjentów

Pierwsze takie operacje przeprowadzili w Bydgoszczy dr Przemysław Bławat oraz dr Łukasz Żołna, którzy teraz dzielą się swoim doświadczeniem z kolegami z innych ośrodków. Obaj przeszli szkolenie w Barcelonie i od stycznia wdrażają tę technikę w Centrum Onkologii w Bydgoszczy.

„Choć dotąd w naszym kraju wykonano ok. 1000 zabiegów z użyciem robota chirurgicznego w zakresie chirurgii klatki piersiowej, to tego typu technika nie była dotąd stosowana”- przyznaje dr Łukasz Żołna, a dr Bławat dodaje:

„Wyzwaniem w takiej operacji jest konieczność zaangażowania dwóch specjalistów doświadczonych w technikach małoinwazyjnych, ponieważ w tym zabiegu zarówno chirurg, który siedzi przy konsoli robotycznej, jak i ten, który stoi przy stole operacyjnym, wykonują zadania o takim samym stopniu trudności i podobnej odpowiedzialności”.

Operowani pacjenci przeszli rozległe zabiegi anatomiczne i – mimo zastosowania nowej metody – czas operacji był krótszy niż w standardowej chirurgii robotycznej.

Najważniejsze korzyści dla chorych to:

– mniejszy ból pooperacyjny,

– szybsza rekonwalescencja,

– lepszy efekt kosmetyczny,

– zachowanie pełnej precyzji zabiegu robotycznego.

„Mamy plan  by włączy te technikę na stałę do całej gamy zabiegów, które prowadzimy. Nasze dotychczasowe doświadczenia są bardzo pozytywne”– podkreśla dr Łukasz Żołna.

Nowoczesna chirurgia – mniej cięć, większa precyzja

Bydgoski ośrodek od lat stawia na chirurgię małoinwazyjną. To fundament naszej działalności – podkreśla dr Maciej Dancewicz – koordynator Oddziału Klinicznego Chirurgii Klatki Piersiowej i Nowotworów.

„Obecnie aż 84% operacji wykonujemy metodami małoinwazyjnymi. To ogromna zmiana w porównaniu do tego, co było jeszcze kilkanaście lat temu – oznacza to mniejszy ból, krótszy pobyt w szpitalu i szybszy powrót pacjenta do zdrowia”.

Dodaje również, że rozwój technik robotycznych jest naturalnym etapem ewolucji chirurgii:

„Nie odkrywamy Ameryki – wielu z uczestników konferencji wykonuje już zabiegi robotyczne. Naszą intencją było stworzenie przestrzeni do wspólnej rozmowy o doświadczeniach, o tym, co działa, a co można jeszcze poprawić. Chirurgia robotyczna rozwija się bardzo dynamicznie i tylko poprzez współpracę możemy ją doskonalić”.

„Jeśli chodzi o chirurgię robotyczną w torakochirurgii, to do tej pory w kraju wykonano ok. 1000 takich operacji, z czego ponad 300 w Bydgoszczy. Sukcesem polskiej torakochirurgii jest to, że częstość wykonywania zabiegów metodami małoinwazyjnymi nie odbiega od średniej europejskiej, a nawet przewyższa liczbę takich zabiegów w innych krajach” – podsumowuje z zadowoleniem prezes Polskiego Towarzystwa Kardio-Torakochirurgów, dr hab. Cezary Piwkowski, prof. UMP.

Dr Dancewicz zwrócił także uwagę na znaczenie łączenia różnych technik:

„Fascynuje nas możliwość łączenia chirurgii robotycznej z torakoskopową. To podejście hybrydowe pozwala wykorzystać zalety obu metod – precyzję robota i minimalną inwazyjność technik VATS. Dążymy do tego, aby dostęp operacyjny był jak najmniejszy,
a jednocześnie maksymalnie efektywny”.

Zabiegi na żywo i międzynarodowa współpraca

Konferencja ma charakter praktyczny. Przeprowadzane przez bydgoskich specjalistów operacje były transmitowane do sali wykładowej a uczestnicy obserwowali je na żywo, wraz z komentarzem ekspertów.

Swoim doświadczeniem dzielili się zarówno polscy specjaliści, jak i goście zagraniczni, na czele z dr Amaią Ojanguren z Barcelony, gdzie tego typu zabiegi wykonywane są z powodzeniem od kilku lat.

„Specjaliści z Barcelony to bardzo doświadczony zespół” – zauważa dr Bławat. „W naszym ośrodku wykonaliśmy dotąd ponad 320 zabiegów robotycznych w torakochirurgii, a Barcelona ponad 1000. Koledzy są więc bardzo doświadczeni, a do tego bardzo otwarci
na to, by swoimi umiejętnościami i wiedzą dzielić się z innymi. Ich entuzjazm zachęca do podejmowania kolejnych wyzwań w torakochirurgii”.

Organizatorzy konferencji podkreślają, że przyszłość chirurgii opiera się na edukacji i pracy zespołowej. Nowoczesne operacje wymagają zaangażowania całego zespołu – od chirurgów, przez anestezjologów, po personel pielęgniarski.

Kierunek: przyszłość chirurgii

Dynamiczny rozwój technik małoinwazyjnych oraz robotyki wskazuje jednoznacznie kierunek rozwoju współczesnej medycyny. Hybrydowe podejście może w najbliższych latach stać się standardem w torakochirurgii.

Jak podsumowują specjaliści, to właśnie takie spotkania jak bydgoska konferencja realnie przyczyniają się do poprawy jakości leczenia i bezpieczeństwa pacjentów – nie tylko w jednym ośrodku, ale w całym kraju.

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł Robotyka hybrydowa w chirurgii klatki piersiowej – konferencja szkoleniowa pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Konferencja stanowi kontynuację ogólnopolskiej inicjatywy integrującej środowisko onkologiczne wokół wspólnego celu – budowy dojrzałego, skutecznego i nowoczesnego systemu opieki nad pacjentem onkologicznym.

W wydarzeniu uczestniczyli także przedstawiciele naszego Szpitala: prof. Janusz Kowalewski – dyrektor Centrum Onkologii w Bydgoszczy, Katarzyna Klawińska-Knach – dyrektor ds. organizacyjnych, Edyta Szortyka – dyrektor ds. pielęgniarstwa
oraz przedstawiciele Wojewódzkiego Ośrodka Monitorującego – dr n. med. Przemysław Bławat, mgr Agnieszka Bielińska i mgr Monika Wojciechowska.

Patronat i organizatorzy

Patronat merytoryczny nad konferencją objęły:

– Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy,

– Białostockie Centrum Onkologii im. M. Skłodowskiej-Curie,

– Uniwersyteckie Centrum Kliniczne w Gdańsku,

– Wojewódzkie Wielospecjalistyczne Centrum Onkologii i Traumatologii im. M. Kopernika w Łodzi.

Konferencja została zorganizowana jako oddolna inicjatywa praktyków odpowiedzialnych za wdrażanie Krajowej Sieci Onkologicznej w poszczególnych regionach. To platforma wymiany doświadczeń pomiędzy ośrodkami wdrażającymi KSO – od poziomu regionalnego po krajowy. Szczególną rolę w tym procesie odgrywają Wojewódzkie Ośrodki Monitorujące, odpowiedzialne za koordynację i ocenę jakości wdrażania systemu.

Udział Ministerstwa Zdrowia i NFZ

W spotkaniu aktywnie uczestniczyli również przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia oraz Narodowego Funduszu Zdrowia. Obecność reprezentantów instytucji centralnych – w tym minister zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy, która otworzyła konferencję
(w formule online) oraz Marka Augustyna, wiceprezesa NFZ – umożliwiła bezpośredni dialog z uczestnikami wydarzenia.

Dzięki temu możliwe było omawianie bieżących wyzwań systemowych, w tym zagadnień organizacyjnych i administracyjnych związanych z wdrażaniem KSO, a także zgłaszanie postulatów zmian usprawniających funkcjonowanie systemu.

Równość dostępu i wyzwania systemowe

Jak podkreślił prof. Janusz Kowalewski, dyrektor Centrum Onkologii w Bydgoszczy, fundamentalnym założeniem Krajowej Sieci Onkologicznej jest zapewnienie równego dostępu do nowoczesnej opieki onkologicznej dla wszystkich pacjentów – niezależnie
od miejsca zamieszkania.

„Naczelna zasada jest taka, że każdy w kraju, niezależnie od kodu pocztowego, powinien mieć jednakowe szanse dostępu do leczenia zgodnego ze standardami europejskimi” – zaznaczył prof. Kowalewski.

Jednocześnie wskazał, że choć idea KSO pozostaje powszechnie akceptowana, jej praktyczna realizacja napotyka na wyzwania, szczególnie w zakresie organizacji współpracy między różnymi poziomami ośrodków oraz odpowiedzialności za proces terapeutyczny.

Wyzwania organizacyjne i prawne

Istotnym tematem dyskusji była rola tzw. ośrodków kooperujących, które – mimo szerokiego udziału w systemie – nie podlegają takim samym obowiązkom sprawozdawczym i kontrolnym jak ośrodki SOLO (Specjalistyczne Ośrodki Leczenia Onkologicznego). Zwracano uwagę na potrzebę większej transparentności i ujednolicenia zasad funkcjonowania w całej sieci.

Uczestnicy konferencji odnieśli się także do planowanych zmian w organizacji konsyliów. Dotychczas ośrodki wyższego poziomu (SOLO III) wspierały mniejsze jednostki poprzez organizację wielodyscyplinarnych zespołów terapeutycznych. Nowe rozwiązania zakładają, że ośrodki niższego poziomu będą samodzielnie organizować konsylia, a ośrodki referencyjne jedynie zatwierdzać ich decyzje.

Zdaniem prof. Kowalewskiego rodzi to poważne pytania o odpowiedzialność prawną i jakość podejmowanych decyzji:

„Jak można zatwierdzić coś, w czym się nie uczestniczyło? W sytuacjach spornych konieczne jest jednoznaczne określenie odpowiedzialności”.

Znaczenie ośrodków narządowych i doświadczeń własnych

Dr Przemysław Bławat, pełnomocnik dyrektora ds. KSO podkreślił, że jednym z kluczowych elementów konferencji była dyskusja na temat rozwoju ośrodków narządowych (tzw. unitów), specjalizujących się w diagnostyce i leczeniu konkretnych nowotworów.

Podczas konferencji prof. Janusz Kowalewski zaprezentował doświadczenia Centrum Onkologii w Bydgoszczy jako pierwszego w Polsce certyfikowanego ośrodka Lung Cancer Unit. Prezentacja spotkała się z dużym zainteresowaniem i pozytywnym odbiorem uczestników.

„Pokazaliśmy zarówno proces przygotowania ośrodka do certyfikacji, jak i korzyści dla pacjentów oraz organizacji pracy. To rozwiązanie dobrze wpisuje się w założenia KSO” – zaznaczył dr Bławat.

Wyzwania administracyjne i organizacyjne

Istotnym zagadnieniem poruszanym podczas konferencji były również kwestie administracyjne, w szczególności związane z funkcjonowaniem karty DILO. Uczestnicy zwracali uwagę na trudności wynikające z ograniczeń systemowych i braku elastyczności
w dostosowywaniu ścieżki diagnostycznej pacjenta do struktury organizacyjnej ośrodków.

Podjęto rozmowy z przedstawicielami instytucji centralnych w celu wypracowania rozwiązań usprawniających proces obsługi pacjentów i ograniczających obciążenia administracyjne.

System oparty na jakości i danych

Na znaczenie standaryzacji i monitorowania efektów leczenia zwróciła uwagę dr hab. n. med. Beata Jagielska, dyrektor Narodowego Instytutu Onkologii w Warszawie:

„Nie ma nowoczesnej onkologii bez danych i standardów. KSO daje możliwość budowy systemu opartego na jakości i odpowiedzialności za efekty leczenia”.

W programie konferencji znalazły się również zagadnienia dotyczące cyfryzacji, wykorzystania sztucznej inteligencji oraz rozwoju opieki wspierającej – psychologicznej, dietetycznej i rehabilitacyjnej.

II Ogólnopolska Konferencja Krajowej Sieci Onkologicznej potwierdziła, że system ten jest kluczowym elementem transformacji opieki onkologicznej w Polsce. Jednocześnie uwidoczniła obszary wymagające dalszych prac – szczególnie w zakresie legislacyjnym, organizacyjnym i operacyjnym.

Artykuł II Ogólnopolska Konferencja Krajowej Sieci Onkologicznej – dyskusja o nowoczesnej onkologii pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

 
Jedna operacja, dwa poważne schorzenia

Pacjentka została zakwalifikowana do leczenia operacyjnego z powodu raka jelita grubego. W trakcie przygotowań do zabiegu wykryto jednak dodatkowy, niezwykle niebezpieczny problem – guz nadnercza o charakterze hormonalnie czynnym.

Jak wyjaśnia dr Krzysztof Kamecki, dyrektor ds. medycznych Centrum Onkologii, koordynator Oddziału Klinicznego Urologii Onkologicznej i jeden z operatorów:

„To była operacja usunięcia nadnercza z guzem nowotworowym, tzw. chromochłonnym, który produkuje nadmierną ilość hormonów – takich, które mogą dramatycznie podwyższyć ciśnienie krwi podczas zabiegu.”

Dodatkowym utrudnieniem był fakt, że pacjentka wymagała jednocześnie operacji onkologicznej jelita grubego:

„Pacjentka miała do czynienia z dwiema chorobami. Guz nadnercza został wykryty przypadkowo podczas przygotowań do operacji raka jelita. Oznaczało to konieczność działania w obrębie praktycznie całej jamy brzusznej.”

 
Wyjątkowa trudność i ryzyko zabiegu

Z guza nadnercza w czasie operacji może nagle uwolnić się znaczna ilość hormonów, tzw. katecholamin – adrenaliny i noradrenaliny. Skutkiem tego jest nagły, trudny do opanowania znaczny wzrost  ciśnienia tętniczego, stanowiący bezpośrednie zagrożenie dla życia.

„Nagły wzrost ciśnienia w czasie operacji grozi np. udarem mózgu lub zawałem serca. Wprawdzie nad bezpieczeństwem pacjenta czuwa doświadczony anestezjolog, ale gwałtowny wzrost ciśnienia krwi w czasie operacji może być bardzo trudny do szybkiego opanowania. Służą do tego celu unikalne, bardzo szybko i silnie działające leki, jednak nawet one działają dopiero po chwili, w czasie której wysokie ciśnienie krwi może zagrozić życiu pacjenta ” – tłumaczy dr Kamecki.

Kluczowym etapem operacji było więc w pierwszej kolejności bezpieczne zamknięcie naczyń krwionośnych nadnercza:

„Najpierw odnaleźliśmy i zamknęliśmy żyły oraz tętnice nadnerczowe, nie dotykając samego guza. Dzięki temu uniknęliśmy wyrzutu hormonów do krwi i dopiero wtedy mogliśmy bezpiecznie usunąć chory narząd z guzem.”

Kto operował?

Zabieg był efektem ścisłej współpracy zespołów anestezjologii, urologii onkologicznej i chirurgii onkologicznej.

W skład zespołu operacyjnego weszli:

• dr Krzysztof Kamecki – operator ze strony urologii onkologicznej,
• chirurdzy z Oddziału Chirurgii Onkologicznej kierowanego przez dr. hab. Michała Jankowskiego, prof. UMK, w tym: dr Karol Tkaczyński oraz lek. med. Maciej Tarczyński,
• dr Małgorzata Wieczorek – anestezjolog z zespołu kierowanego przez dra Wojciecha Polenceusza.

Pielęgniarki operacyjne:
– Iwona Wiśniewska – licencjat pielęgniarstwa,
– Sandra Kornacka – mgr pielęgniarstwa,
– Amelia Kledzik – mgr pielęgniarstwa.

Pielęgniarka anestezjologiczna:
– Marzena Matuszak – mgr pielęgniarstwa.

Jak podkreśla dr hab. Michał Jankowski, prof. UMK:

„Operacja była połączeniem leczenia dwóch osobnych chorób podczas jednego zabiegu z jednego dostępu.”

Interdyscyplinarna współpraca kluczem do sukcesu

Po odpowiednim przygotowaniu farmakologicznym pacjentki – prowadzonym przez zespół specjalistów – zdecydowano się na wykonanie operacji jednoczasowej.

„Zamiast operować pacjentkę dwa razy, zdecydowaliśmy się na jednoczasowe usunięcie guza nadnercza, a następnie prawej części okrężnicy” – wyjaśnia prof. Jankowski.

Było to również konieczne ze względów bezpieczeństwa:

„Nie można było najpierw operować raka jelita, pozostawiając guz chromochłonny nadnercza – stanowiłoby to zagrożenie życia.”

Laparoskopowa precyzja

Cały zabieg przeprowadzono techniką laparoskopową, czyli małoinwazyjną.

„Zawsze kierujemy się tym, co dla pacjenta najlepsze oraz najłagodniejsze. Laparoskopia pozwala na precyzyjne uwidocznienie i delikatniejsze operowanie, szczególnie w trudno dostępnych miejscach” – podkreśla dr Kamecki.

Prof. Jankowski dodaje:

„Unikamy rozległego cięcia i dużej inwazyjności, co ma ogromne znaczenie przy tak skomplikowanych zabiegach.”

Wymierne korzyści dla pacjentki

Dzięki przeprowadzeniu operacji w jednym etapie pacjentka:

• uniknęła dwóch oddzielnych operacji i dwóch znieczuleń,
• skróciła czas leczenia i rekonwalescencji,
• zmniejszyła ryzyko powikłań,
• ograniczyła obciążenie organizmu.

Zabieg trwał około 4 godzin.

„Udało nam się podczas jednego wejścia rozwiązać problem obu chorób. To nie jest częsta sytuacja, ale pokazuje, jak ważna jest interdyscyplinarna współpraca” – podsumowuje prof. Jankowski.

 
Siła doświadczenia i współpracy

Przeprowadzona operacja jest kolejnym przykładem, że nowoczesna onkologia opiera się na zespołowym podejściu i elastycznym doborze metod leczenia.

„Mając do dyspozycji różne techniki – laparoskopowe, klasyczne i robotyczne – możemy wybrać tę najbardziej korzystną dla pacjenta” – podkreślają chirurdzy.

To właśnie takie podejście sprawia, że możliwe są zabiegi rzadkie, złożone i jednocześnie bezpieczne – przynoszące realne korzyści pacjentom.

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł Interdyscyplinarna operacja w Centrum Onkologii w Bydgoszczy – jeden zabieg zamiast dwóch pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.