Metoda przeznaczona jest dla starannie wybranych pacjentów z rakiem odbytnicy we wczesnym stadium zaawansowania. W odpowiednio zakwalifikowanych przypadkach może pozwolić na uniknięcie rozległej resekcji odbytnicy, a niekiedy również wyłonienia stomii.

Leczenie oszczędzające narząd

Robotyczne miejscowe wycięcie guza jest zabiegiem małoinwazyjnym. Podczas r‑TAMIS chirurg uzyskuje dostęp do zmiany nowotworowej przez kanał odbytu, bez wykonywania cięć na powłokach brzusznych. Zamiast usuwać część lub całość odbytnicy, wycina zmianę albo bliznę po wcześniejszym leczeniu endoskopowym wraz z zaplanowanym marginesem tkanek.

„Są to zabiegi przeznaczone dla starannie wybranych chorych, u których nowotwór został wykryty we wczesnym stadium. Zmianę wycinamy miejscowo, zgodnie z zasadami chirurgii onkologicznej, a pacjenta obejmujemy następnie ścisłym nadzorem. Dzięki temu
w części przypadków możemy zachować odbytnicę i jej funkcję” – wyjaśnia dr Bartosz Skonieczny.

Miejscowe wycięcie nie jest rozwiązaniem dla każdego chorego. Kwalifikacja zależy między innymi od głębokości naciekania, wielkości i położenia zmiany, obrazu węzłów chłonnych oraz cech histopatologicznych.

„Najważniejsza jest właściwa kwalifikacja. U pacjentów spełniających ściśle określone kryteria miejscowe wycięcie może być wystarczającym leczeniem onkologicznym. Ostateczną ocenę daje jednak pełne badanie histopatologiczne. Jeżeli wykaże ono niekorzystne cechy, może być potrzebne dalsze leczenie”- podkreśla dr Skonieczny.

Dlaczego robot chirurgiczny?

Jedną z uznanych metod przezodbytniczego miejscowego wycięcia zmian odbytnicy jest TEM (Transanal Endoscopic Microsurgery), czyli przezodbytnicza mikrochirurgia endoskopowa. W r‑TAMIS tę samą drogę dostępu połączono z możliwościami systemu robotycznego.

TEM wykorzystuje sztywny rektoskop operacyjny (specjalistyczne narzędzie medyczne wykorzystywane przez chirurgów i proktologów do wykonywania małoinwazyjnych zabiegów w obrębie kanału odbytu i odbytnicy) i długie, proste narzędzia. W r‑TAMIS dostęp uzyskuje się przez elastyczny port, a operator pracuje z wykorzystaniem obrazu trójwymiarowego oraz przegubowych narzędzi, których końcówki odtwarzają ruchy nadgarstka chirurga.

„Robot zapewnia większą swobodę ruchu w bardzo ograniczonej przestrzeni. Przegubowe narzędzia i filtrowanie naturalnego drżenia rąk ułatwiają precyzyjne preparowanie tkanek w zaplanowanej płaszczyźnie oraz zeszycie ubytku w ścianie odbytnicy.
Ma to szczególne znaczenie przy zmianach położonych nisko lub w trudno dostępnym miejscu”- wyjaśnia dr Skonieczny.

Robot nie wykonuje operacji samodzielnie. Każdy ruch narzędzi jest w czasie rzeczywistym kontrolowany przez chirurga pracującego przy konsoli. System przekłada ruchy jego dłoni na precyzyjne ruchy instrumentów i eliminuje naturalne drżenie rąk.

Zaletą r‑TAMIS jest także zastosowanie elastycznej platformy przezodbytniczej zamiast sztywnego metalowego rektoskopu używanego w TEM. Platforma dopasowuje się do kanału odbytu i może ograniczać wywierany na niego ucisk mechaniczny.

Elastyczny dostęp oraz ruchome narzędzia mogą również ułatwiać leczenie wybranych zmian położonych bardzo nisko, tuż nad kanałem odbytu. Możliwość miejscowego wycięcia zawsze zależy jednak przede wszystkim od cech onkologicznych zmiany, a nie tylko od jej położenia.

Krótka hospitalizacja i szybki powrót do sprawności

Jedną z korzyści miejscowego dostępu przezodbytniczego jest niewielki uraz operacyjny i krótki pobyt w szpitalu. Jeżeli przebieg pooperacyjny jest prawidłowy, pacjent może zostać wypisany już w pierwszej dobie po zabiegu.

„Obie pacjentki bardzo dobrze przeszły wczesny okres pooperacyjny. Nie wymagały intensywnego leczenia przeciwbólowego, szybko odzyskały sprawność i zostały wypisane do domu. U jednej z nich mamy już pełny wynik badania histopatologicznego. Potwierdził on doszczętne miejscowe wycięcie nowotworu oraz brak niekorzystnych cech histopatologicznych, dlatego pacjentka została zakwalifikowana do regularnego nadzoru onkologicznego. W przypadku drugiej pacjentki czekamy na ostateczny wynik, który będzie podstawą dalszego postępowania.”

Dla kogo przeznaczona jest ta metoda?

Robotyczne miejscowe wycięcie nie jest alternatywą dla resekcji odbytnicy z usunięciem regionalnych węzłów chłonnych u każdego chorego. Miejscowe wycięcie jest uznaną opcją leczenia przede wszystkim u pacjentów z bardzo wczesnym rakiem, bez podejrzanych węzłów chłonnych i innych cech zwiększonego ryzyka.

W wybranych przypadkach r‑TAMIS może być również wykorzystywany do pełnościennego wycięcia blizny po wcześniejszym leczeniu endoskopowym, jeżeli wynik histopatologiczny wskazuje na potrzebę uzupełnienia miejscowego wycięcia. Każdy taki przypadek wymaga indywidualnej oceny wszystkich czynników ryzyka.

Obie operacje przeprowadził dr Bartosz Skonieczny z Oddziału Klinicznego Chirurgii Onkologicznej specjalista chirurgii ogólnej i chirurgii onkologicznej, certyfikowany chirurg konsolowy systemu da Vinci oraz posiadacz certyfikatu European Academy of Robotic Colorectal Surgery, specjalizujący się w robotycznym leczeniu nowotworów jelita grubego i odbytnicy.

Towarzyszyli mu:

1.07.2026 r.:

– dr Dorian Wiśniewski – asysta,

– mgr Lilianna Appel – pielęgniarka operacyjna,

– mgr Róża Mirr Róża – pielęgniarka operacyjna,

– dr Marek Maciejewski – lekarz anestezjolog,

– mgr Agnieszka Gałązka – pielęgniarka anestezjologiczna.

08.07.2026:

– dr Dorian Wiśniewski – asysta,

– mgr Róża Mirr – pielęgniarka operacyjna,

– mgr Lilianna Appel – pielęgniarka operacyjna,

– dr Kamil Dubiński – lekarz anestezjolog,

– mgr Anita Twardy – pielęgniarka anestezjologiczna,

– mgr Anita Jędrzejewska – pielęgniarka anestezjologiczna.

Wykonanie r TAMIS wymaga połączenia doświadczenia w chirurgii robotycznej, znajomości anatomii odbytnicy i zasad chirurgii onkologicznej oraz precyzyjnej współpracy całego zespołu operacyjnego.

Kolejny krok w rozwoju chirurgii onkologicznej

Wprowadzenie robotycznych zabiegów miejscowego wycięcia nowotworów odbytnicy stanowi kolejny etap rozwoju nowoczesnej chirurgii małoinwazyjnej w Centrum Onkologii w Bydgoszczy. Metoda pozwala zaoferować odpowiednio zakwalifikowanym pacjentom leczenie oszczędzające narząd, zgodne z zasadami onkologicznymi, a jednocześnie związane z mniejszym urazem operacyjnym i krótszą hospitalizacją niż rozległa resekcja odbytnicy.

Artykuł W Centrum Onkologii wykonano pierwsze zabiegi r-TAMIS – robotycznego, miejscowego wycięcia wczesnego raka odbytnicy pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Na ten wynik złożyło się 648 operacji urologicznych, 267 zabiegów z zakresu chirurgii onkologicznej, 113 operacji ginekologicznych oraz 159 zabiegów torakochirurgicznych wykonanych przez 12 certyfikowanych operatorów przy wykorzystaniu trzech systemów
da Vinci.

Co istotne, tempo rozwoju programu nie słabnie. W pierwszym półroczu 2026 roku wykonano już 655 operacji robotycznych, co oznacza, że tegoroczny wynik może być jeszcze lepszy.

„Wszystko wskazuje na to, że ubiegłoroczny rekord zostanie pobity. To pokazuje, że program rozwija się bardzo dynamicznie” – mówi prof. dr hab. n. med. Janusz Kowalewski, dyrektor Centrum Onkologii.

Sprzęt, który pracuje dla pacjentów

Jak podkreśla dyrektor Centrum, o sukcesie nie decyduje sama liczba robotów, lecz ludzie i sposób wykorzystania nowoczesnej technologii.

„Dzisiaj mamy w Centrum Onkologii 12 certyfikowanych zespołów operacyjnych z zakresu urologii, chirurgii onkologicznej, ginekologii i torakochirurgii. Bardzo ważne jest to, że te niezwykle kosztowne urządzenia nie stoją bezczynnie. One każdego dnia pracują dla pacjentów” – podkreśla prof. Kowalewski.

„Tak duża liczba wykonywanych zabiegów świadczy o wysokich kompetencjach naszych zespołów, ale również o zaufaniu pacjentów, którzy coraz częściej wybierają nowoczesne leczenie właśnie w naszym szpitalu”.

Raport pokazuje, że choć chirurgia robotyczna rozwija się bardzo dynamicznie w całym kraju, przewaga bydgoskiego Centrum pozostaje wyraźna. Podczas gdy kolejne ośrodki wykonują rocznie około 600–800 operacji robotycznych, Centrum Onkologii jako pierwsze przekroczyło granicę tysiąca zabiegów.

„Liczba operacji jest bardzo ważna, ale równie istotna jest ich jakość. Kluczowa jest właściwa kwalifikacja pacjentów, doświadczenie operatorów oraz precyzja wykonywanych zabiegów. To właśnie te elementy decydują o efektach leczenia i bezpieczeństwie chorych” – zaznacza dyrektor.

Doświadczenie zespołu przekłada się na wyniki

Od początku funkcjonowania programu chirurgii robotycznej do końca 2025 roku w Centrum Onkologii wykonano już 2583 operacje robotyczne, a po zakończeniu pierwszego półrocza 2026 roku liczba ta przekroczyła 3200 zabiegów.

Jednym z najbardziej doświadczonych operatorów w Polsce jest dr Bartłomiej Małkowski, który według raportu wykonał w 2025 roku 322 operacje robotyczne, będąc współliderem krajowego zestawienia lekarzy pod względem liczby zabiegów wykonanych
w jednym ośrodku. Do końca czerwca 2026 roku jego dorobek wzrósł już do 973 operacji robotycznych, co czyni go jednym z najbardziej doświadczonych operatorów systemu da Vinci w Polsce.

Silną pozycję bydgoskiego Centrum potwierdza także rozwój robotycznej ginekologii onkologicznej. Dr n. med. Magdalena Kowalkowska znalazła się w gronie zaledwie ośmiu kobiet w Polsce, które w 2025 roku wykonały ponad 50 operacji z wykorzystaniem robota chirurgicznego.

„Cieszę się, że chirurgia robotyczna rozwija się u nas we wszystkich najważniejszych specjalnościach onkologicznych. Mamy znakomitych operatorów w urologii, chirurgii, torakochirurgii i ginekologii onkologicznej. To efekt konsekwentnie budowanego zespołu
i wieloletnich inwestycji w rozwój kadry” – mówi prof. Kowalewski.

Korzyści przede wszystkim dla pacjentów

Rozwój chirurgii robotycznej oznacza przede wszystkim większe bezpieczeństwo i komfort leczenia.

„Operator wykonujący zabieg robotyczny przechodzi wieloetapowe szkolenie i uzyskuje certyfikację. Podczas operacji widzi trójwymiarowy obraz pola operacyjnego z możliwością nawet dziesięciokrotnego powiększenia. Dzięki temu znacznie łatwiej dostrzec drobne naczynia czy struktury nerwowe, a sam zabieg jest niezwykle precyzyjny”– wyjaśnia prof. Kowalewski.

Jak dodaje, pacjenci odnoszą z tego wymierne korzyści.

„Po operacjach robotycznych chorzy zwykle odczuwają znacznie mniejsze dolegliwości bólowe, szybciej wracają do sprawności i często mogą opuścić szpital już po dwóch–trzech dobach. W przypadku klasycznych operacji otwartych hospitalizacja trwa zazwyczaj tydzień lub dłużej”.

Dyrektor zwraca jednocześnie uwagę, że nie wszystkie zabiegi są obecnie odpowiednio finansowane przez NFZ.

„Część procedur robotycznych jest refundowana, jednak wiele wykonujemy nadal w ramach standardowych wycen. Oznacza to, że część kosztów ponosi szpital. Mimo to warto inwestować w tę technologię, ponieważ bezpieczeństwo pacjentów i jakość leczenia są dla nas najważniejsze”.

Kolejny krok – Centrum Szkoleniowe Chirurgii Robotycznej

Tak duże doświadczenie sprawia, że Centrum Onkologii przygotowuje się do kolejnego etapu rozwoju. 9 lipca odbyło się spotkanie, na którym rozmawiano o planach utworzenia w naszym szpitalu Centrum Szkoleniowego Chirurgii Robotycznej dla Polski i Europy Środkowo-Wschodniej. Wzięli w nim udział:

• Stephen  Thompson – Wiceprezes i Dyrektor Generalny Intuitive Surgical,

• Cezary Kozanecki – Prezes Zarządu Synektik SA,

• Artur Ostrowski – Dyrektor da Vinci, Synektik SA,

• Adam Grudziński  – Kierownik Grupy Klinicznej da Vinci, Synektik SA.

Ze strony Centrum Onkologii:

• prof. Janusz Kowalewski – Dyrektor Centrum Onkologii,

• mgr Katarzyna Klawińska-Knach – Dyrektor ds. Organizacyjnych i Rozwoju,

• dr n. med. Bartosz Skonieczny – Oddział Kliniczny Chirurgii Onkologicznej,

• dr n. med. Bartłomiej Małkowski – Oddział Kliniczny Urologii Onkologicznej,

• dr n. med. Magdalena Kowalkowska – Oddział Kliniczny Ginekologii Onkologicznej,

• dr n. med. Przemysła Bławat, Oddział Kliniczny Chirurgii Klatki Piersiowej i Nowotworów.

Podczas spotkania z dumą przedstawiono dokonania Centrum Onkologii w tej dziedzinie: funkcjonujący blok operacyjny dedykowany chirurgii robotycznej, salę konferencyjną IFM, do której transmitowano obraz z sal operacyjnych podczas zabiegów z możliwością prowadzenia rozmowy z operującymi chirurgami, pracownię bronchoskopową przygotowaną do instalacji robotycznej bronchoskopii nawigacyjnej typu ION.  Ustalono konieczność wspólnego wypracowania poszczególnych etapów drogi prowadzącej do powstania Center of Excellence w naszym Szpitalu oraz wynikających z tego zadań dla Intuitive Surgical i Centrum Onkologii.

„Jestem przekonany, że spełniamy wszystkie warunki, aby taki ośrodek powstał właśnie w Centrum Onkologii w Bydgoszczy. Dysponujemy doświadczoną kadrą, odpowiednią liczbą wykonywanych operacji i nowoczesnym zapleczem technicznym. Chcemy szkolić kolejnych chirurgów i wspólnie rozwijać chirurgię robotyczną w Polsce i naszej części Europy” – podkreśla prof. Kowalewski.

„To naturalny kierunek rozwoju. Chcemy nie tylko leczyć na najwyższym poziomie, ale również przekazywać wiedzę i doświadczenie kolejnym pokoleniom chirurgów. Dzięki temu jeszcze więcej pacjentów będzie mogło korzystać z najnowocześniejszych metod leczenia onkologicznego” – podsumowuje prof. Janusz Kowalewski.

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł Centrum Onkologii w Bydgoszczy ponownie liderem chirurgii robotycznej w Polsce. Rekordowe wyniki i kolejne ambitne plany pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Pacjentka zgłosiła się do naszej poradni po tym, jak zauważyła stopniowe powiększanie się obwodu brzucha. Początkowo wiązała ten objaw z nadwagą i nie traktowała go jako sygnału choroby.

„Pierwszymi objawami, które pacjentka zauważyła, był wzrost obwodu brzucha. Łączyła go jednak z nadwagą. Zaczęła się niepokoić dopiero wtedy, gdy mimo stosowania diety obwód brzucha nadal się zwiększał. Wówczas zgłosiła się do swojego ginekologa, który skierował ją do naszego ośrodka” – mówi lek. Jarosław Pestka z Oddziału Klinicznego Ginekologii Onkologicznej Centrum Onkologii w Bydgoszczy.

Po przeprowadzeniu diagnostyki pacjentka została zakwalifikowana do operacji.

„Wykonaliśmy laparotomię i usunęliśmy guz, który na szczęście dla pacjentki w badaniu histopatologicznym okazał się zmianą łagodną. Dzięki temu nie wymagała ona żadnego leczenia uzupełniającego, w tym chemioterapii”– podkreśla specjalista ginekolog.

Operację przeprowadzili lek. Jarosław Pestka oraz lek. Zbigniew Dzwoniarkiewicz. W skład zespołu operacyjnego weszły również anestezjolog lek. Alicja Knopik-Hanczewska, pielęgniarka anestezjologiczna Anetta Kubiak  oraz instrumentariuszki Barbara Witkowska i Wioletta Budzińska.

Choć przypadek 40-centymetrowego guza robi ogromne wrażenie, lekarze podkreślają, że podobne zmiany nie należą do rzadkości.

„Tego typu łagodne guzy w naszym Centrum zdarzają się raz na tydzień, raz na dwa tygodnie. Guzy jajnika, zwłaszcza początkowo, nie dają żadnych dolegliwości. Dopiero poprzez efekt masy i ucisku pacjentki zauważają, że coś jest nie tak. Zwykle dopiero rosnący obwód brzucha skłania je do wizyty u lekarza” – wyjaśniają ginekolodzy z Oddziału Klinicznego Ginekologii Onkologicznej i przypominają, że nowotwory jajnika należą do najbardziej podstępnych chorób ginekologicznych, ponieważ przez długi czas mogą rozwijać się bezobjawowo.

„Guzy jajnika późno dają objawy, często dopiero wtedy, gdy są już duże i zaawansowane. Dlatego tak ważne są rutynowe, coroczne kontrole u ginekologa, w tym badanie ultrasonograficzne. W przypadku raka jajnika nie ma badań przesiewowych, dlatego każda kobieta powinna zachowywać czujność onkologiczną i regularnie badać się w gabinecie ginekologicznym” – apelują specjaliści.

Lekarze Centrum Onkologii w Bydgoszczy przypominają, aby nie bagatelizować żadnych niepokojących zmian w organizmie. Wzrost obwodu brzucha, uczucie pełności, przewlekłe dolegliwości ze strony jamy brzusznej czy inne nietypowe objawy powinny skłonić do konsultacji ze specjalistą. Regularne badania ginekologiczne pozostają najskuteczniejszą drogą do wczesnego wykrywania chorób i zwiększają szanse na skuteczne leczenie.

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł Ogromny, 40-centymetrowy guz jajnika usunięty w Centrum Onkologii. Lekarze apelują o regularne badania pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Porozumienie zakłada m.in. organizację praktyk i staży dla studentów, wizyt studyjnych, prowadzenie prac badawczych, analitycznych i innowacyjnych oraz realizację projektów badawczo-naukowych. Współpraca obejmie także organizację kursów i szkoleń specjalistycznych, konsultacji, konferencji i seminariów, a także podejmowanie wspólnych przedsięwzięć służących rozwojowi obu instytucji.

Dla Centrum Onkologii współpraca z Politechniką Bydgoską ma szczególne znaczenie również w kontekście przyszłości rynku pracy. To szansa na kształcenie i pozyskiwanie wysoko wykwalifikowanych specjalistów, którzy już na etapie studiów będą mieli możliwość poznania specyfiki funkcjonowania szpitala oraz nowoczesnych technologii wykorzystywanych w naszej placówce.

„Współpraca środowiska akademickiego i medycznego sprzyja powstawaniu nowoczesnych rozwiązań, wymianie doświadczeń oraz budowaniu kompetencji, które w przyszłości będą służyć pacjentom i całemu systemowi ochrony zdrowia” – podkreśla
mgr inż. Weronika Rossa-Karwecka, Dyrektor ds. Logistyki Centrum Onkologii w Bydgoszczy.

Umowę o współpracy podpisali:

• z ramienia Centrum Onkologii – mgr inż. Weronika Rossa-Karwecka, Dyrektor ds. Logistyki, w obecności mgr. inż. Tomasza Kasiorka, Kierownika Zakładu Utylizacji Odpadów Medycznych;
• z ramienia Politechniki Bydgoskiej – prof. dr hab. inż. Marek Adamski, Rektor Politechniki Bydgoskiej, w obecności dr. hab. inż. Szymona Różańskiego, prof. PBŚ, Prorektora ds. Rozwoju, oraz dr. hab. inż. Macieja Dutkiewicza, prof. PBŚ, Dziekana Wydziału Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska.

Podpisane porozumienie jest kolejnym krokiem w budowaniu trwałych relacji pomiędzy światem nauki i medycyny. Jego efektem mają być wspólne projekty, rozwój innowacyjnych rozwiązań oraz kształcenie specjalistów przygotowanych do pracy w nowoczesnym systemie ochrony zdrowia.

Zdjęcia: Ryszard Wszołek

Artykuł Centrum Onkologii i Politechnika Bydgoska zacieśniają współpracę pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Wydarzenie zostało zorganizowane wspólnie przez Akademię Kujawsko-Pomorską oraz Centrum Onkologii im. prof. Franciszka Łukaszczyka w Bydgoszczy. Konferencja zgromadziła lekarzy, genetyków, psychologów, pielęgniarki, prawników, duchownych, naukowców oraz studentów, tworząc przestrzeń do rozmowy o jednym z najdynamiczniej rozwijających się obszarów współczesnej medycyny. W Komitecie Naukowym Konferencji znaleźli się: prof. dr hab. Marzena Lewandowska, koordynator Zakładu Genetyki
i Onkologii Molekularnej Centrum Onkologii w Bydgoszczy oraz ks. dr hab. Mariusz Kuciński, prof. AKP, dyrektor Instytutu Kultury, Socjologii i Komunikacji AKP

Nauka i etyka muszą iść razem

W swoim wystąpieniu otwierającym konferencję dyrektor Centrum Onkologii, prof. Janusz Kowalewski, podkreślił znaczenie odpowiedzialnego wykorzystywania wiedzy genetycznej.

„Istota ludzka, człowiek jest zawsze podmiotem, a chęć poznania jest tylko po to, żeby temu podmiotowi pomóc. Ta myśl powinna wybrzmieć podczas tej konferencji i być istotą naszej działalności naukowej” – mówił profesor Kowalewski.

Dyrektor Centrum zwrócił również uwagę, że konferencja stanowi początek szerszej współpracy pomiędzy Centrum Onkologii a Akademią Kujawsko-Pomorską.

„Mam nadzieję, że dzisiejsze spotkanie będzie początkiem cyklicznej współpracy między Akademią Kujawsko-Pomorską a Centrum Onkologii w Bydgoszczy” – podkreślił.

Współpraca nauki i praktyki medycznej

Znaczenie współpracy pomiędzy środowiskiem akademickim a praktyką kliniczną akcentowała również dr Helena Czakowska, prof. AKP, rektor Akademii Kujawsko-Pomorskiej.

„Szczególną wartością dodaną dzisiejszej konferencji jest jej interdyscyplinarność i holistyczne podejście do przewodniego tematu. Medycyna i nauka to dziedziny, które od wieków inspirują ludzkość do przekraczania barier poznania, ratowania życia oraz poszukiwania mądrości” – mówiła.

Rektor AKP podziękowała Centrum Onkologii za współorganizację wydarzenia i podkreśliła, że jest to pierwsza wspólna inicjatywa obu instytucji.

„Współpraca pomiędzy światem akademickim, nauką i praktyką kliniczną prowadzi do podnoszenia jakości kształcenia nowych kadr medycznych oraz wymiany doświadczeń, które bezpośrednio przekładają się na jakość opieki nad pacjentem” – zaznaczyła.

Genetyka daje pacjentom nadzieję

Wykład inauguracyjny wygłosiła prof. Marzena Lewandowska, która od wielu lat zajmuje się genetyką nowotworów i diagnostyką molekularną.

Jak podkreślała, współczesna onkologia nie może funkcjonować bez genetyki.

„Spotkaliśmy się dzisiaj, żeby połączyć nadzieję naszych pacjentów, wiedzę genetyczną oraz odpowiedzialność za wykonywanie badań genetycznych” – mówiła koordynator Zakładu Genetyki i Onkologii Molekularnej.

Profesor Lewandowska zwróciła uwagę, że badania genetyczne mają dziś ogromne znaczenie nie tylko dla leczenia osób chorych, ale również dla ich rodzin.

„Jeżeli u pacjenta zdiagnozujemy zmianę genetyczną zwiększającą ryzyko zachorowania, możemy objąć badaniami członków jego rodziny. To daje szansę na wdrożenie działań profilaktycznych i zapobieganie rozwojowi nowotworu” – wyjaśniała.

Bez genetyki nie ma współczesnej onkologii

Podczas konferencji wielokrotnie podkreślano, że rozwój genetyki całkowicie zmienił sposób diagnozowania i leczenia nowotworów.

„Bez genetyki nie ma w tej chwili onkologii” – mówiła prof. Lewandowska.

Jak wyjaśniała, przełomowym momentem było nie tylko poznanie genomu człowieka, ale również szczegółowe poznanie genomów nowotworów.

„Wielkim krokiem milowym było poznanie sekwencji genomu człowieka, ale również poznanie sekwencji nowotworu. Dzięki temu możemy identyfikować nowe biomarkery, przewidywać odpowiedź pacjenta na leczenie i dobierać terapię skrojoną na miarę konkretnej osoby” – podkreślała.

Współczesna diagnostyka molekularna pozwala dziś określić, które komórki nowotworowe będą wrażliwe na konkretne leki, a które wymagają innego postępowania terapeutycznego.

„Możemy nie tylko klasyfikować nowotwory na podstawie ich cech genetycznych, ale także lepiej rozumieć proces ich powstawania i rozwoju” – zaznaczyła profesor Lewandowska.

Cztery perspektywy człowieka

Program konferencji został podzielony na cztery panele tematyczne: Ciało, Dusza, Psyche i Społeczeństwo.

W części poświęconej medycynie i biologii uczestnicy poznali najnowsze możliwości diagnostyki genetycznej, badań predyspozycji nowotworowych oraz medycyny personalizowanej. Omawiano także nowoczesne terapie celowane oraz immunoterapię.
Prelekcje wygłosiły: dr Joanna Wojtysiak, dr Marta Kubiak oraz dr Katarzyna Kamińska z Zakładu Genetyki i Onkologii Molekularnej.

Panel „Dusza” poświęcony był duchowemu wymiarowi choroby. Prelegenci – ks. Ireneusz Śliwiński, kapelan Centrum Onkologii oraz ks. dr hab. Mariusz Kuciński, prof. AKP, zwracali uwagę, że pacjent onkologiczny potrzebuje nie tylko leczenia, ale także wsparcia w radzeniu sobie z pytaniami dotyczącymi sensu cierpienia, relacji rodzinnych czy godności człowieka.

W części dotyczącej psychologii eksperci – dr Bożena Kawiecka-Dziembowska, koordynator Zakładu Psychologii Klinicznej, mgr Renata Pałaszyńska – psycholog i psychoonkolog, mgr Renata Jakobi, z Wydziału Nauk Medycznych Akademii Kujawsko-Pomorskiej oraz mgr Iwona Musiał, specjalista terapii uzależnień z Fundacji Zaczynamy od Nowa, rozmawiali o emocjonalnych skutkach informacji o mutacjach genetycznych, stresie związanym z ryzykiem zachorowania oraz znaczeniu wsparcia psychologicznego podczas leczenia i roli pielęgniarek w procesie leczenia chorego.

Panel społeczny koncentrował się natomiast na zagadnieniach prawnych i etycznych związanych z rozwojem genetyki – ochronie danych genetycznych, prawie do prywatności, świadomej zgodzie pacjenta oraz odpowiedzialnym wykorzystywaniu informacji o ryzyku genetycznym. Tematy te przedstawili: dr Mariola Bartusek z Wydział Nauk Medycznych AKP, dr Dariusz Kuberski, prof. AKP, kierownik Katedry Prawa Karnego i Postępowania Karnego oraz radca prawny Monika Mierzwińska z Akademii
Kujawsko-Pomorskiej.

Nauka o genach jest nauką o człowieku

Konferencja „GENetyka – genETYKA” pokazała, że współczesna genetyka wykracza daleko poza laboratoria i analizę DNA. Coraz częściej staje się narzędziem wspierającym lekarzy w podejmowaniu decyzji terapeutycznych, pomagającym rodzinom obciążonym chorobami nowotworowymi oraz umożliwiającym rozwój profilaktyki i medycyny personalizowanej.

Jednocześnie uczestnicy wydarzenia podkreślali, że postęp naukowy musi iść w parze z odpowiedzialnością, szacunkiem dla pacjenta oraz refleksją etyczną.

Bo – jak wielokrotnie przypominano podczas konferencji – genetyka nie jest wyłącznie nauką o genach. Jest przede wszystkim nauką o człowieku.

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł „GENetyka – genETYKA”. O człowieku zapisanym w DNA pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Ten bezsporny rozwój oraz rosnące znaczenie genetyki – zarówno w diagnostyce i leczeniu nowotworów, jak i w wielu innych dziedzinach medycyny – przynoszą ogromne możliwości i korzyści dla pacjentów. Jednocześnie rodzą jednak wiele ważnych pytań dotyczących m.in. etyki badań genetycznych, ochrony danych, granic ingerencji medycyny, ryzyka dyskryminacji czy psychologicznych konsekwencji wiedzy o predyspozycjach genetycznych.

Właśnie tym zagadnieniom poświęcona będzie konferencja naukowa „GENetyka – genETYKA”, organizowana wspólnie przez Akademię Kujawsko-Pomorską oraz Centrum Onkologii im. prof. Franciszka Łukaszczyka w Bydgoszczy.

Konferencja odbędzie się 12 czerwca 2026 r. w Innowacyjnym Forum Medycznym Centrum Onkologii w Bydgoszczy.
Do udziału zapraszamy pracowników ochrony zdrowia, przedstawicieli środowiska naukowego, studentów oraz wszystkie osoby zainteresowane współczesnymi wyzwaniami medycyny i opieki nad pacjentem onkologicznym.

Nowoczesna onkologia – medycyna, psychologia, etyka

Program wydarzenia obejmuje zagadnienia związane nie tylko z genetyką nowotworów i diagnostyką genetyczną, ale także z psychoonkologią, duchowym wsparciem pacjenta oraz społecznymi i prawnymi aspektami badań genetycznych.

Eksperci reprezentujący środowiska medyczne, psychologiczne, duchowe i prawnicze podejmą dyskusję m.in. na temat:

• mutacji BRCA1 i BRCA2,

• diagnostyki genetycznej i medycyny personalizowanej,

• nowoczesnych terapii onkologicznych,

• emocjonalnych konsekwencji diagnozy nowotworowej,

• roli empatii i komunikacji w procesie leczenia,

• ochrony danych genetycznych i ryzyka dyskryminacji.

Konferencja podzielona została na cztery panele tematyczne:

Ciało, Dusza, Psyche oraz Społeczne zakorzenienie człowieka.

Termin i miejsce

12 czerwca 2026 r.

Rozpoczęcie konferencji – godz. 12.00

Rejestracja uczestników – godz. 11.00–12.00

Innowacyjne Forum Medyczne

Centrum Onkologii im. prof. Franciszka Łukaszczyka w Bydgoszczy

ul. dr I. Romanowska 2, 85-796 Bydgoszcz

Punkty edukacyjne

Uczestnicy konferencji otrzymają punkty edukacyjne dla:

• pielęgniarek i pielęgniarzy,

• diagnostów laboratoryjnych.

Zgłoszenia

Zgłoszenia przyjmowane są do 2 czerwca 2026 r.

Kontakt:

promocjaakp2026@gmail.com

Agnieszka Florczak – tel. 519 165 730

Serdecznie zapraszamy do udziału w wydarzeniu i wspólnej dyskusji o przyszłości nowoczesnej medycyny i onkologii.

Artykuł Konferencja naukowa „GENetyka – genETYKA” w Centrum Onkologii w Bydgoszczy pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

W warsztatach uczestniczyło dziewięciu lekarzy, którzy przez dwa intensywne dni pracowali bezpośrednio na blokach operacyjnych, obserwując i współuczestnicząc w zaawansowanych zabiegach robotycznych.

Warsztaty prowadzili:

• dr n. med. Krzysztof Kamecki – dyrektor ds. medycznych Centrum Onkologii oraz koordynator Oddziału Klinicznego Urologii Onkologicznej,

• dr n. med. Bartłomiej Małkowski,

• dr Przemysław Skimina.

Dziesięć zaawansowanych operacji i praktyczne szkolenie dla urologów z całej Polski

Podczas warsztatów równocześnie pracowały dwie sale robotyczne. Łącznie przeprowadzono 10 skomplikowanych zabiegów nerkooszczędzających NSS/RAPN (robot-assisted partial nephrectomy), których celem było usunięcie guza przy jednoczesnym zachowaniu zdrowej części nerki.

„Te warsztaty są skoncentrowane wyłącznie na pacjentach z guzami nerek. Wcześniej pokazywaliśmy pełne spektrum operacji urologicznych, ale dziś naturalnym kolejnym etapem rozwoju chirurgii robotycznej są właśnie operacje nerkooszczędzające” – podkreśla
dr Krzysztof Kamecki.

Jeszcze kilka lat temu większość pacjentów z guzem nerki kwalifikowano do usunięcia całego narządu. Rozwój laparoskopii, a następnie chirurgii robotycznej całkowicie zmienił jednak możliwości leczenia.

„Dzięki technice robotowej jesteśmy dziś w stanie wykonywać operacje nerkooszczędzające nawet przy bardzo trudnych lokalizacjach guzów. Proporcje całkowicie się odwróciły – obecnie w zdecydowanej większości przypadków usuwamy wyłącznie sam guz, pozostawiając funkcjonującą część nerki”.

Robot pomaga tam, gdzie laparoskopia miała ograniczenia

Operacje częściowego wycięcia nerki należą do najbardziej wymagających procedur w urologii robotycznej. Nerki są bowiem bardzo silnie ukrwionymi narządami, a ryzyko krwawienia podczas zabiegu jest znaczące.

„Przez nerki przepływa ogromna ilość krwi. W przypadku uszkodzenia większego naczynia krwawienie może być bardzo poważne. Technologia robotyczna pozwala jednak znacznie lepiej uwidocznić struktury naczyniowe i odpowiednio wcześniej je zabezpieczyć” – tłumaczy dyrektor ds. medycznych Centrum Onkologii.

Kluczowym elementem takich operacji jest także czasowe zamknięcie przepływu krwi przez nerkę. Chirurdzy muszą działać niezwykle sprawnie, aby ograniczyć czas niedokrwienia narządu do minimum.

 „Najlepiej byłoby nie zamykać naczyń w ogóle, ale jeśli już jest to konieczne, staramy się, by trwało to najwyżej kilkanaście minut. Każda kolejna minuta może nieodwracalnie pogarszać wydolność nerki” – zaznacza dr Kamecki.

Zachowanie nerki ma ogromne znaczenie dla pacjenta

Specjaliści podkreślają, że zachowanie nawet części nerki może mieć ogromny wpływ na dalsze funkcjonowanie chorego, szczególnie u pacjentów starszych lub obciążonych innymi chorobami.

„Nigdy nie mamy pewności, że druga nerka przez całe życie pozostanie całkowicie wydolna. Zdarza się również, że po latach nowotwór pojawia się w drugiej nerce. Dlatego jeśli tylko jest to możliwe, staramy się zachować jak największą ilość zdrowego miąższu” – wyjaśnia urolog.

Dzięki dużemu doświadczeniu zespołu bydgoskiego Centrum Onkologii ryzyko powikłań po takich operacjach jest obecnie bardzo niewielkie.

„Podczas dwóch dni warsztatów operowaliśmy 10 pacjentów. U wszystkich zgodnie z planem następnego dnia usunięto dreny, wyniki były prawidłowe” – podsumowuje dr Kamecki.

Nauka w realnych warunkach operacyjnych

Warsztaty miały przede wszystkim praktyczny charakter. Lekarze uczestniczący w szkoleniu nie obserwowali zabiegów wyłącznie z sal konferencyjnych – byli obecni bezpośrednio przy stole operacyjnym jako asystenci operatorów.

„Zależało nam na tym, by uczestnicy mogli poczuć atmosferę prawdziwej pracy na bloku operacyjnym i aktywnie uczestniczyć w zabiegach, dokładnie tak, jak wygląda to później w ich własnych szpitalach” – mówi dr Kamecki.

Co ważne, organizatorzy świadomie wybrali trudne przypadki kliniczne.

„Uczestnicy byli zaskoczeni stopniem zaawansowania operowanych guzów, ale właśnie o to chodziło. Chcieliśmy pokazać realną chirurgię i najbardziej wymagające sytuacje, z jakimi można spotkać się w codziennej praktyce”.

Centrum Onkologii jednym z liderów chirurgii robotycznej w Polsce

Dzisiejsze możliwości bydgoskiego ośrodka sprawiają, że Centrum Onkologii należy do najbardziej zaawansowanych centrów chirurgii robotycznej w kraju oraz do liderów operacji nerkooszczędzających NSS/RAPN.

Organizatorzy już planują kolejne szkolenia – tym razem w jeszcze większej skali.

„Chcielibyśmy w przyszłości stworzyć wielodniowe, interdyscyplinarne wydarzenie obejmujące wszystkie zabiegowe specjalizacje naszego szpitala – urologię, torakochirurgię, ginekologię i chirurgię. To byłby już nie tylko maraton, ale prawdziwe święto chirurgii robotycznej” – zapowiada dr Krzysztof Kamecki.

Autor: Małgorzata Rogatty

Zdjęcia: Corza Medical

Artykuł Maraton Robotyczny NSS w Centrum Onkologii w Bydgoszczy pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Konferencja poświęcona była najnowszym osiągnięciom w diagnostyce molekularnej, chirurgii robotycznej oraz nowoczesnym terapiom systemowym stosowanym w leczeniu raka piersi i nowotworów narządu rodnego.

Jak podkreślali organizatorzy wydarzenia – prof. Krzysztof Koper, koordynator Oddziału Klinicznego Onkologii, Odcinek A oraz dr Magdalena Kowalkowska, z-ca koordynatora Oddziału Klinicznego Ginekologii Onkologicznej – współczesna onkologia rozwija się dziś niezwykle dynamicznie, a tempo zmian wymaga stałej aktualizacji wiedzy i wymiany doświadczeń między specjalistami.

„Chcemy zaktualizować możliwości dostępnych terapii dla pacjentów oraz przedstawić nowe leki, które wchodzą do praktyki klinicznej zarówno poprzez rejestrację, jak i refundację. Szczególnie podkreślamy znaczenie refundacji, bo to właśnie ona sprawia,
że nowoczesne leczenie staje się realnie dostępne dla chorych” – mówił prof. Krzysztof Koper.

Historyczny rok dla refundacji leków onkologicznych

Eksperci zwracali uwagę, że ostatnie miesiące przyniosły wyjątkowo dużo nowych możliwości terapeutycznych dla pacjentów onkologicznych.

„Jesień 2025 roku była czasem historycznej liczby nowych refundacji leków onkologicznych. Było ich ponad 20 – czego wcześniej nie obserwowaliśmy. Także obecna lista refundacyjna przyniosła kolejne nowe możliwości leczenia” – podkreślał prof. Koper.

Nowe refundacje obejmują również leki wykorzystywane w terapii nowotworów kobiecych. Wśród najważniejszych zmian profesor wymieniał rozszerzenie dostępu do nowoczesnych terapii w raku piersi, nowe leki biologiczne stosowane w zaawansowanym raku jajnika oraz poszerzenie refundacji immunoterapii dla pacjentek z zaawansowanym rakiem endometrium.

„Jesteśmy świadkami wyników nowych badań klinicznych i spektakularnych efektów leczenia. Tego typu spotkania są potrzebne także po to, aby uspokajać pacjentów i pokazywać, że dostęp do nowoczesnych terapii stale się rozwija” – zaznaczył ekspert.

Rak jajnika nadal największym wyzwaniem

Podczas konferencji wiele uwagi poświęcono nowotworom ginekologicznym, które nadal pozostają jednym z największych wyzwań współczesnej onkologii.

Jak podkreślał prof. Koper, szczególnie trudny pozostaje rak jajnika.

„Rak jajnika nadal stanowi dla nas największe wyzwanie. W przeciwieństwie do raka piersi nie dysponujemy skutecznym screeningiem ani możliwością wykrywania zmian na bardzo wczesnym etapie”.

Dodatkowym problemem jest agresywna biologia tego nowotworu oraz brak charakterystycznych objawów we wczesnym stadium choroby.

„Proces ten rozpoznajemy najczęściej w stadium zaawansowanym – dzieje się tak już w niemal 80 procentach przypadków” – podkreślał profesor.

Specjaliści zwracali uwagę, że podstawą profilaktyki pozostają regularne kontrole ginekologiczne.

„Od młodych lat powinien wykształcić się rytuał systematycznych kontroli u zaufanego ginekologa. To pozwala monitorować sytuację i zwiększa szansę na wykrycie zmian na wcześniejszym etapie” – zaznaczył prof. Koper.

Jednocześnie nowoczesne leczenie daje dziś coraz większe możliwości także pacjentkom z zaawansowaną chorobą.

„Coraz częściej możliwe są wieloletnie przeżycia i wieloletnia kontrola choroby przy zachowaniu dobrego stanu ogólnego. Naszym celem jest umożliwienie pacjentkom powrotu do życia rodzinnego, społecznego i zawodowego”.

Rak endometrium chorobą cywilizacyjną

Z kolei jednym z najczęstszych nowotworów kobiecych jest rak endometrium. Jak podkreśla dr Magdalena Kowalkowska, zastępca koordynatora Oddziału Klinicznego Ginekologii Onkologicznej Centrum Onkologii, liczba pacjentek. Które trafiają na oddział z tym nowotworem nieustannie rośnie.

„Przeżywamy obecnie swoisty renesans raka endometrium, co związane jest z postępem cywilizacyjnym i zmianą stylu życia” – wyjaśniała specjalistka.

Istotnymi czynnikami ryzyka są w tym przypadku otyłość, brak aktywności fizycznej, siedzący tryb życia oraz zaburzenia metaboliczne.

„Tkanka tłuszczowa jest ogromnym narządem hormonalnym. Produkuje estrogeny, które mogą stymulować patologiczny rozrost endometrium i prowadzić do rozwoju nowotworu” – tłumaczyła dr Kowalkowska.

Jednocześnie zaznaczyła, że rak endometrium często daje objawy stosunkowo wcześnie.

„Nieprawidłowe krwawienia powodują, że pacjentki zwykle trafiają do diagnostyki w pierwszym lub drugim stadium zaawansowania, co wiąże się z dobrym rokowaniem”.

Robotyka już codziennością

Jednym z ważnych tematów konferencji była również chirurgia robotyczna, która w bydgoskim Centrum Onkologii stała się już standardem leczenia wielu pacjentek.

„W naszym ośrodku robotyka to codzienność” – mówiła dr Magdalena Kowalkowska, która sama na co dzień przeprowadza operacje ginekologiczne z użyciem robota.

Jak zaznaczyła, szczególne korzyści odnoszą pacjentki z otyłością, u których klasyczne leczenie operacyjne było dotychczas znacznie trudniejsze.

„Dzięki systemowi da Vinci możemy operować pacjentki z otyłością olbrzymią w sposób mało inwazyjny. To oznacza mniej powikłań, mniejszą utratę krwi i bardzo szybką rekonwalescencję”.

Od momentu wdrożenia robotyki w Centrum Onkologii wykonano już ponad 300 takich zabiegów.

Diagnostyka genetyczna i medycyna personalizowana

Dużą część konferencji poświęcono nowoczesnej diagnostyce genetycznej i molekularnej, która coraz silniej wpływa na dobór terapii onkologicznych.

Prof. Marzena Lewandowska podkreślała, że badania genetyczne są dziś kluczowym elementem leczenia nowotworów kobiecych.

„Diagnostyka genetyczna pozwala nie tylko określić podtyp nowotworu, ale również przewidzieć wrażliwość komórek nowotworowych na konkretne leczenie i terapie celowane”.

Centrum Onkologii w Bydgoszczy od ponad dekady wykorzystuje technologie sekwencjonowania następnej generacji (NGS).

„Jesteśmy jedynym ośrodkiem posiadającym trzy różne technologie sekwencjonowania następnej generacji. Dzięki nim możemy bardzo dokładnie analizować zmiany genetyczne w tkance nowotworowej, możemy dać informację naszym klinicystom onkologicznym, czy komórki nowotworowe pacjentki będą wrażliwe na konkretne leki ” – mówiła prof. Lewandowska.

Badania genetyczne mają również ogromne znaczenie profilaktyczne dla rodzin pacjentek.

„Jeżeli potwierdzimy dziedziczną mutację genetyczną, możemy objąć opieką także innych członków rodziny i wdrożyć odpowiednią profilaktykę”.

Ekspertka zwróciła także uwagę na rozwój diagnostyki opartej na analizie krążącego DNA nowotworowego, która umożliwia jeszcze dokładniejsze monitorowanie skuteczności leczenia i dobór terapii.

Wspólna wymiana doświadczeń

Organizatorzy podkreślali, że konferencja była nie tylko okazją do prezentacji najnowszej wiedzy medycznej, ale również przestrzenią do praktycznej dyskusji o codziennych wyzwaniach klinicznych.

 „Pacjent onkologiczny wymaga dziś kompleksowego, interdyscyplinarnego podejścia. Dlatego chcemy budować współpracę między lekarzami różnych specjalności” – podkreślał prof. Krzysztof Koper.

IV Spotkanie Onkologiczne w Bydgoszczy po raz kolejny pokazało, jak dynamicznie rozwija się współczesna onkologia oraz jak duże znaczenie mają dziś nowoczesne terapie, diagnostyka molekularna i leczenie personalizowane dla poprawy wyników terapii oraz jakości życia pacjentek.

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł Nowe terapie, diagnostyka genetyczna i robotyka zmieniają leczenie nowotworów kobiecych pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

O profilaktyce, diagnostyce i nowoczesnym leczeniu raka żołądka nasi specjaliści rozmawiali 19 maja 2026r. w programie TVP3 Bydgoszcz „Na zdrowie”. W materiale przygotowanym w Centrum Onkologii w Bydgoszczy wystąpili m.in. dr hab. Michał Jankowski, prof. UMK, koordynator Oddziału Klinicznego Chirurgii Onkologicznej, dr n.med. Bartosz Skonieczny oraz pacjent Czesław Buchwald. W studiu gośćmi redaktor Krystyny Rymaszewskiej byli: prof. dr hab. n. med. Wojciech Zegarski, konsultant krajowy w dziedzinie chirurgii onkologicznej, kierownik Katedry Chirurgii Onkologicznej Collegium Medicum UMK, Centrum Onkologii w Bydgoszczy oraz dr n. med. Adrianna – konsultant wojewódzki w dziedzinie onkologii klinicznej, koordynator Oddziału Klinicznego Onkologii, Odcinek B.

 
Objawy, które łatwo zbagatelizować

Jak podkreśla dr Bartosz Skonieczny, rak żołądka przez długi czas może rozwijać się bardzo dyskretnie.

„Objawy są bardzo niespecyficzne. Pacjenci zgłaszają dolegliwości bólowe w górnym piętrze jamy brzusznej, objawy refluksowe, uczucie pełności czy niezamierzoną utratę masy ciała. Bardzo często są one bagatelizowane, a diagnostyka wykonywana zbyt późno”
– mówi specjalista.

Podobnie problem opisuje prof. Wojciech Zegarski.

„Objawy raka żołądka są mało specyficzne i to jest właśnie cały problem. Lekarz, do którego zgłasza się pacjent, powinien mieć tzw. czujność onkologiczną i podejrzewać coś złego” – podkreślał w programie profesor.

Niepokojące powinny być przede wszystkim:

• bóle nadbrzusza utrzymujące się kilka tygodni,

• utrata apetytu,

• szybkie uczucie sytości,

• nudności,

• refluks,

• niewyjaśnione chudnięcie,

• osłabienie.

Prof. Zegarski zwraca uwagę, że wielu pacjentów zmienia sposób odżywiania jeszcze przed diagnozą.

„Chorzy często przestają jeść mięso czy ciężkostrawne potrawy i przechodzą na lżejszą dietę. To także może być sygnał, że należy rozpocząć diagnostykę górnego odcinka przewodu pokarmowego” – zaznacza.

Dr Skonieczny dodaje, że szczególnie młodzi pacjenci coraz częściej trafiają do specjalisty z bardziej zaawansowaną chorobą.

„Coraz młodsi chorzy wymagają diagnostyki i leczenia. Zdarza się, że pacjent ma zaledwie 18 lat” – podkreśla.

Gastroskopia ratuje życie

Podstawowym badaniem w diagnostyce raka żołądka jest gastroskopia. To właśnie ona pozwala wykryć zmiany nowotworowe we wczesnym stadium.

„Gastroskopia jest badaniem referencyjnym w diagnostyce górnego odcinka przewodu pokarmowego. Pozwala ocenić przełyk, żołądek i początkowy odcinek dwunastnicy. Podczas badania pobierane są wycinki z podejrzanych zmian, które następnie ocenia patomorfolog” – wyjaśnia dr Bartosz Skonieczny.

Prof. Wojciech Zegarski podkreśla, że szybkie skierowanie pacjenta na badanie może uratować życie.

„Im szybciej skierujemy chorego na badanie endoskopowe, tym zwiększamy szansę na wczesne rozpoznanie raka żołądka. A tylko wczesne rozpoznanie daje realną szansę na całkowite wyleczenie” – mówi.

Profesor przypomina również, że pojedyncze badanie nie zawsze wystarcza.

„Ten nowotwór często rośnie głębiej. Zdarza się, że pierwsza gastroskopia nie daje jednoznacznej odpowiedzi. Dlatego czasem badanie trzeba powtórzyć” – zaznacza.

Jeśli rozpoznanie nowotworu zostanie potwierdzone, pacjent przechodzi pogłębioną diagnostykę. Obejmuje ona tomografię komputerową klatki piersiowej, jamy brzusznej i miednicy, badania laboratoryjne, EKG oraz konsultacje specjalistyczne. Po zebraniu koniecznych wyników badań konsylium wielodyscyplinarne planuje leczenie.

W bardziej zaawansowanych przypadkach wykonywana jest także laparoskopia diagnostyczna.

„Wykonujemy niewielkie nacięcie i za pomocą laparoskopu oceniamy jamę brzuszną. To pozwala dokładnie określić stopień zaawansowania choroby”– tłumaczy prof. Zegarski.

Coraz trudniejszy przeciwnik

Jak mówi dr hab. Michał Jankowski, prof. UMK, rak żołądka zmienił się na przestrzeni ostatnich dekad.

„Zmieniła się biologia tego nowotworu. Jest inny niż 30 lat temu. Zmieniła się też populacja pacjentów – coraz częściej chorują ludzie młodzi” – podkreśla profesor.

Specjaliści wskazują, że wpływ na to mogą mieć:

• „zachodni” styl życia,

• wysoko przetworzona dieta,

• przewlekły refluks,

• zmiany zapalne błony śluzowej,

• zaburzenia mikrobiomu,

• palenie tytoniu i alkohol.

O czynnikach ryzyka mówiła również dr Adrianna Makarewicz.

„Najczęściej wpływ mają dieta i styl życia. Duże znaczenie ma wysoko przetworzona żywność, nadmiar soli, produkty wędzone, palenie papierosów oraz zakażenie bakterią Helicobacter pylori” – wyjaśnia onkolog i dodaje, że część przypadków ma również podłoże genetyczne.

„U bardzo młodych pacjentów częściej podejrzewamy uwarunkowania genetyczne, m.in. zaburzenia genu E-kadheryny czy zespół Lyncha” – mówi dr Makarewicz.

Rak żołądka jest nowotworem wymagającym bardzo skomplikowanego leczenia. W wielu przypadkach terapia rozpoczyna się od chemioterapii przedoperacyjnej, następnie wykonywany jest zabieg chirurgiczny, a po nim pacjent ponownie otrzymuje leczenie systemowe.

„To jest ciężka, agresywna chemioterapia. Potem pacjent wymaga przygotowania do operacji, odpowiedniego żywienia, rehabilitacji i dalszego leczenia. Wszystkie te elementy mają ogromny wpływ na wyniki terapii”– zaznacza prof. Jankowski.

Dr Adrianna Makarewicz wyjaśnia, że leczenie coraz częściej dobierane jest indywidualnie do biologii nowotworu.

„Dzisiaj bardzo ważne jest poznanie profilu molekularnego raka żołądka. Badamy m.in. ekspresję receptorów HER2 czy innych markerów, które pozwalają dobrać nowoczesne leczenie celowane oraz immunoterapię” – tłumaczy.

Leczenie to nie tylko operacja

Współczesna onkologia coraz większy nacisk kładzie na kompleksową opiekę nad pacjentem. Istotną rolę odgrywa prehabilitacja, czyli przygotowanie chorego do leczenia operacyjnego, odpowiednie żywienie oraz opieka dietetyczna.

„Opieka dietetyczna i prehabilitacja poprawiają wyniki leczenia nawet o 20–30 procent” – podkreśla prof. Jankowski.

Prof. Zegarski zwraca uwagę, że odpowiednie odżywienie chorego jest kluczowe już przed rozpoczęciem terapii.

„Leczenie trwa często wiele miesięcy i jest ogromnym obciążeniem dla organizmu. Bez właściwego dostarczenia białka i energii pacjent może nie ukończyć terapii”– zaznacza chirurg onkolog.

Pacjenci objęci są opieką dietetyków, fizjoterapeutów i psychologów.

„Już podczas pierwszej wizyty chirurg kieruje chorego do poradni prehabilitacyjnej. Tam pacjent trafia pod opiekę dietetyka, fizjoterapeuty i psychologa” – mówi prof. Zegarski.

Po usunięciu żołądka pacjent musi nauczyć się funkcjonować na nowo. O tym doświadczeniu opowiada pacjent Centrum Onkologii, Czesław Buchwald.

„Największym problemem jest nauka jedzenia. Trzeba przyzwyczaić się do częstych, małych porcji. To jest ceremonia jedzenia” – mówi.

Pacjent wspomina, że początkowo objawy wydawały się niegroźne.

„Zaczęło się od delikatnych bólów brzucha. Myślałem, że zjadłem coś nieodpowiedniego. Objawy powtarzały się co kilka dni, ale nie były bardzo nasilone” – opowiada.

Szybka reakcja i wykonanie gastroskopii pozwoliły jednak stosunkowo wcześnie rozpocząć leczenie.

Po operacji konieczna była całkowita zmiana sposobu odżywiania:

• małe, ale częste posiłki,

• dieta lekkostrawna,

• produkty bogate w białko,

• stopniowe rozszerzanie diety.

„Muszę jeść siedem–osiem razy dziennie. Powoli. To wymaga cierpliwości, ale można się do tego przyzwyczaić” – mówi pacjent.

Nowoczesne leczenie daje coraz większe możliwości

Dr Adrianna Makarewicz podkreśla, że jednym z największych przełomów ostatnich lat w leczeniu zaawansowanego raka żołądka jest immunoterapia.

„Immunoterapia sprawia, że układ odpornościowy ponownie rozpoznaje komórki nowotworowe i zaczyna z nimi walczyć. Połączenie immunoterapii z chemioterapią wydłuża czas przeżycia pacjentów i opóźnia rozwój choroby” – wyjaśnia konsultant wojewódzka w dziedzinie onkologii.

Lekarka zaznacza również, że nowoczesne leczenie jest coraz lepiej tolerowane przez pacjentów.

„Immunoterapia ma inny profil działań niepożądanych niż klasyczna chemioterapia. Dzięki temu wielu chorych lepiej znosi leczenie” – dodaje.

Najważniejsza jest szybka reakcja

Specjaliści podkreślają, że w przypadku raka żołądka kluczowe znaczenie ma czas. Im wcześniej choroba zostanie wykryta, tym większe szanse na skuteczne leczenie.

Dlatego nie wolno ignorować objawów takich jak:

• przewlekły ból brzucha,

• utrata apetytu,

• chudnięcie,

• refluks,

• uczucie pełności po jedzeniu,

• przewlekłe problemy gastryczne.

„Dolegliwości bólowe utrzymujące się dwa, trzy czy cztery tygodnie wymagają pilnej konsultacji lekarskiej” – przypomina dr Bartosz Skonieczny.

Prof. Wojciech Zegarski dodaje:

„Rak żołądka jest nowotworem podstępnym. Bardzo długo może rozwijać się bez wyraźnych objawów. Dlatego tak ważna jest czujność zarówno pacjentów, jak i lekarzy”.

Rak żołądka pozostaje trudnym przeciwnikiem, jednak współczesna medycyna daje pacjentom coraz większe możliwości skutecznego leczenia i powrotu do aktywnego życia.

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł Rak żołądka – choroba, której nie wolno lekceważyć pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

„Nowotwory piersi i narządu rodnego to nadal najistotniejszy problem onkologiczny u kobiet. W ostatnich latach obserwujemy ogromny rozwój programów profilaktycznych, diagnostyki genetycznej i molekularnej oraz terapii personalizowanych. Jednocześnie postęp ten stawia przed lekarzami nowe wyzwania w codziennej praktyce klinicznej. Stąd potrzeba organizowania takich spotkań” – podkreślają organizatorzy konferencji, prof. Krzysztof Koper, koordynator Oddziału Onkologii Klinicznej, Odcinek A oraz dr Magdalena Kowalkowska, z-ca koordynatora Oddziału Klinicznego Ginekologii Onkologicznej.

 
Profilaktyka nadal kluczowym wyzwaniem

Jak zaznacza prof. Krzysztof Koper, nowotwory kobiece można podzielić na dwie główne grupy: nowotwory ginekologiczne – przede wszystkim raka jajnika, raka trzonu macicy i raka szyjki macicy – oraz nowotwory piersi, które są najczęściej diagnozowane u kobiet zarówno w Polsce, jak i na świecie.

„Rak piersi jest nowotworem, w którym mamy bardzo dobre możliwości profilaktyki i wczesnego wykrywania. To właśnie regularne badania przesiewowe dają największą szansę na skuteczne leczenie i wieloletnie przeżycie bez choroby” – podkreśla prof. Koper.

Ekspert zwraca jednak uwagę, że zgłaszalność kobiet na badania profilaktyczne nadal pozostaje niewystarczająca. Tymczasem odpowiednio prowadzona profilaktyka realnie zmniejsza śmiertelność i pozwala wykrywać nowotwory na etapie, gdy leczenie jest najbardziej skuteczne.

Znacznie trudniejszym wyzwaniem pozostaje rak jajnika. Choroba rozwija się długo bezobjawowo, a skutecznego programu przesiewowego nadal nie udało się opracować. Nawet około 80 proc. kobiet zgłaszających się do lekarzy z tym nowotworem ma już
III lub IV stadium zaawansowania choroby.

Nowoczesne terapie zmieniają współczesną onkologię

Jednym z najważniejszych tematów konferencji będą dynamiczne zmiany w leczeniu systemowym nowotworów kobiecych. Prof. Koper podkreśla, że w ostatnich latach pojawiło się wiele nowych terapii refundowanych, które znacząco poprawiają wyniki leczenia
oraz jakość życia pacjentek.

Szczególne znaczenie mają dziś terapie celowane molekularnie oraz immunoterapia. Coraz większe możliwości pojawiają się zarówno w leczeniu raka piersi, jak i nowotworów ginekologicznych.

„Współczesna onkologia to nie tylko wydłużanie życia, ale również utrzymanie jego dobrej jakości. Coraz więcej pacjentek wraca do aktywności zawodowej i rodzinnej nawet w trakcie leczenia” – zaznacza prof. Koper.

Jak dodaje dr Magdalena Kowalkowska, ogromny postęp dokonał się również w chirurgii onkologicznej.

„Obecnie w naszym ośrodku ponad 90 procent operacji raka trzonu macicy wykonywanych jest techniką robotyczną. Dzięki temu pacjentki szybciej wracają do sprawności, mają mniej powikłań i mogą wcześniej rozpocząć leczenie uzupełniające” – mówi specjalistka.

 
Choroby cywilizacyjne zwiększają ryzyko zachorowań

Eksperci zwracają uwagę, że rosnąca liczba zachorowań na nowotwory kobiece związana jest również ze zmianami stylu życia i chorobami cywilizacyjnymi.

„Otyłość, brak aktywności fizycznej, przewlekły stres czy niewłaściwa dieta mają ogromny wpływ na ryzyko rozwoju nowotworów” – podkreśla dr Kowalkowska.

Szczególnie wyraźnie widoczne jest to w przypadku raka endometrium.

„Większość Pań nie zdaje sobie sprawy z tego, że tkanka tłuszczowa także produkuje estrogeny, które mogą stymulować nieprawidłowy rozrost endometrium i prowadzić do rozwoju nowotworu” – wyjaśnia specjalistka.

Prof. Koper zwraca również uwagę na wzrost zachorowań u młodych kobiet, w tym na agresywne postacie raka piersi, takie jak rak potrójnie ujemny.

„Coraz częściej widzimy pacjentki w wieku 35–40 lat. Wpływ mają między innymi otyłość, spożycie alkoholu, palenie papierosów, przewlekły stres i zmiany stylu życia” – mówi ekspert.

Regularne badania i czujność onkologiczna

Organizatorzy konferencji podkreślają, że podstawą skutecznej walki z nowotworami pozostaje profilaktyka oraz regularne badania.

„Kobiety powinny wykonywać regularne badania ginekologiczne, USG oraz samobadanie piersi. Systematyczność pozwala wychwycić nawet niewielkie zmiany i odpowiednio wcześnie rozpocząć diagnostykę” – zaznacza prof. Koper.

Eksperci przypominają, że profilaktyka dotyczy kobiet w każdym wieku – także seniorek i pacjentek po przebytym leczeniu onkologicznym.

Interdyscyplinarna współpraca lekarzy

Konferencja skierowana jest nie tylko do onkologów i ginekologów onkologicznych, ale również do lekarzy rodzinnych, internistów, radiologów, patologów, genetyków oraz wszystkich specjalistów zaangażowanych w opiekę nad pacjentami onkologicznymi.

„Chcemy budować współpracę między lekarzami różnych specjalności. Pacjent onkologiczny wymaga dziś kompleksowego, interdyscyplinarnego podejścia” – podkreśla prof. Koper.

Organizatorzy liczą także na szeroki udział lekarzy z regionu kujawsko-pomorskiego, którzy na co dzień uczestniczą w diagnostyce i leczeniu pacjentek.

Bogaty program naukowy

Program konferencji obejmuje wykłady poświęcone najnowszym osiągnięciom w diagnostyce i leczeniu nowotworów kobiecych.

W części dotyczącej diagnostyki nowotworów kobiecych eksperci omówią m.in.:

• aktualne trendy w diagnostyce genetyczno-molekularnej nowotworów kobiecych – prof. Marzena Lewandowska,

• patologię nowej generacji nowotworów kobiecych – dr Adam Kowalewski.

W sesji poświęconej leczeniu nowotworów narządu rodnego zaplanowano wykłady dotyczące:

• chirurgii robotycznej w leczeniu raka trzonu macicy – dr Magdalena Kowalkowska,

• przyszłości hipofrakcjonacji w radioterapii narządu rodnego – prof. Roman Makarewicz,

• systemowego leczenia podtrzymującego w pierwotnie rozpoznanym raku jajnika – dr Wojciech Iwaszko,

• terapii w nawrotowym raku jajnika – dr Marta Milinkiewicz,

• nowoczesnej terapii systemowej raka endometrium – prof. Krzysztof Koper,

• postępów w terapii systemowej raka szyjki macicy – dr Marta Sznajdrowska.

Duża część konferencji poświęcona będzie także nowoczesnemu leczeniu raka piersi. Uczestnicy wysłuchają wykładów dotyczących:

• aktualnych wytycznych radioterapii raka piersi – dr Gabriela Malaga,

• radioterapii przerzutów do ośrodkowego układu nerwowego w raku piersi – prof. Maciej Harat,

• postępów terapii systemowej potrójnie ujemnego raka piersi – dr Jan Filipiak i dr Piotr Sawrycki,

• leczenia systemowego hormonozależnego raka piersi – dr Magdalena Wiśniewska i dr Agnieszka Koper,

• terapii HER2-dodatniego raka piersi – dr Justyna Jandernal i dr Monika Olejniczak.

Spotkanie naukowe i wymiana doświadczeń

Organizatorzy podkreślają, że konferencja ma być nie tylko miejscem prezentacji najnowszej wiedzy medycznej, ale również przestrzenią do wymiany doświadczeń lekarzy praktyków.

„Zależy nam, aby uczestnicy mogli wspólnie dyskutować o codziennych wyzwaniach klinicznych i możliwościach wdrażania nowoczesnych terapii w praktyce” – podkreślają prof. Krzysztof Koper i dr Magdalena Kowalkowska.

IV Spotkanie Onkologiczne „Postępy w Diagnostyce i Leczeniu Nowotworów Kobiecych” odbędzie się 23 maja 2026 roku w Innowacyjnym Forum Medycznym Centrum Onkologii w Bydgoszczy przy ul. I. Romanowskiej 2. Początek o godz. 9.30.

Artykuł IV Spotkanie Onkologiczne w Bydgoszczy. Eksperci o nowościach w diagnostyce i leczeniu nowotworów kobiecych pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.