Przez wiele lat lekarze powtarzali jedno zdanie: rak płuca zabija przede wszystkim dlatego, że jest wykrywany zbyt późno. Dziś pojawia się realna szansa, by to zmienić.

Już 1 października 2026 roku ma ruszyć ogólnopolski program badań przesiewowych z wykorzystaniem niskodawkowej tomografii komputerowej (NDTK). Badanie to stanie się świadczeniem gwarantowanym finansowanym przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Eksperci zgodnie podkreślają, że jest to najważniejsza zmiana w diagnostyce raka płuca od kilkudziesięciu lat.

Raka płuca można wykryć, zanim pojawią się objawy

Największym problemem raka płuca pozostaje jego podstępny przebieg. Nowotwór może rozwijać się przez wiele miesięcy, a nawet lat, nie powodując żadnych dolegliwości.

„Największą nadzieję wiążemy właśnie z programem badań przesiewowych. Pozwala on rozpoznawać raka płuca na bardzo wczesnym etapie, kiedy guz ma mniej niż centymetr średnicy. W takich przypadkach szansa pięcioletniego przeżycia sięga ponad
80 procent” – podkreśla dr Błażej Przybysławski, pulmonolog z Oddziału Klinicznego Chirurgii Klatki Piersiowej i Nowotworów.

To właśnie dlatego lekarze coraz częściej mówią nie tylko o leczeniu raka płuca, ale przede wszystkim o jego wczesnym wykrywaniu.

Badanie, które może uratować życie

Zdaniem specjalistów niskodawkowa tomografia komputerowa jest obecnie jedyną metodą badań przesiewowych, która udowodniła wpływ na zmniejszenie śmiertelności z powodu raka płuca.

„Badania naukowe jednoznacznie pokazują, że program badań przesiewowych może zmniejszyć śmiertelność z powodu raka płuca nawet o około 26 procent. To nie są przypuszczenia, ale wyniki wieloletnich badań prowadzonych na świecie”– podkreśla
dr Błażej Przybysławski.

Badanie jest szybkie, bezbolesne i nie wymaga podania kontrastu. Dawka promieniowania jest znacznie niższa niż podczas klasycznej tomografii komputerowej, a jednocześnie jakość obrazowania pozwala wykrywać nawet kilkumilimetrowe zmiany, niewidoczne na zdjęciu RTG.

Program badań przesiewowych – od 1 października

W Polsce program badań przesiewowych w kierunku raka płuca z użyciem niskodawkowej tomografii komputerowej ma ruszyć 1 października. Obejmie obecnych i byłych palaczy. Zgodnie z rekomendacjami Ministerstwa Zdrowia program skierowany jest do osób z największym ryzykiem zachorowania na raka płuca.

Bezpłatne badanie będą mogły wykonać:

• osoby w wieku 55–74 lata, które mają historię palenia wynoszącą co najmniej 20 paczkolat (jedna wypalona paczka papierosów dziennie przez 20 lat albo dwie paczki dziennie przez 10 lat),
• osoby, które nadal palą papierosy lub rzuciły palenie nie wcześniej niż 15 lat temu,
• osoby w wieku 50–74 lata, jeśli oprócz palenia występują dodatkowe czynniki ryzyka, takie jak przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), ekspozycja zawodowa na azbest, krzemionkę, spaliny silników Diesla lub inne czynniki rakotwórcze.

Specjaliści podkreślają, że są to osoby, u których ryzyko rozwoju raka płuca jest wielokrotnie większe niż w populacji ogólnej.

To nie tylko badanie w kierunku raka

Niskodawkowa tomografia komputerowa dostarcza lekarzom znacznie więcej informacji niż tylko odpowiedzi na pytanie, czy w płucach rozwija się nowotwór.

„To badanie pozwala wykrywać także inne choroby. Możemy ocenić między innymi zwapnienia w tętnicach wieńcowych, które świadczą o ryzyku chorób serca. Czasami wykrywamy zmiany w obrębie nadbrzusza, nerek czy wątroby, które również wymagają dalszej diagnostyki. Zdarza się więc, że tomografia ratuje pacjentowi życie nie tylko z powodu raka płuca” – podkreśla dr Przybysławski.

Lekarze przypominają również, że u wielu osób wykonujących badanie po raz pierwszy rozpoznawane są także przewlekła obturacyjna choroba płuc, choroby śródmiąższowe płuc czy zmiany miażdżycowe.

Szansa na więcej operacji, więcej wyleczeń

Obecnie jedynie około 15 procent pacjentów z rakiem płuca kwalifikuje się do leczenia operacyjnego. Powód jest prosty – większość nowotworów rozpoznawana jest zbyt późno.

Program badań przesiewowych może całkowicie zmienić te proporcje.

„Jeżeli będziemy wykrywać nowotwory we wczesnym stadium, znacznie więcej pacjentów będzie mogło zostać poddanych leczeniu operacyjnemu. A operacja nadal pozostaje metodą dającą największą szansę na całkowite wyleczenie” – podkreśla dr Błażej Przybysławski.

Podobnego zdania jest prof. Janusz Kowalewski, dyrektor Centrum Onkologii w Bydgoszczy.

„Wykrycie raka płuca we wczesnym stadium oznacza możliwość zastosowania leczenia radykalnego, najczęściej operacyjnego. To właśnie wtedy szanse chorego są największe”.

Światowe doświadczenia pokazują, że dobrze prowadzony program przesiewowy potrafi całkowicie zmienić obraz tej choroby.

W krajach, które wdrożyły takie badania, odsetek nowotworów wykrywanych w pierwszym i drugim stadium wzrósł z około 26 do nawet 84 procent, a szanse na wyleczenie sięgają nawet 90 procent.

Centrum Onkologii ma doświadczenie

Centrum Onkologii nie rozpoczyna swojej przygody z badaniami przesiewowymi od zera. Placówka realizowała już pilotażowy program niskodawkowej tomografii komputerowej, dzięki któremu przebadano około czterech tysięcy mieszkańców regionu i wykryto ponad 30 nowotworów we wczesnym stadium.

„Jesteśmy przygotowani do prowadzenia takiego programu. Mamy doświadczenie zdobyte podczas pilotażu, odpowiedni sprzęt oraz zespół specjalistów. Co równie ważne, dysponujemy pełnym zapleczem diagnostycznym i terapeutycznym. Jeżeli podczas badania wykryjemy zmianę wymagającą dalszego leczenia, pacjent nie zostaje sam. Może przejść całą diagnostykę i terapię w jednym miejscu” – podkreśla dr Błażej Przybysławski.

To właśnie kompleksowość opieki stanowi jeden z największych atutów bydgoskiego ośrodka.

Zdaniem specjalistów takie wyspecjalizowane ośrodki  są szczególnie przygotowane do  realizacji programu badań przesiewowych.

„Nie chodzi jedynie o wykonanie tomografii komputerowej. Trzeba jeszcze właściwie zinterpretować wynik, zdecydować, które zmiany wymagają pilnej diagnostyki, które należy obserwować, a następnie zapewnić pacjentowi dalsze leczenie. Dlatego program powinien być realizowany przez doświadczone zespoły dysponujące pełnym zapleczem diagnostycznym i terapeutycznym”.

Profilaktyka nadal pozostaje najskuteczniejszym leczeniem

Choć współczesna medycyna dysponuje coraz skuteczniejszymi metodami leczenia, lekarze są zgodni – najlepszym sposobem walki z rakiem płuca jest zapobieganie jego rozwojowi.

Najważniejszym czynnikiem ryzyka pozostaje palenie tytoniu. W Polsce papierosy nadal pali około 8–9 milionów dorosłych osób. Choć odsetek palaczy systematycznie maleje, nadal jest jednym z najwyższych w Europie. Dr Błażej Przybysławski przyznaje,
że rozmowy o rzuceniu palenia należą do najtrudniejszych elementów pracy lekarza.

„Pacjenci doskonale wiedzą, że palenie szkodzi. Wielu z nich jest uzależnionych i potrzebuje profesjonalnej pomocy. Dlatego osoby, które chcą zerwać z nałogiem, kierujemy do poradni leczenia uzależnienia od tytoniu. Jednak często największą motywacją okazuje się dopiero wynik tomografii pokazujący podejrzaną zmianę”.

Lekarze przypominają, że ryzyko zachorowania maleje po rzuceniu palenia, dlatego decyzję o rozstaniu z papierosami warto podjąć w każdym wieku.

Światowy Dzień Raka Płuca – apel do mieszkańców

Eksperci zgodnie podkreślają, że współczesna medycyna daje dziś możliwości, o których jeszcze kilkanaście lat temu można było jedynie marzyć. Nowoczesna diagnostyka molekularna, immunoterapia, leczenie celowane, chirurgia robotyczna i małoinwazyjna
oraz rozwój badań przesiewowych sprawiają, że coraz więcej pacjentów ma szansę na długie życie, a wielu – na całkowite wyleczenie.

Warunek pozostaje jednak niezmienny.

Nie wolno lekceważyć objawów, należy unikać palenia tytoniu, a osoby z grup ryzyka powinny korzystać z badań przesiewowych.

Prof. Janusz Kowalewski nie ma wątpliwości:

„To program dobrowolny. Nie możemy wysłać zaproszenia każdej osobie, ponieważ nie wiemy, kto przez wiele lat palił papierosy. Dlatego ogromną rolę odegrają media, lekarze rodzinni i edukacja społeczeństwa.”

Podobny apel kieruje dr Błażej Przybysławski:

„Bardzo liczymy na udział mediów. Trzeba dotrzeć do osób z grup ryzyka i przekonać je, że warto wykonać to badanie. To może uratować życie.”

„Rak płuca nie musi być wyrokiem. Dziś mamy narzędzia, aby wykrywać go wcześniej i skuteczniej leczyć. Teraz najważniejsze jest to, by pacjenci chcieli z tych możliwości skorzystać” – podsumowuje dr Błażej Przybysławski.

Z okazji Światowego Dnia Raka Płuca specjaliści Centrum Onkologii apelują do wszystkich mieszkańców regionu o troskę o własne zdrowie. Wczesna diagnostyka i profilaktyka pozostają najskuteczniejszą bronią w walce z najgroźniejszym nowotworem współczesności.

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł Światowy Dzień Raka Płuca. Badania przesiewowe mogą uratować tysiące istnień pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

1 sierpnia, w Światowym Dniu Raka Płuca, przypominamy o jednym z największych wyzwań współczesnej medycyny, ale także o ogromnym postępie, jaki dokonał się w diagnostyce i leczeniu tego nowotworu. Choć rak płuca nadal pozostaje najczęstszą przyczyną zgonów z powodu chorób nowotworowych, współczesna onkologia daje dziś pacjentom znacznie większe szanse niż jeszcze kilkanaście lat temu. Warunek jest jeden – chorobę trzeba wykryć odpowiednio wcześnie.

Jeszcze kilkanaście lat temu diagnoza raka płuca niemal zawsze kojarzyła się z najgorszym scenariuszem. Dziś, dzięki nowoczesnym metodom diagnostycznym, rozwojowi chirurgii małoinwazyjnej, immunoterapii, terapii celowanych oraz coraz lepiej zorganizowanej opiece nad pacjentem, lekarze coraz częściej mówią nie tylko o wydłużaniu życia, ale również o trwałych wyleczeniach.

Z drugiej strony jednak rak płuca pozostaje jednak największym zabójcą spośród wszystkich nowotworów. W Polsce każdego roku rozpoznaje się około 22 tysięcy nowych zachorowań, a niemal tyle samo osób umiera z jego powodu. W województwie kujawsko-pomorskim każdego roku choroba odbiera życie rocznie ponad 1300 mieszkańcom.

Jednym z ośrodków od lat wyznaczających kierunki leczenia raka płuca w Polsce jest Centrum Onkologii  w Bydgoszczy.

Najgroźniejszy nowotwór naszych czasów

Choć najczęściej rozpoznawanym nowotworem u mężczyzn jest rak prostaty, a u kobiet rak piersi, to właśnie rak płuca pozostaje najczęstszą przyczyną zgonów onkologicznych.

Jak podkreśla prof. Janusz Kowalewski, dyrektor Centrum Onkologii w Bydgoszczy:

„Rak płuca jest nowotworem, z którym walka jest utrudniona, ponieważ przez długi czas może rozwijać się bezobjawowo. Nie ma charakterystycznych objawów. Najczęściej pojawia się kaszel czy ból w klatce piersiowej, symptomy, które przez wiele miesięcy bywają bagatelizowane przez samych chorych  i nie zawsze właściwie interpretowane na początku diagnostyki”.

Podobnie problem opisuje dr Błażej Przybysławski, pulmonolog z Oddziału Klinicznego Chirurgii Klatki Piersiowej i Nowotworów.

„Kiedy pojawiają się pierwsze dolegliwości i pacjent zgłasza się do lekarza, choroba bardzo często jest już zaawansowana. Mały guzek w płucu nie boli, nie powoduje kaszlu ani duszności, dlatego może rozwijać się niezauważenie przez wiele miesięcy”.

To właśnie brak charakterystycznych objawów sprawia, że u ponad połowy pacjentów nowotwór rozpoznawany jest dopiero wtedy, gdy zdążył już dać przerzuty do innych narządów.

„W ponad połowie przypadków w chwili rozpoznania mamy już do czynienia z przerzutami do kości, wątroby, nadnerczy czy mózgu. Zdarza się, że pierwszym objawem raka płuca jest udar spowodowany przerzutem do mózgu” – zwraca uwagę prof. Janusz Kowalewski.

Dlaczego choroba wykrywana jest tak późno?

Problemem nie jest dziś brak nowoczesnych metod leczenia. Problemem pozostaje czas, w którym pacjent zgłasza się do specjalisty.

Jak podkreśla dr Przemysław Bławat, torakochirurg i pełnomocnik dyrektora Centrum Onkologii ds. Krajowej Sieci Onkologicznej:

„Lekarze są coraz bardziej wyczuleni na objawy raka płuca. Niestety pacjenci – raczej nie. Bardzo często zwlekają z wizytą, nawet wtedy, gdy pojawia się krwioplucie. Zdarza się, że od wystąpienia tak poważnego objawu do zgłoszenia się do lekarza mija pół roku. Tymczasem w przypadku raka płuca czas ma ogromne znaczenie”.

Specjaliści przypominają, że pilnej diagnostyki wymagają między innymi:

• przewlekły lub zmieniający charakter kaszel,
• krwioplucie,
• duszność,
• ból w klatce piersiowej,
• przewlekła chrypka,
• niewyjaśniona utrata masy ciała,
• nawracające zapalenia płuc.

Nie oznaczają one jeszcze nowotworu, ale zawsze powinny skłonić do szybkiej konsultacji lekarskiej.

Diagnostyka zmieniła się diametralnie

Jeszcze kilkanaście lat temu podstawowym badaniem wykonywanym przy podejrzeniu raka płuca było zdjęcie RTG klatki piersiowej. Dziś wiadomo, że jego możliwości są ograniczone.

„Na zdjęciu rentgenowskim zobaczymy przede wszystkim duże zmiany, takie, które powodują objawy. Nie wykryjemy natomiast niewielkich, kilkumilimetrowych guzków. Do tego służy tomografia komputerowa” – wyjaśnia dr Przemysław Bławat.

Jeżeli lekarz podejrzewa raka płuca, wykonywana jest tomografia komputerowa z kontrastem, następnie badanie PET-CT oraz pobierany jest materiał do badań histopatologicznych i molekularnych.

Nowoczesna diagnostyka pozwala dziś nie tylko potwierdzić obecność nowotworu, ale także bardzo dokładnie określić jego cechy biologiczne.

Każdy nowotwór jest inny

Jednym z największych przełomów współczesnej onkologii stała się diagnostyka molekularna.

Lekarze analizują mutacje obecne w komórkach nowotworowych, dzięki czemu mogą dobrać terapię najbardziej skuteczną dla konkretnego chorego.

To oznacza odejście od schematu „jednego leczenia dla wszystkich”.

Jak wyjaśnia dr Maciej Dancewicz, kierownik Oddziału Klinicznego Chirurgii Klatki Piersiowej i Nowotworów:

„Pacjent trafia do nas i przechodzimy cały proces diagnostyczny. W zależności od stopnia zaawansowania wykonujemy tomografię komputerową, badanie PET, nowoczesną bronchoskopię, biopsje, badania histopatologiczne oraz molekularne. Następnie przypadek omawiany jest podczas konsylium interdyscyplinarnego i dopiero wtedy wspólnie wybieramy najlepszą metodę leczenia”.

W podejmowaniu decyzji uczestniczą torakochirurdzy, pulmonolodzy, radiolodzy, patomorfolodzy, onkolodzy kliniczni, radioterapeuci oraz specjaliści diagnostyki molekularnej.

Dzięki temu każdy pacjent otrzymuje indywidualnie opracowany plan terapii.

Trzy największe zmiany ostatnich lat

Zdaniem dr. Błażeja Przybysławskiego współczesne leczenie raka płuca zmieniło się na trzech najważniejszych płaszczyznach.

Pierwszą jest profilaktyka pierwotna.

„Coraz większa jest świadomość szkodliwości palenia tytoniu. Wprowadzane są kolejne ograniczenia dotyczące palenia w przestrzeni publicznej, a liczba osób palących stopniowo maleje. To najważniejszy element, który wpływa na zachorowalność na raka płuca”
– podkreśla specjalista.

Drugim przełomem jest rozwój badań przesiewowych z wykorzystaniem niskodawkowej tomografii komputerowej.

„W Centrum Onkologii w Bydgoszczy kilka lat temu realizowaliśmy pilotażowy program przesiewowy, który pokazał, że jesteśmy w stanie wykrywać wiele nowotworów na bardzo wczesnym etapie. To daje szansę na radykalne leczenie i zmniejszenie liczby zgonów” – mówi dr Przybysławski.

Trzecim filarem zmian jest rozwój leczenia systemowego.

„Jeszcze niedawno dysponowaliśmy właściwie wyłącznie chemioterapią. Dziś mamy immunoterapię oraz leczenie celowane molekularnie. Coraz więcej pacjentów może korzystać z terapii dopasowanych do konkretnego typu nowotworu, a nowoczesne leczenie znajduje zastosowanie nie tylko u chorych z zaawansowaną chorobą, ale również przed operacją, poprawiając rokowanie”.

Immunoterapia zmieniła rokowanie wielu pacjentów

Jednym z największych osiągnięć współczesnej onkologii jest właśnie immunoterapia.

Jej działanie polega na pobudzeniu własnego układu odpornościowego pacjenta do rozpoznawania i zwalczania komórek nowotworowych.

Jak wyjaśnia dr Błażej Przybysławski, nowoczesne leczenie niejako „zdejmuje blokadę” z układu odpornościowego.

„Nowotwór potrafi ukrywać się przed naszym układem immunologicznym. Immunoterapia sprawia, że organizm ponownie zaczyna rozpoznawać komórki nowotworowe i może skuteczniej z nimi walczyć”.

Coraz większe znaczenie ma również leczenie celowane molekularnie.

„Znamy coraz więcej mutacji obecnych w komórkach raka płuca i mamy coraz więcej leków, które potrafią skutecznie działać w zależności od rodzaju tych mutacji. Nowoczesne terapie pozwalają wielu chorym prowadzić aktywne życie przez wiele lat, a w części przypadków przekształcają raka płuca w chorobę przewlekłą pozostającą pod kontrolą lekarzy”.

Chirurgia coraz mniej obciążająca dla pacjenta

Ogromny postęp dokonał się również w chirurgii klatki piersiowej.

Centrum Onkologii w Bydgoszczy należy do krajowych liderów chirurgii małoinwazyjnej raka płuca.

Od wielu lat rozwijane są techniki Uniportal VATS oraz chirurgia robotyczna, a odsetek operacji wykonywanych metodami małoinwazyjnymi należy do najwyższych w Polsce.

„Obecnie około 84 procent radykalnych operacji raka płuca wykonujemy metodami małoinwazyjnymi. Dla chorego oznacza to mniejszy ból, krótszy pobyt w szpitalu, szybszy powrót do sprawności i możliwość wcześniejszego rozpoczęcia dalszego leczenia” – podkreśla dr Maciej Dancewicz.

Dr Błażej Przybysławski zwraca uwagę, że rozwój chirurgii nie ogranicza się dziś jedynie do zmniejszania liczby cięć.

„Nowym narzędziem stała się chirurgia robotyczna. Zapewnia chirurgowi większą precyzję, lepsze powiększenie pola operacyjnego i pozwala wykonywać wiele zabiegów z jeszcze większą dokładnością”.

„Przez niewielkie nacięcia jesteśmy w stanie bardzo dokładnie usunąć zmieniony fragment płuca, minimalizując uraz dla pacjenta. (…) Ostatnio wprowadziliśmy nową technikę hybrydową, określaną  jako biportal RATS (bi-RATS). To robotyczna operacja klatki piersiowej wykonywana z dwóch portów (dostępów), gdzie w zasadzie przez nacięcie 5-centymetrowe i jeden dodatkowy otwór długości centymetra potrafimy z użyciem robota bardzo precyzyjnie wyciąć płat i wyciągnąć go przez ten otwór. Jest to technika hybrydowa, w której korzystamy ze wszystkich dobrodziejstw robota, a jednocześnie minimalizujemy uraz operacyjny” – wyjaśnia dr Przemysław Bławat, operujący tą techniką.

Opieka skoordynowana – wszystko w jednym miejscu

Leczenie raka płuca wymaga współpracy wielu specjalistów. Dlatego na świecie rozwijany jest model Lung Cancer Unit – wyspecjalizowanych ośrodków zajmujących się wyłącznie diagnostyką i leczeniem nowotworów płuca.

Centrum Onkologii w Bydgoszczy od kilku lat działa właśnie w takim modelu jako pierwszy certyfikowany Lung Cancer Center w Polsce. Jego celem jest skrócenie czasu od diagnozy do leczenia i zapewnienie pacjentowi kompleksowej opieki.

„Takie ośrodki muszą mieć odpowiednią strukturę, odpowiednią kadrę i odpowiednią aktywność tej kadry. W strukturze Lung Cancer Unitu, czyli ośrodka skoordynowanej diagnostyki i leczenia raka płuca, musi być m.in.: oddział chorób płuc, oddział chirurgii klatki piersiowej, oddział onkologii klinicznej, radioterapia oraz cały zestaw diagnostyczny, tomografia komputerowa, pozytonowa emisyjna tomografia, zakład patomorfologii i tak dalej, włącznie z pracownią genetyczną. Zaletą tego typu ośrodków jest to, że powinien się znacząco skrócić czas od diagnozy do rozpoczęcia leczenia” – podkreśla prof. Janusz Kowalewski.

„Pacjent nie musi sam organizować badań diagnostycznych, umawiać się na nie i jeździć od jednego szpitala do drugiego, żeby organizować we własnym zakresie odpowiednie segmenty leczenia przeciwnowotworowego. W takim ośrodku wszystko jest synchronizowane i dostępne w jednym miejscu.”

To podejście realnie zwiększa szanse na wyleczenie:

„Opieka kompleksowa, pod jednym dachem, udowodniono, że zwiększa szansę pacjenta na skuteczne leczenie” – dodaje Błażej Przybysławski.

O tym, dlaczego nadchodzący ogólnopolski program badań przesiewowych z wykorzystaniem niskodawkowej tomografii komputerowej może stać się największym przełomem w walce z rakiem płuca w Polsce, jakie są jego zasady, kto będzie mógł z niego skorzystać oraz dlaczego eksperci nazywają go historyczną zmianą – przeczytają Państwo w drugiej części artykułu. Właśnie tam pokażemy także, dlaczego profilaktyka jest dziś najskuteczniejszym narzędziem w walce z najgroźniejszym nowotworem płuc.

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł Światowy Dzień Raka Płuca. Współczesna medycyna daje coraz więcej możliwości pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Rak szyjki macicy jest jednym z nowotworów, którym można skutecznie zapobiegać. Warunkiem jest regularne korzystanie z badań profilaktycznych. Dzięki zmianie programu badań przesiewowych kobiety w Polsce otrzymują dostęp do jeszcze skuteczniejszej metody wykrywania zmian mogących prowadzić do raka.

Test HPV HR zamiast cytologii – co się zmienia?

Przez wiele lat podstawowym badaniem przesiewowym w kierunku raka szyjki macicy była klasyczna cytologia. Od 1 sierpnia 2026 roku zostanie ona zastąpiona przez test HPV HR (Human Papillomavirus High Risk).

To badanie wykrywa obecność w organizmie wysokoonkogennych typów wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV), które odpowiadają za zdecydowaną większość przypadków raka szyjki macicy.

Zmiana jest zgodna z aktualną wiedzą medyczną oraz rekomendacjami ekspertów. Badania pokazują, że test HPV HR jest znacznie skuteczniejszy w wykrywaniu stanów przedrakowych niż klasyczna cytologia.

Według badań przeprowadzonych przez Narodowy Instytut Onkologii test HPV HR jest blisko dwukrotnie skuteczniejszy w wykrywaniu zmian przedrakowych szyjki macicy niż dotychczas stosowana metoda.

Dlaczego warto wykonać test HPV HR?

Rak szyjki macicy najczęściej rozwija się na skutek przewlekłego zakażenia wirusem HPV. Proces powstawania nowotworu zwykle trwa wiele lat – to daje ogromną szansę na wykrycie zmian na etapie, kiedy można skutecznie zapobiec rozwojowi choroby.

Ważne jest jednak, aby pamiętać: dodatni wynik testu HPV HR nie oznacza raka. Oznacza jedynie, że kobieta znajduje się w grupie podwyższonego ryzyka i wymaga dalszej diagnostyki.

Jeżeli wynik testu HPV HR będzie dodatni, z tego samego pobranego materiału zostanie wykonana cytologia na podłożu płynnym (LBC – Liquid Based Cytology). Badanie to pozwala ocenić, czy w komórkach szyjki macicy pojawiły się nieprawidłowe zmiany.

Jeżeli zostaną wykryte zmiany przednowotworowe, pacjentka zostanie skierowana na dalszą diagnostykę, m.in. kolposkopię oraz – jeśli będzie to konieczne – pobranie wycinka do badania histopatologicznego.

Kto może skorzystać z badania?

Program profilaktyki raka szyjki macicy obejmuje kobiety w wieku 25–64 lata.

Test HPV HR będzie wykonywany:

• co 5 lat – jeśli wynik jest prawidłowy i kobieta nie ma dodatkowych czynników ryzyka,
• u pacjentek, u których stwierdzono obecność wirusa HPV, o terminie powrotu do programu profilaktycznego decyduje ginekolog.

Jak zapisać się na badanie?

Na test HPV HR:

• nie potrzeba skierowania,
• można zapisać się przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP),
• przez aplikację mojeIKP,
• bezpośrednio w placówce realizującej program,
• w Centrum Onkologii w Bydgoszczy – osobiście – w Zakładzie Profilaktyki i Promocji Zdrowia (budynek D) lub telefonicznie, pod numerem: 52 374 35 66.

Rak szyjki macicy – choroba, której można zapobiec

W Polsce każdego roku rozpoznaje się ok. 2500 przypadków raka szyjki macicy, a około 1600 kobiet rocznie umiera z powodu tej choroby.

To nowotwór, któremu w dużej mierze można zapobiec.

Regularne badania przesiewowe pozwalają wykryć zakażenie HPV oraz zmiany przedrakowe, zanim pojawią się objawy i zanim choroba stanie się zagrożeniem życia.

„Największą wartością badań profilaktycznych jest możliwość działania zanim pojawi się nowotwór. Wczesne wykrycie zmian daje szansę na skuteczne leczenie i uniknięcie rozwoju raka szyjki macicy„ – podkreśla dr Tomasz Mierzwa, koordynator Zakładu Profilaktyki i Promocji Zdrowia Centrum Onkologii w Bydgoszczy.

Centrum Onkologii zachęca: nie odkładaj badania na później

Zmiana programu profilaktyki raka szyjki macicy to kolejny krok w kierunku nowoczesnej onkologii – takiej, która koncentruje się nie tylko na leczeniu choroby, ale przede wszystkim na jej zapobieganiu.

Drogie Panie – znajdźcie chwilę dla swojego zdrowia. Nie czekajcie na objawy. Rak szyjki macicy we wczesnym stadium często nie daje żadnych sygnałów.

Wykonaj test HPV HR. To kilka minut, które mogą mieć ogromne znaczenie dla Twojego zdrowia i życia.

Artykuł Nowa era profilaktyki raka szyjki macicy. Od 1 sierpnia test HPV HR zastępuje klasyczną cytologię pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

To kolejne potwierdzenie wysokiego poziomu kompetencji kadry Centrum Onkologii. Dr n. med. i n. o zdrowiu Maciej Blok z Zakładu Neuroonkologii i Radiochirurgii oraz dr n. med. Jędrzej Borowczak , lekarz rezydent w Oddziale Onkologii Klinicznej, Odcinek A,
zostali zakwalifikowani do IV edycji programu Polish Clinical Scholars Research Training.

Ten prestiżowy program szkoleniowy skierowany jest do lekarzy i naukowców zainteresowanych rozwojem kompetencji w zakresie nowoczesnych badań klinicznych. Przygotowuje uczestników do projektowania i prowadzenia badań naukowych zgodnie
z najwyższymi międzynarodowymi standardami oraz wspieranie rozwoju medycyny opartej na dowodach naukowych.

Program realizowany jest przez około 12 miesięcy i obejmuje zajęcia online oraz warsztaty stacjonarne organizowane w Warszawie i Bostonie. Uczestnicy rozwijają wiedzę i umiejętności m.in. z zakresu metodologii badań klinicznych, biostatystyki, analizy danych, przygotowywania publikacji naukowych oraz zarządzania projektami badawczymi.

Do tegorocznej edycji programu zakwalifikowano około 100 lekarzy i naukowców z całej Polski. W gronie reprezentantów Bydgoszczy znaleźli się właśnie lekarze Centrum Onkologii – dr Maciej Blok oraz dr Jędrzej Borowczak. To wyraz uznania dla ich dotychczasowego dorobku oraz zaangażowania i potencjału naukowego. Zdobyta wiedza i doświadczenie będą wspierać dalszy rozwój badań klinicznych prowadzonych w naszej placówce, przyczyniając się do wdrażania innowacyjnych rozwiązań i podnoszenia jakości opieki nad pacjentami.

Serdecznie gratulujemy dr. Maciejowi Blokowi i dr. Jędrzejowi Borowczakowi tego wyjątkowego osiągnięcia. Życzymy inspirujących doświadczeń, owocnej współpracy z ekspertami z kraju i zagranicy oraz wielu sukcesów w realizacji ambitnych projektów naukowych.

Artykuł Lekarze Centrum Onkologii zakwalifikowani do prestiżowego programu Harvard Medical School pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Metoda przeznaczona jest dla starannie wybranych pacjentów z rakiem odbytnicy we wczesnym stadium zaawansowania. W odpowiednio zakwalifikowanych przypadkach może pozwolić na uniknięcie rozległej resekcji odbytnicy, a niekiedy również wyłonienia stomii.

Leczenie oszczędzające narząd

Robotyczne miejscowe wycięcie guza jest zabiegiem małoinwazyjnym. Podczas r‑TAMIS chirurg uzyskuje dostęp do zmiany nowotworowej przez kanał odbytu, bez wykonywania cięć na powłokach brzusznych. Zamiast usuwać część lub całość odbytnicy, wycina zmianę albo bliznę po wcześniejszym leczeniu endoskopowym wraz z zaplanowanym marginesem tkanek.

„Są to zabiegi przeznaczone dla starannie wybranych chorych, u których nowotwór został wykryty we wczesnym stadium. Zmianę wycinamy miejscowo, zgodnie z zasadami chirurgii onkologicznej, a pacjenta obejmujemy następnie ścisłym nadzorem. Dzięki temu
w części przypadków możemy zachować odbytnicę i jej funkcję” – wyjaśnia dr Bartosz Skonieczny.

Miejscowe wycięcie nie jest rozwiązaniem dla każdego chorego. Kwalifikacja zależy między innymi od głębokości naciekania, wielkości i położenia zmiany, obrazu węzłów chłonnych oraz cech histopatologicznych.

„Najważniejsza jest właściwa kwalifikacja. U pacjentów spełniających ściśle określone kryteria miejscowe wycięcie może być wystarczającym leczeniem onkologicznym. Ostateczną ocenę daje jednak pełne badanie histopatologiczne. Jeżeli wykaże ono niekorzystne cechy, może być potrzebne dalsze leczenie”- podkreśla dr Skonieczny.

Dlaczego robot chirurgiczny?

Jedną z uznanych metod przezodbytniczego miejscowego wycięcia zmian odbytnicy jest TEM (Transanal Endoscopic Microsurgery), czyli przezodbytnicza mikrochirurgia endoskopowa. W r‑TAMIS tę samą drogę dostępu połączono z możliwościami systemu robotycznego.

TEM wykorzystuje sztywny rektoskop operacyjny (specjalistyczne narzędzie medyczne wykorzystywane przez chirurgów i proktologów do wykonywania małoinwazyjnych zabiegów w obrębie kanału odbytu i odbytnicy) i długie, proste narzędzia. W r‑TAMIS dostęp uzyskuje się przez elastyczny port, a operator pracuje z wykorzystaniem obrazu trójwymiarowego oraz przegubowych narzędzi, których końcówki odtwarzają ruchy nadgarstka chirurga.

„Robot zapewnia większą swobodę ruchu w bardzo ograniczonej przestrzeni. Przegubowe narzędzia i filtrowanie naturalnego drżenia rąk ułatwiają precyzyjne preparowanie tkanek w zaplanowanej płaszczyźnie oraz zeszycie ubytku w ścianie odbytnicy.
Ma to szczególne znaczenie przy zmianach położonych nisko lub w trudno dostępnym miejscu”- wyjaśnia dr Skonieczny.

Robot nie wykonuje operacji samodzielnie. Każdy ruch narzędzi jest w czasie rzeczywistym kontrolowany przez chirurga pracującego przy konsoli. System przekłada ruchy jego dłoni na precyzyjne ruchy instrumentów i eliminuje naturalne drżenie rąk.

Zaletą r‑TAMIS jest także zastosowanie elastycznej platformy przezodbytniczej zamiast sztywnego metalowego rektoskopu używanego w TEM. Platforma dopasowuje się do kanału odbytu i może ograniczać wywierany na niego ucisk mechaniczny.

Elastyczny dostęp oraz ruchome narzędzia mogą również ułatwiać leczenie wybranych zmian położonych bardzo nisko, tuż nad kanałem odbytu. Możliwość miejscowego wycięcia zawsze zależy jednak przede wszystkim od cech onkologicznych zmiany, a nie tylko od jej położenia.

Krótka hospitalizacja i szybki powrót do sprawności

Jedną z korzyści miejscowego dostępu przezodbytniczego jest niewielki uraz operacyjny i krótki pobyt w szpitalu. Jeżeli przebieg pooperacyjny jest prawidłowy, pacjent może zostać wypisany już w pierwszej dobie po zabiegu.

„Obie pacjentki bardzo dobrze przeszły wczesny okres pooperacyjny. Nie wymagały intensywnego leczenia przeciwbólowego, szybko odzyskały sprawność i zostały wypisane do domu. U jednej z nich mamy już pełny wynik badania histopatologicznego. Potwierdził on doszczętne miejscowe wycięcie nowotworu oraz brak niekorzystnych cech histopatologicznych, dlatego pacjentka została zakwalifikowana do regularnego nadzoru onkologicznego. W przypadku drugiej pacjentki czekamy na ostateczny wynik, który będzie podstawą dalszego postępowania.”

Dla kogo przeznaczona jest ta metoda?

Robotyczne miejscowe wycięcie nie jest alternatywą dla resekcji odbytnicy z usunięciem regionalnych węzłów chłonnych u każdego chorego. Miejscowe wycięcie jest uznaną opcją leczenia przede wszystkim u pacjentów z bardzo wczesnym rakiem, bez podejrzanych węzłów chłonnych i innych cech zwiększonego ryzyka.

W wybranych przypadkach r‑TAMIS może być również wykorzystywany do pełnościennego wycięcia blizny po wcześniejszym leczeniu endoskopowym, jeżeli wynik histopatologiczny wskazuje na potrzebę uzupełnienia miejscowego wycięcia. Każdy taki przypadek wymaga indywidualnej oceny wszystkich czynników ryzyka.

Obie operacje przeprowadził dr Bartosz Skonieczny z Oddziału Klinicznego Chirurgii Onkologicznej specjalista chirurgii ogólnej i chirurgii onkologicznej, certyfikowany chirurg konsolowy systemu da Vinci oraz posiadacz certyfikatu European Academy of Robotic Colorectal Surgery, specjalizujący się w robotycznym leczeniu nowotworów jelita grubego i odbytnicy.

Towarzyszyli mu:

1.07.2026 r.:

– dr Dorian Wiśniewski – asysta,

– mgr Lilianna Appel – pielęgniarka operacyjna,

– mgr Róża Mirr Róża – pielęgniarka operacyjna,

– dr Marek Maciejewski – lekarz anestezjolog,

– mgr Agnieszka Gałązka – pielęgniarka anestezjologiczna.

08.07.2026:

– dr Dorian Wiśniewski – asysta,

– mgr Róża Mirr – pielęgniarka operacyjna,

– mgr Lilianna Appel – pielęgniarka operacyjna,

– dr Kamil Dubiński – lekarz anestezjolog,

– mgr Anita Twardy – pielęgniarka anestezjologiczna,

– mgr Anita Jędrzejewska – pielęgniarka anestezjologiczna.

Wykonanie r TAMIS wymaga połączenia doświadczenia w chirurgii robotycznej, znajomości anatomii odbytnicy i zasad chirurgii onkologicznej oraz precyzyjnej współpracy całego zespołu operacyjnego.

Kolejny krok w rozwoju chirurgii onkologicznej

Wprowadzenie robotycznych zabiegów miejscowego wycięcia nowotworów odbytnicy stanowi kolejny etap rozwoju nowoczesnej chirurgii małoinwazyjnej w Centrum Onkologii w Bydgoszczy. Metoda pozwala zaoferować odpowiednio zakwalifikowanym pacjentom leczenie oszczędzające narząd, zgodne z zasadami onkologicznymi, a jednocześnie związane z mniejszym urazem operacyjnym i krótszą hospitalizacją niż rozległa resekcja odbytnicy.

Artykuł W Centrum Onkologii wykonano pierwsze zabiegi r-TAMIS – robotycznego, miejscowego wycięcia wczesnego raka odbytnicy pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Na ten wynik złożyło się 648 operacji urologicznych, 267 zabiegów z zakresu chirurgii onkologicznej, 113 operacji ginekologicznych oraz 159 zabiegów torakochirurgicznych wykonanych przez 12 certyfikowanych operatorów przy wykorzystaniu trzech systemów
da Vinci.

Co istotne, tempo rozwoju programu nie słabnie. W pierwszym półroczu 2026 roku wykonano już 655 operacji robotycznych, co oznacza, że tegoroczny wynik może być jeszcze lepszy.

„Wszystko wskazuje na to, że ubiegłoroczny rekord zostanie pobity. To pokazuje, że program rozwija się bardzo dynamicznie” – mówi prof. dr hab. n. med. Janusz Kowalewski, dyrektor Centrum Onkologii.

Sprzęt, który pracuje dla pacjentów

Jak podkreśla dyrektor Centrum, o sukcesie nie decyduje sama liczba robotów, lecz ludzie i sposób wykorzystania nowoczesnej technologii.

„Dzisiaj mamy w Centrum Onkologii 12 certyfikowanych zespołów operacyjnych z zakresu urologii, chirurgii onkologicznej, ginekologii i torakochirurgii. Bardzo ważne jest to, że te niezwykle kosztowne urządzenia nie stoją bezczynnie. One każdego dnia pracują dla pacjentów” – podkreśla prof. Kowalewski.

„Tak duża liczba wykonywanych zabiegów świadczy o wysokich kompetencjach naszych zespołów, ale również o zaufaniu pacjentów, którzy coraz częściej wybierają nowoczesne leczenie właśnie w naszym szpitalu”.

Raport pokazuje, że choć chirurgia robotyczna rozwija się bardzo dynamicznie w całym kraju, przewaga bydgoskiego Centrum pozostaje wyraźna. Podczas gdy kolejne ośrodki wykonują rocznie około 600–800 operacji robotycznych, Centrum Onkologii jako pierwsze przekroczyło granicę tysiąca zabiegów.

„Liczba operacji jest bardzo ważna, ale równie istotna jest ich jakość. Kluczowa jest właściwa kwalifikacja pacjentów, doświadczenie operatorów oraz precyzja wykonywanych zabiegów. To właśnie te elementy decydują o efektach leczenia i bezpieczeństwie chorych” – zaznacza dyrektor.

Doświadczenie zespołu przekłada się na wyniki

Od początku funkcjonowania programu chirurgii robotycznej do końca 2025 roku w Centrum Onkologii wykonano już 2583 operacje robotyczne, a po zakończeniu pierwszego półrocza 2026 roku liczba ta przekroczyła 3200 zabiegów.

Jednym z najbardziej doświadczonych operatorów w Polsce jest dr Bartłomiej Małkowski, który według raportu wykonał w 2025 roku 322 operacje robotyczne, będąc współliderem krajowego zestawienia lekarzy pod względem liczby zabiegów wykonanych
w jednym ośrodku. Do końca czerwca 2026 roku jego dorobek wzrósł już do 973 operacji robotycznych, co czyni go jednym z najbardziej doświadczonych operatorów systemu da Vinci w Polsce.

Silną pozycję bydgoskiego Centrum potwierdza także rozwój robotycznej ginekologii onkologicznej. Dr n. med. Magdalena Kowalkowska znalazła się w gronie zaledwie ośmiu kobiet w Polsce, które w 2025 roku wykonały ponad 50 operacji z wykorzystaniem robota chirurgicznego.

„Cieszę się, że chirurgia robotyczna rozwija się u nas we wszystkich najważniejszych specjalnościach onkologicznych. Mamy znakomitych operatorów w urologii, chirurgii, torakochirurgii i ginekologii onkologicznej. To efekt konsekwentnie budowanego zespołu
i wieloletnich inwestycji w rozwój kadry” – mówi prof. Kowalewski.

Korzyści przede wszystkim dla pacjentów

Rozwój chirurgii robotycznej oznacza przede wszystkim większe bezpieczeństwo i komfort leczenia.

„Operator wykonujący zabieg robotyczny przechodzi wieloetapowe szkolenie i uzyskuje certyfikację. Podczas operacji widzi trójwymiarowy obraz pola operacyjnego z możliwością nawet dziesięciokrotnego powiększenia. Dzięki temu znacznie łatwiej dostrzec drobne naczynia czy struktury nerwowe, a sam zabieg jest niezwykle precyzyjny”– wyjaśnia prof. Kowalewski.

Jak dodaje, pacjenci odnoszą z tego wymierne korzyści.

„Po operacjach robotycznych chorzy zwykle odczuwają znacznie mniejsze dolegliwości bólowe, szybciej wracają do sprawności i często mogą opuścić szpital już po dwóch–trzech dobach. W przypadku klasycznych operacji otwartych hospitalizacja trwa zazwyczaj tydzień lub dłużej”.

Dyrektor zwraca jednocześnie uwagę, że nie wszystkie zabiegi są obecnie odpowiednio finansowane przez NFZ.

„Część procedur robotycznych jest refundowana, jednak wiele wykonujemy nadal w ramach standardowych wycen. Oznacza to, że część kosztów ponosi szpital. Mimo to warto inwestować w tę technologię, ponieważ bezpieczeństwo pacjentów i jakość leczenia są dla nas najważniejsze”.

Kolejny krok – Centrum Szkoleniowe Chirurgii Robotycznej

Tak duże doświadczenie sprawia, że Centrum Onkologii przygotowuje się do kolejnego etapu rozwoju. 9 lipca odbyło się spotkanie, na którym rozmawiano o planach utworzenia w naszym szpitalu Centrum Szkoleniowego Chirurgii Robotycznej dla Polski i Europy Środkowo-Wschodniej. Wzięli w nim udział:

• Stephen  Thompson – Wiceprezes i Dyrektor Generalny Intuitive Surgical,

• Cezary Kozanecki – Prezes Zarządu Synektik SA,

• Artur Ostrowski – Dyrektor da Vinci, Synektik SA,

• Adam Grudziński  – Kierownik Grupy Klinicznej da Vinci, Synektik SA.

Ze strony Centrum Onkologii:

• prof. Janusz Kowalewski – Dyrektor Centrum Onkologii,

• mgr Katarzyna Klawińska-Knach – Dyrektor ds. Organizacyjnych i Rozwoju,

• dr n. med. Bartosz Skonieczny – Oddział Kliniczny Chirurgii Onkologicznej,

• dr n. med. Bartłomiej Małkowski – Oddział Kliniczny Urologii Onkologicznej,

• dr n. med. Magdalena Kowalkowska – Oddział Kliniczny Ginekologii Onkologicznej,

• dr n. med. Przemysła Bławat, Oddział Kliniczny Chirurgii Klatki Piersiowej i Nowotworów.

Podczas spotkania z dumą przedstawiono dokonania Centrum Onkologii w tej dziedzinie: funkcjonujący blok operacyjny dedykowany chirurgii robotycznej, salę konferencyjną IFM, do której transmitowano obraz z sal operacyjnych podczas zabiegów z możliwością prowadzenia rozmowy z operującymi chirurgami, pracownię bronchoskopową przygotowaną do instalacji robotycznej bronchoskopii nawigacyjnej typu ION.  Ustalono konieczność wspólnego wypracowania poszczególnych etapów drogi prowadzącej do powstania Center of Excellence w naszym Szpitalu oraz wynikających z tego zadań dla Intuitive Surgical i Centrum Onkologii.

„Jestem przekonany, że spełniamy wszystkie warunki, aby taki ośrodek powstał właśnie w Centrum Onkologii w Bydgoszczy. Dysponujemy doświadczoną kadrą, odpowiednią liczbą wykonywanych operacji i nowoczesnym zapleczem technicznym. Chcemy szkolić kolejnych chirurgów i wspólnie rozwijać chirurgię robotyczną w Polsce i naszej części Europy” – podkreśla prof. Kowalewski.

„To naturalny kierunek rozwoju. Chcemy nie tylko leczyć na najwyższym poziomie, ale również przekazywać wiedzę i doświadczenie kolejnym pokoleniom chirurgów. Dzięki temu jeszcze więcej pacjentów będzie mogło korzystać z najnowocześniejszych metod leczenia onkologicznego” – podsumowuje prof. Janusz Kowalewski.

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł Centrum Onkologii w Bydgoszczy ponownie liderem chirurgii robotycznej w Polsce. Rekordowe wyniki i kolejne ambitne plany pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Pacjentka zgłosiła się do naszej poradni po tym, jak zauważyła stopniowe powiększanie się obwodu brzucha. Początkowo wiązała ten objaw z nadwagą i nie traktowała go jako sygnału choroby.

„Pierwszymi objawami, które pacjentka zauważyła, był wzrost obwodu brzucha. Łączyła go jednak z nadwagą. Zaczęła się niepokoić dopiero wtedy, gdy mimo stosowania diety obwód brzucha nadal się zwiększał. Wówczas zgłosiła się do swojego ginekologa, który skierował ją do naszego ośrodka” – mówi lek. Jarosław Pestka z Oddziału Klinicznego Ginekologii Onkologicznej Centrum Onkologii w Bydgoszczy.

Po przeprowadzeniu diagnostyki pacjentka została zakwalifikowana do operacji.

„Wykonaliśmy laparotomię i usunęliśmy guz, który na szczęście dla pacjentki w badaniu histopatologicznym okazał się zmianą łagodną. Dzięki temu nie wymagała ona żadnego leczenia uzupełniającego, w tym chemioterapii”– podkreśla specjalista ginekolog.

Operację przeprowadzili lek. Jarosław Pestka oraz lek. Zbigniew Dzwoniarkiewicz. W skład zespołu operacyjnego weszły również anestezjolog lek. Alicja Knopik-Hanczewska, pielęgniarka anestezjologiczna Anetta Kubiak  oraz instrumentariuszki Barbara Witkowska i Wioletta Budzińska.

Choć przypadek 40-centymetrowego guza robi ogromne wrażenie, lekarze podkreślają, że podobne zmiany nie należą do rzadkości.

„Tego typu łagodne guzy w naszym Centrum zdarzają się raz na tydzień, raz na dwa tygodnie. Guzy jajnika, zwłaszcza początkowo, nie dają żadnych dolegliwości. Dopiero poprzez efekt masy i ucisku pacjentki zauważają, że coś jest nie tak. Zwykle dopiero rosnący obwód brzucha skłania je do wizyty u lekarza” – wyjaśniają ginekolodzy z Oddziału Klinicznego Ginekologii Onkologicznej i przypominają, że nowotwory jajnika należą do najbardziej podstępnych chorób ginekologicznych, ponieważ przez długi czas mogą rozwijać się bezobjawowo.

„Guzy jajnika późno dają objawy, często dopiero wtedy, gdy są już duże i zaawansowane. Dlatego tak ważne są rutynowe, coroczne kontrole u ginekologa, w tym badanie ultrasonograficzne. W przypadku raka jajnika nie ma badań przesiewowych, dlatego każda kobieta powinna zachowywać czujność onkologiczną i regularnie badać się w gabinecie ginekologicznym” – apelują specjaliści.

Lekarze Centrum Onkologii w Bydgoszczy przypominają, aby nie bagatelizować żadnych niepokojących zmian w organizmie. Wzrost obwodu brzucha, uczucie pełności, przewlekłe dolegliwości ze strony jamy brzusznej czy inne nietypowe objawy powinny skłonić do konsultacji ze specjalistą. Regularne badania ginekologiczne pozostają najskuteczniejszą drogą do wczesnego wykrywania chorób i zwiększają szanse na skuteczne leczenie.

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł Ogromny, 40-centymetrowy guz jajnika usunięty w Centrum Onkologii. Lekarze apelują o regularne badania pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Porozumienie zakłada m.in. organizację praktyk i staży dla studentów, wizyt studyjnych, prowadzenie prac badawczych, analitycznych i innowacyjnych oraz realizację projektów badawczo-naukowych. Współpraca obejmie także organizację kursów i szkoleń specjalistycznych, konsultacji, konferencji i seminariów, a także podejmowanie wspólnych przedsięwzięć służących rozwojowi obu instytucji.

Dla Centrum Onkologii współpraca z Politechniką Bydgoską ma szczególne znaczenie również w kontekście przyszłości rynku pracy. To szansa na kształcenie i pozyskiwanie wysoko wykwalifikowanych specjalistów, którzy już na etapie studiów będą mieli możliwość poznania specyfiki funkcjonowania szpitala oraz nowoczesnych technologii wykorzystywanych w naszej placówce.

„Współpraca środowiska akademickiego i medycznego sprzyja powstawaniu nowoczesnych rozwiązań, wymianie doświadczeń oraz budowaniu kompetencji, które w przyszłości będą służyć pacjentom i całemu systemowi ochrony zdrowia” – podkreśla
mgr inż. Weronika Rossa-Karwecka, Dyrektor ds. Logistyki Centrum Onkologii w Bydgoszczy.

Umowę o współpracy podpisali:

• z ramienia Centrum Onkologii – mgr inż. Weronika Rossa-Karwecka, Dyrektor ds. Logistyki, w obecności mgr. inż. Tomasza Kasiorka, Kierownika Zakładu Utylizacji Odpadów Medycznych;
• z ramienia Politechniki Bydgoskiej – prof. dr hab. inż. Marek Adamski, Rektor Politechniki Bydgoskiej, w obecności dr. hab. inż. Szymona Różańskiego, prof. PBŚ, Prorektora ds. Rozwoju, oraz dr. hab. inż. Macieja Dutkiewicza, prof. PBŚ, Dziekana Wydziału Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska.

Podpisane porozumienie jest kolejnym krokiem w budowaniu trwałych relacji pomiędzy światem nauki i medycyny. Jego efektem mają być wspólne projekty, rozwój innowacyjnych rozwiązań oraz kształcenie specjalistów przygotowanych do pracy w nowoczesnym systemie ochrony zdrowia.

Zdjęcia: Ryszard Wszołek

Artykuł Centrum Onkologii i Politechnika Bydgoska zacieśniają współpracę pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Wydarzenie zostało zorganizowane wspólnie przez Akademię Kujawsko-Pomorską oraz Centrum Onkologii im. prof. Franciszka Łukaszczyka w Bydgoszczy. Konferencja zgromadziła lekarzy, genetyków, psychologów, pielęgniarki, prawników, duchownych, naukowców oraz studentów, tworząc przestrzeń do rozmowy o jednym z najdynamiczniej rozwijających się obszarów współczesnej medycyny. W Komitecie Naukowym Konferencji znaleźli się: prof. dr hab. Marzena Lewandowska, koordynator Zakładu Genetyki
i Onkologii Molekularnej Centrum Onkologii w Bydgoszczy oraz ks. dr hab. Mariusz Kuciński, prof. AKP, dyrektor Instytutu Kultury, Socjologii i Komunikacji AKP

Nauka i etyka muszą iść razem

W swoim wystąpieniu otwierającym konferencję dyrektor Centrum Onkologii, prof. Janusz Kowalewski, podkreślił znaczenie odpowiedzialnego wykorzystywania wiedzy genetycznej.

„Istota ludzka, człowiek jest zawsze podmiotem, a chęć poznania jest tylko po to, żeby temu podmiotowi pomóc. Ta myśl powinna wybrzmieć podczas tej konferencji i być istotą naszej działalności naukowej” – mówił profesor Kowalewski.

Dyrektor Centrum zwrócił również uwagę, że konferencja stanowi początek szerszej współpracy pomiędzy Centrum Onkologii a Akademią Kujawsko-Pomorską.

„Mam nadzieję, że dzisiejsze spotkanie będzie początkiem cyklicznej współpracy między Akademią Kujawsko-Pomorską a Centrum Onkologii w Bydgoszczy” – podkreślił.

Współpraca nauki i praktyki medycznej

Znaczenie współpracy pomiędzy środowiskiem akademickim a praktyką kliniczną akcentowała również dr Helena Czakowska, prof. AKP, rektor Akademii Kujawsko-Pomorskiej.

„Szczególną wartością dodaną dzisiejszej konferencji jest jej interdyscyplinarność i holistyczne podejście do przewodniego tematu. Medycyna i nauka to dziedziny, które od wieków inspirują ludzkość do przekraczania barier poznania, ratowania życia oraz poszukiwania mądrości” – mówiła.

Rektor AKP podziękowała Centrum Onkologii za współorganizację wydarzenia i podkreśliła, że jest to pierwsza wspólna inicjatywa obu instytucji.

„Współpraca pomiędzy światem akademickim, nauką i praktyką kliniczną prowadzi do podnoszenia jakości kształcenia nowych kadr medycznych oraz wymiany doświadczeń, które bezpośrednio przekładają się na jakość opieki nad pacjentem” – zaznaczyła.

Genetyka daje pacjentom nadzieję

Wykład inauguracyjny wygłosiła prof. Marzena Lewandowska, która od wielu lat zajmuje się genetyką nowotworów i diagnostyką molekularną.

Jak podkreślała, współczesna onkologia nie może funkcjonować bez genetyki.

„Spotkaliśmy się dzisiaj, żeby połączyć nadzieję naszych pacjentów, wiedzę genetyczną oraz odpowiedzialność za wykonywanie badań genetycznych” – mówiła koordynator Zakładu Genetyki i Onkologii Molekularnej.

Profesor Lewandowska zwróciła uwagę, że badania genetyczne mają dziś ogromne znaczenie nie tylko dla leczenia osób chorych, ale również dla ich rodzin.

„Jeżeli u pacjenta zdiagnozujemy zmianę genetyczną zwiększającą ryzyko zachorowania, możemy objąć badaniami członków jego rodziny. To daje szansę na wdrożenie działań profilaktycznych i zapobieganie rozwojowi nowotworu” – wyjaśniała.

Bez genetyki nie ma współczesnej onkologii

Podczas konferencji wielokrotnie podkreślano, że rozwój genetyki całkowicie zmienił sposób diagnozowania i leczenia nowotworów.

„Bez genetyki nie ma w tej chwili onkologii” – mówiła prof. Lewandowska.

Jak wyjaśniała, przełomowym momentem było nie tylko poznanie genomu człowieka, ale również szczegółowe poznanie genomów nowotworów.

„Wielkim krokiem milowym było poznanie sekwencji genomu człowieka, ale również poznanie sekwencji nowotworu. Dzięki temu możemy identyfikować nowe biomarkery, przewidywać odpowiedź pacjenta na leczenie i dobierać terapię skrojoną na miarę konkretnej osoby” – podkreślała.

Współczesna diagnostyka molekularna pozwala dziś określić, które komórki nowotworowe będą wrażliwe na konkretne leki, a które wymagają innego postępowania terapeutycznego.

„Możemy nie tylko klasyfikować nowotwory na podstawie ich cech genetycznych, ale także lepiej rozumieć proces ich powstawania i rozwoju” – zaznaczyła profesor Lewandowska.

Cztery perspektywy człowieka

Program konferencji został podzielony na cztery panele tematyczne: Ciało, Dusza, Psyche i Społeczeństwo.

W części poświęconej medycynie i biologii uczestnicy poznali najnowsze możliwości diagnostyki genetycznej, badań predyspozycji nowotworowych oraz medycyny personalizowanej. Omawiano także nowoczesne terapie celowane oraz immunoterapię.
Prelekcje wygłosiły: dr Joanna Wojtysiak, dr Marta Kubiak oraz dr Katarzyna Kamińska z Zakładu Genetyki i Onkologii Molekularnej.

Panel „Dusza” poświęcony był duchowemu wymiarowi choroby. Prelegenci – ks. Ireneusz Śliwiński, kapelan Centrum Onkologii oraz ks. dr hab. Mariusz Kuciński, prof. AKP, zwracali uwagę, że pacjent onkologiczny potrzebuje nie tylko leczenia, ale także wsparcia w radzeniu sobie z pytaniami dotyczącymi sensu cierpienia, relacji rodzinnych czy godności człowieka.

W części dotyczącej psychologii eksperci – dr Bożena Kawiecka-Dziembowska, koordynator Zakładu Psychologii Klinicznej, mgr Renata Pałaszyńska – psycholog i psychoonkolog, mgr Renata Jakobi, z Wydziału Nauk Medycznych Akademii Kujawsko-Pomorskiej oraz mgr Iwona Musiał, specjalista terapii uzależnień z Fundacji Zaczynamy od Nowa, rozmawiali o emocjonalnych skutkach informacji o mutacjach genetycznych, stresie związanym z ryzykiem zachorowania oraz znaczeniu wsparcia psychologicznego podczas leczenia i roli pielęgniarek w procesie leczenia chorego.

Panel społeczny koncentrował się natomiast na zagadnieniach prawnych i etycznych związanych z rozwojem genetyki – ochronie danych genetycznych, prawie do prywatności, świadomej zgodzie pacjenta oraz odpowiedzialnym wykorzystywaniu informacji o ryzyku genetycznym. Tematy te przedstawili: dr Mariola Bartusek z Wydział Nauk Medycznych AKP, dr Dariusz Kuberski, prof. AKP, kierownik Katedry Prawa Karnego i Postępowania Karnego oraz radca prawny Monika Mierzwińska z Akademii
Kujawsko-Pomorskiej.

Nauka o genach jest nauką o człowieku

Konferencja „GENetyka – genETYKA” pokazała, że współczesna genetyka wykracza daleko poza laboratoria i analizę DNA. Coraz częściej staje się narzędziem wspierającym lekarzy w podejmowaniu decyzji terapeutycznych, pomagającym rodzinom obciążonym chorobami nowotworowymi oraz umożliwiającym rozwój profilaktyki i medycyny personalizowanej.

Jednocześnie uczestnicy wydarzenia podkreślali, że postęp naukowy musi iść w parze z odpowiedzialnością, szacunkiem dla pacjenta oraz refleksją etyczną.

Bo – jak wielokrotnie przypominano podczas konferencji – genetyka nie jest wyłącznie nauką o genach. Jest przede wszystkim nauką o człowieku.

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł „GENetyka – genETYKA”. O człowieku zapisanym w DNA pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Ten bezsporny rozwój oraz rosnące znaczenie genetyki – zarówno w diagnostyce i leczeniu nowotworów, jak i w wielu innych dziedzinach medycyny – przynoszą ogromne możliwości i korzyści dla pacjentów. Jednocześnie rodzą jednak wiele ważnych pytań dotyczących m.in. etyki badań genetycznych, ochrony danych, granic ingerencji medycyny, ryzyka dyskryminacji czy psychologicznych konsekwencji wiedzy o predyspozycjach genetycznych.

Właśnie tym zagadnieniom poświęcona będzie konferencja naukowa „GENetyka – genETYKA”, organizowana wspólnie przez Akademię Kujawsko-Pomorską oraz Centrum Onkologii im. prof. Franciszka Łukaszczyka w Bydgoszczy.

Konferencja odbędzie się 12 czerwca 2026 r. w Innowacyjnym Forum Medycznym Centrum Onkologii w Bydgoszczy.
Do udziału zapraszamy pracowników ochrony zdrowia, przedstawicieli środowiska naukowego, studentów oraz wszystkie osoby zainteresowane współczesnymi wyzwaniami medycyny i opieki nad pacjentem onkologicznym.

Nowoczesna onkologia – medycyna, psychologia, etyka

Program wydarzenia obejmuje zagadnienia związane nie tylko z genetyką nowotworów i diagnostyką genetyczną, ale także z psychoonkologią, duchowym wsparciem pacjenta oraz społecznymi i prawnymi aspektami badań genetycznych.

Eksperci reprezentujący środowiska medyczne, psychologiczne, duchowe i prawnicze podejmą dyskusję m.in. na temat:

• mutacji BRCA1 i BRCA2,

• diagnostyki genetycznej i medycyny personalizowanej,

• nowoczesnych terapii onkologicznych,

• emocjonalnych konsekwencji diagnozy nowotworowej,

• roli empatii i komunikacji w procesie leczenia,

• ochrony danych genetycznych i ryzyka dyskryminacji.

Konferencja podzielona została na cztery panele tematyczne:

Ciało, Dusza, Psyche oraz Społeczne zakorzenienie człowieka.

Termin i miejsce

12 czerwca 2026 r.

Rozpoczęcie konferencji – godz. 12.00

Rejestracja uczestników – godz. 11.00–12.00

Innowacyjne Forum Medyczne

Centrum Onkologii im. prof. Franciszka Łukaszczyka w Bydgoszczy

ul. dr I. Romanowska 2, 85-796 Bydgoszcz

Punkty edukacyjne

Uczestnicy konferencji otrzymają punkty edukacyjne dla:

• pielęgniarek i pielęgniarzy,

• diagnostów laboratoryjnych.

Zgłoszenia

Zgłoszenia przyjmowane są do 2 czerwca 2026 r.

Kontakt:

promocjaakp2026@gmail.com

Agnieszka Florczak – tel. 519 165 730

Serdecznie zapraszamy do udziału w wydarzeniu i wspólnej dyskusji o przyszłości nowoczesnej medycyny i onkologii.

Artykuł Konferencja naukowa „GENetyka – genETYKA” w Centrum Onkologii w Bydgoszczy pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.