20 sierpnia 2026 roku odbyło się pierwsze posiedzenie nowo powołanej 20-osobowej Rady Naukowej MIChA PAN. Rada jest organem odpowiedzialnym za nadzór nad działalnością naukową Instytutu, dbałość o wysoką jakość prowadzonych badań oraz wspieranie rozwoju młodych naukowców.

W skład Rady powołani zostali wybitni specjaliści z wielu krajów, reprezentujący dziedziny związane z działalnością Instytutu: prof. dr Coral Barbas, prof. dr hab. inż. Bogusław Buszewski, prof. dr hab. Ewa Bulska, prof. dr Danilo Corradini, prof. dr hab. inż. Katarzyna Chojnacka, prof. dr hab. inż. Teofil Jesionowski, prof. dr inż. Iwona Szynkowska-Jóźwik, prof. dr inż. František Foret, dr hab. inż. Magdalena Buszewska-Forajta, prof. dr hab. inż. Ryszard Łobiński, prof. dr Christopher Mayhew, prof. dr Audrius Maruška, prof. dr hab. Michał Markuszewski, prof. dr hab. Janusz Kowalewski, prof. dr Olivier Schmitz, prof. dr hab. Piotr Stepnowski, dr inż. Monika Śmiełowska, prof. dr Levent Pelit, prof. dr hab. inż. Marek Potrzebowski, prof. dr hab. Grzegorz Węgrzyn.

Kadencja Rady trwa cztery lata. Pierwszym przewodniczącym został prof. Teofil Jesionowski, Rektor Politechniki Poznańskiej, Członek Korespondent PAN.

Ważna rola w rozwoju nauki

Do zadań Rady Naukowej należy m.in. wyznaczanie ogólnych kierunków działalności Instytutu, okresowa ocena działalności naukowej pracowników, opiniowanie długoterminowego programu działalności MIChA PAN, zatwierdzanie rocznych planów i sprawozdań,
a także wspieranie rozwoju młodych naukowców.

Rada angażuje się również w kwestie związane z organizacją działalności badawczej, konkursami na stanowiska naukowe, przyznawaniem nagród naukowych oraz komercjalizacją wyników badań.

Udział prof. Janusza Kowalewskiego w pracach tego gremium jest szczególnym wyróżnieniem, a jednocześnie potwierdzeniem wysokiej pozycji naukowej i eksperckiej dyrektora bydgoskiego Centrum Onkologii.

Doświadczenie lekarza, naukowca i menedżera

Prof. Janusz Kowalewski od lat łączy działalność kliniczną i naukową z odpowiedzialnością za rozwój jednego z najważniejszych ośrodków onkologicznych w regionie i w Polsce. Kierując Centrum Onkologii w Bydgoszczy, angażuje się w rozwój nowoczesnych metod diagnostyki i leczenia, inwestycje w najnowsze technologie medyczne oraz wzmacnianie potencjału naukowego i badawczego placówki.

Jego obecność w Radzie Naukowej MIChA PAN jest również istotna z perspektywy interdyscyplinarnego charakteru współczesnej medycyny. Rozwój onkologii coraz silniej wiąże się bowiem z wykorzystaniem zaawansowanych metod analitycznych, badań biomedycznych, nowoczesnej diagnostyki oraz technologii umożliwiających coraz bardziej precyzyjne rozpoznawanie i monitorowanie chorób, w tym także chorób nowotworowych.

Współpraca przedstawicieli różnych dziedzin nauki sprzyja powstawaniu nowych rozwiązań i przekładaniu wyników badań podstawowych na praktykę kliniczną.

 
Nowoczesna nauka dla medycyny przyszłości

Jednym z tematów omawianych podczas pierwszego posiedzenia Rady Naukowej MIChA PAN było m.in. utworzenie dwusemestralnego programu studiów podyplomowych poświęconych chromatografii i technikom sprzężonym w zastosowaniach do analiz środowiskowych i biologicznych. Rada zajęła się również propozycją utworzenia studiów doktoranckich.

Rozwój nowoczesnych metod analitycznych ma znaczenie dla wielu obszarów nauki, w tym nauk biomedycznych i medycyny. Precyzyjna analiza materiału biologicznego, identyfikacja i oznaczanie substancji oraz rozwój metod diagnostycznych są dziś ważnymi elementami badań nad chorobami nowotworowymi.

Dlatego obecność przedstawiciela środowiska onkologicznego w Radzie Naukowej MIChA PAN może być cennym elementem budowania współpracy pomiędzy naukami chemicznymi, biomedycznymi i medycyną kliniczną.

„To powód do dumy dla całego Centrum”

Powołanie prof. Janusza Kowalewskiego do Rady Naukowej MIChA PAN to nie tylko osobiste wyróżnienie. To także powód do dumy dla całego zespołu Centrum Onkologii w Bydgoszczy i potwierdzenie rosnącej roli naszego ośrodka w środowisku naukowym.
To dowód na to, że nasza placówka jest nie tylko miejscem nowoczesnego leczenia, ale również ważnym ośrodkiem nauki, innowacji i współpracy eksperckiej.
Udział dyrektora Centrum w pracach Rady Naukowej instytucji Polskiej Akademii Nauk wpisuje się w tę misję i otwiera kolejne możliwości wymiany doświadczeń oraz budowania interdyscyplinarnej współpracy.

Gratulujemy Panu Profesorowi powołania do Rady Naukowej MIChA PAN i życzymy wielu sukcesów w pracy na rzecz rozwoju polskiej nauki.

Artykuł Prof. Janusz Kowalewski członkiem Rady Naukowej Międzynarodowego Instytutu Chemii Analitycznej PAN pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Jak działa nowy system kolejkowy?

• Po wejściu do Polikliniki, pacjent powinien skierować się do biletomatu, wybrać na urządzeniu cel wizyty i wydrukować bilet z numerem kolejkowym.
• Z wydrukowanym biletem należy przejść pod konkretny gabinet wskazany na bilecie i obserwować ekrany informacyjne.
• Gdy numer widniejący na bilecie zostanie wyświetlony na wyświetlaczu w polu „Wzywany pacjent”, należy wejść do gabinetu.

Dlaczego wprowadzamy nowy system kolejkowy?

Nowy system został wdrożony przede wszystkim z myślą o komforcie pacjentów.

Dzięki niemu:

– nie trzeba już pytać innych oczekujących: „Kto jest ostatni?”,

– nie ma potrzeby pilnowania swojej kolejki przed gabinetem,

– ograniczone zostają nieporozumienia dotyczące kolejności wejścia,

– pacjenci mogą spokojnie usiąść w poczekalni i śledzić informacje na ekranach,

– wywoływanie odbywa się za pomocą numerów biletów i numerów pacjenta, co zwiększa prywatność,

– personel na bieżąco widzi, którzy pacjenci są już obecni i gotowi do przyjęcia.

System tworzy dynamiczną kolejkę, dzięki czemu pacjent widzi, ile osób oczekuje przed nim, a kolejność przyjęć jest zgodna z harmonogramem i organizacją pracy poradni oraz godzinami umówionych wizyt.

Praktyczny „Przewodnik pacjenta”.  Jak będzie wyglądała wizyta w Poliklinice?

Sposób korzystania z systemu kolejkowego zależy od celu Twojej wizyty. Poniżej przedstawiamy najczęstsze sytuacje.

1. Mam już umówioną WIZYTĘ U LEKARZA lub WIZYTĘ W GABINECIE ZABIEGOWYM

– Po wejściu do Polikliniki podejdź do najbliższego biletomatu.

– Potwierdź swoją wizytę i pobierz bilet.

– Usiądź przed gabinetem.

– Obserwuj wyświetlacz, gdy pojawi się na nim Twój numer biletu, wejdź do gabinetu.

Pamiętaj: pobranie biletu jest potwierdzeniem, że jesteś już w Poliklinice i oczekujesz na przyjęcie do gabinetu. Dzięki temu personel wie, że pacjent jest na miejscu i można sprawnie zaprosić go do gabinetu.

W przypadku gdy masz umówioną wizytę, a mimo to biletomat odmawia wydania biletu, pobierz bilet do rejestracji, gdzie sekretarki medyczne pomogą rozwiązać problem.

2. Przychodzę tylko do PUNKTU POBRAŃ

Jeżeli Twoim celem jest tylko pobranie krwi:

– pobierz z biletomatu bilet do punktu pobrań i obserwuj kolejkę na wyświetlaczu przy gabinecie 42,

– po wyświetleniu Twojego numeru zgłoś się do gabinetu, do którego będziesz wzywany/-a, a tam personel skieruje Cię do odpowiedniego stanowiska.

3. Mam wykonać badanie EKG, HOLTER lub SPIROMETRIĘ

– Po wejściu do Polikliniki pobierz bilet do odpowiedniej pracowni w biletomacie usytuowanym przy gabinecie 132 na POZIOMIE 1 w części A.

– Następnie poczekaj na wywołanie swojego numeru na jednym z wyświetlaczy znajdujących się nad gabinetami 130-134.

4. Muszę zgłosić się DO REJESTRACJI

Jeżeli:

– rejestrujesz się po raz pierwszy,

– masz uzupełnić dokumentację medyczną,

– chcesz przekazać wyniki badań lub płytę z badaniami,

– chcesz umówić kolejną wizytę,

– zostałeś poproszony o zgłoszenie się do rejestracji,

pobierz bilet do rejestracji i oczekuj na wywołanie do odpowiedniego stanowiska.

Do rejestracji pacjenci są przyjmowani w kolejności pobrania biletu.

5. Mam umówioną wizytę i jednocześnie muszę załatwić sprawę w rejestracji

W takiej sytuacji najpierw pobierz bilet do rejestracji.

Pracownik rejestracji pomoże załatwić Twoją sprawę, a w razie potrzeby wydrukuje również potwierdzenie Twojej wizyty, dzięki czemu nie będziesz musiał ponownie korzystać z biletomatu.

6. Mam umówioną wizytę, ale system jej nie znajduje

Jeżeli po wpisaniu swoich danych system nie odnajdzie umówionej wizyty, nie oznacza to, że została ona anulowana.

W takiej sytuacji otrzymasz bilet kolejkowy do rejestracji, gdzie personel wyjaśni sytuację i pomoże Ci kontynuować obsługę.

7. Dlaczego trzeba pobrać bilet, skoro jestem już zarejestrowany?

To jedno z najczęściej zadawanych pytań.

Rejestracja na wizytę i pobranie biletu to dwie różne czynności.

Rejestracja oznacza, że masz wyznaczony termin wizyty. Natomiast pobranie biletu jest potwierdzeniem, że przybyłeś/-aś do Polikliniki i jesteś gotowy/-a do przyjęcia.

Dzięki temu personel od razu widzi, którzy pacjenci są już obecni, a wywoływanie odbywa się sprawniej i bez konieczności ustalania kolejności oczekiwania między pacjentami.

Gdzie znajdują się biletomaty?

Rejestracja, wizyty lekarskie i punkt pobrań:

– poziom 0 – hol przy windach,

– poziom 0 – część A, łącznik naprzeciw gabinetu 18,

– poziom 1 – hol przy windach.

EKG, Holter i spirometria:

poziom 1 – część B, przy gabinecie 132.

System już sprawdził się w Centrum Onkologii

System kolejkowy nie jest nowością w Centrum Onkologii w Bydgoszczy. Z powodzeniem funkcjonuje już w Ambulatorium Chemioterapii, Pracowni Tomografii Komputerowej w Budynku E oraz w wybranych gabinetach USG.

Dotychczasowe doświadczenia pokazują, że jego wdrożenie przyniosło wymierne korzyści zarówno pacjentom, jak i personelowi.

Prosimy o współpracę

Pierwsze dni działania nowego systemu będą okresem wdrożenia. Prosimy o korzystanie z biletomatów oraz stosowanie się do informacji wyświetlanych na wyświetlaczach. W razie pytań lub wątpliwości pomocą służyć będzie specjalnie wyznaczony personel
z identyfikatorem „CHĘTNIE POMOGĘ”.

Wierzymy, że nowe rozwiązanie usprawni organizację wizyt i sprawi, że korzystanie z usług Polikliniki Centrum Onkologii będzie jeszcze bardziej komfortowe i przyjazne dla naszych Pacjentów.

Artykuł Nowy system kolejkowy w Poliklinice Centrum Onkologii już działa! pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Jeśli od dawna myślisz o wykonaniu kolonoskopii, ale brakowało Ci czasu, motywacji lub możliwości – to dobry moment, aby się zbadać.

Kolonoskopia jest badaniem, które pozwala wykryć raka jelita grubego, ale także polipy i inne zmiany, które mogą z czasem przekształcić się w zmianę nowotworową. Wykrycie ich na odpowiednio wczesnym etapie daje możliwość podjęcia leczenia lub usunięcia zmiany, zanim rozwinie się rak.

 
Kto może skorzystać z bezpłatnej kolonoskopii profilaktycznej?

W ramach programu z badania mogą skorzystać:

• osoby w wieku 50–65 lat – niezależnie od wywiadu rodzinnego,

• osoby w wieku 40–65 lat, jeśli rak jelita grubego wystąpił u ich krewnego pierwszego stopnia, czyli u rodzica, rodzeństwa lub dziecka.

Badanie profilaktyczne jest przeznaczone dla osób bez objawów sugerujących chorobę nowotworową jelita grubego, które nie miały kolonoskopii w ciągu ostatnich 10 lat.

Czy potrzebne jest skierowanie?

NIE. Na kolonoskopię wykonywaną w ramach Programu Badań Przesiewowych Raka Jelita Grubego skierowanie nie jest potrzebne.

To właśnie takich badań dotyczą obecnie wolne terminy.

Jakie są najbliższe terminy?

Stan na 11 sierpnia 2026 r.: kolonoskopia profilaktyczna bez znieczulenia – wolne terminy we wrześniu 2026 r.

W naszej placówce wykonujemy również kolonoskopię profilaktyczną ze znieczuleniem. W tym przypadku czas oczekiwania jest jednak dłuższy i może wynosić kilka miesięcy.

Jak się zarejestrować?

• Telefonicznie: 52 374 39 20

• Osobiście: Centrum Onkologii w Bydgoszczy, budynek D, pokój 125

Kolonoskopia profilaktyczna czy diagnostyczna? To ważne rozróżnienie

Wiele pytań, dotyczy zwykle skierowania i rodzaju wykonywanego badania.

Kolonoskopia profilaktyczna jest wykonywana u osób bez objawów, w ramach Programu Badań Przesiewowych Raka Jelita Grubego. Skierowanie nie jest potrzebne.

Kolonoskopia diagnostyczna jest wykonywana wtedy, gdy występują objawy lub lekarz stwierdzi wskazania do przeprowadzenia badania. W takim przypadku potrzebne jest skierowanie wystawione przez lekarza.

Dlatego jeśli mają Państwo objawy, które mogą wskazywać na chorobę jelita grubego, nie należy zgłaszać się na badanie profilaktyczne zamiast diagnostyki. W takiej sytuacji pierwszym krokiem powinna być konsultacja lekarska.

Mam więcej niż 65 lat. Czy mogę wykonać kolonoskopię?

TAK. Przekroczenie 65. roku życia nie oznacza, że kolonoskopia nie może być wykonana. Jeśli istnieją wskazania medyczne, lekarz może wystawić skierowanie na kolonoskopię diagnostyczną.

Granice wiekowe programu przesiewowego nie oznaczają więc, że po 65. roku życia nie można wykonać tego badania. Określają one, kto może skorzystać z konkretnego programu profilaktycznego.

Wiekowe kryteria badań przesiewowych ustala się na podstawie m.in. ryzyka zachorowania, skuteczności badania, możliwych korzyści i ryzyka, wyników badań naukowych oraz rekomendacji instytucji zdrowia publicznego. Dlatego mogą one być inne dla różnych programów i zmieniać się wraz z aktualizacją zaleceń.

Czy kolonoskopia miejscowa boli?

Odczucia podczas kolonoskopii są indywidualne. Zależą m.in. od budowy ciała, przebytych operacji i zabiegów, indywidualnego progu bólu, a także poziomu stresu i lęku.

Niektóre osoby odczuwają podczas badania jedynie niewielki dyskomfort, inne mogą odczuwać większe dolegliwości.

Jeżeli wcześniejsza kolonoskopia była dla Państwa szczególnie nieprzyjemnym doświadczeniem, warto powiedzieć o tym lekarzowi podczas kwalifikacji do kolejnego badania.

Czy można wykonać kolonoskopię w znieczuleniu?

TAK. W Centrum Onkologii w Bydgoszczy wykonujemy również profilaktyczne kolonoskopie ze znieczuleniem.

Należy jednak pamiętać, że czas oczekiwania na badanie ze znieczuleniem jest dłuższy i może wynosić kilka miesięcy.

Do znieczulenia mogą kwalifikować się m.in. osoby, które przebyły operacje lub zabiegi w obrębie jamy brzusznej – np. operację przepukliny, zabieg ginekologiczny czy operację prostaty. Przy kwalifikacji brany pod uwagę może być również bardzo silny lęk przed badaniem, który może wpływać na poziom odczuwanego dyskomfortu.

Ostateczną decyzję o możliwości wykonania badania w znieczuleniu podejmuje lekarz. Podczas kwalifikacji specjalista uwzględnia również choroby współistniejące oraz ewentualne przeciwwskazania do znieczulenia.

Co zrobić, jeśli bardzo boję się kolonoskopii?

Przede wszystkim powiedz o tym lekarzowi.

Lęk przed badaniem jest czymś, o czym warto otwarcie rozmawiać. Lekarz może uwzględnić ten czynnik podczas kwalifikacji i ocenić, czy w danym przypadku możliwe jest wykonanie badania w znieczuleniu.

Warto również pamiętać, że doświadczenia pacjentów są bardzo różne. To, że badanie u jednej osoby było bolesne lub bardzo nieprzyjemne, nie oznacza, że u kolejnej będzie wyglądało tak samo.

Czym jest polip i dlaczego warto go wykryć?

Polip to uwypuklenie tkanki wyrastające z błony śluzowej do wnętrza jelita. Większość z nich nie daje żadnych objawów, ale niektóre rodzaje (gruczolaki) mogą z czasem przekształcić się w nowotwór złośliwy.

Podczas kolonoskopii polipy często można usunąć już w trakcie badania, a następnie przekazać pobrany materiał do badania histopatologicznego.

To jedna z ważnych zalet kolonoskopii – badanie może pozwolić nie tylko na wczesne wykrycie raka, ale również na usunięcie niektórych zmian, zanim rozwinie się z nich nowotwór.

Czy kolonoskopię trzeba wykonywać co kilka lat?

Nie zawsze. Jeżeli poprzednia kolonoskopia nie wykazała nieprawidłowości, w profilaktyce standardowym odstępem jest 10 lat.

Jeżeli natomiast podczas wcześniejszego badania wykryto np. polipy, lekarz może zalecić wykonanie kolejnej kolonoskopii wcześniej. Termin kontroli zależy wtedy m.in. od rodzaju i liczby wykrytych zmian oraz wyniku badania histopatologicznego.

Nie czekaj na objawy

Rak jelita grubego może przez długi czas rozwijać się bez wyraźnych objawów. Dlatego badania przesiewowe mają tak duże znaczenie – pozwalają wykryć chorobę lub zmiany przedrakowe na etapie, na którym pacjent może jeszcze nie odczuwać żadnych dolegliwości.

Nie masz objawów? Pomyśl o profilaktyce.

Masz objawy lub coś Cię niepokoi? Zgłoś się do lekarza i rozpocznij diagnostykę.

Są wolne terminy na kolonoskopię profilaktyczną bez znieczulenia we wrześniu 2026 r.

Nie potrzebujesz skierowania, jeśli spełniasz kryteria udziału w Programie Badań Przesiewowych Raka Jelita Grubego.

Zadzwoń: 52 374 39 20

Centrum Onkologii w Bydgoszczy, budynek D, pokój 125

Artykuł Nie czekaj na objawy. Zbadaj się! Są wolne terminy na kolonoskopię profilaktyczną pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Spotkanie ma charakter otwarty i będzie okazją do poznania zasad działania systemu oraz praktycznych sposobów korzystania z jego możliwości.

Termin i forma spotkania

Data: 7 sierpnia 2026 r.

Godzina: 12:00

Forma: online (Microsoft Teams)

Kolejne webinary będą odbywać się w każdy pierwszy piątek miesiąca.

Dołącz do spotkania:

Bezpośredni link do wszystkich spotkań z cyklu:

https://teams.microsoft.com/meet/326657218413537?p=Gfkt9wjhBRICCnDifU

Udział jest bezpłatny i nie wymaga wcześniejszej rejestracji – wystarczy kliknąć w link i dołączyć do spotkania o wyznaczonej godzinie.

O czym będzie mowa?

Podczas webinaru eksperci Ministerstwa Zdrowia:

• wyjaśnią, czym jest Centralna e-Rejestracja i jakie świadczenia są obecnie dostępne w systemie,

• pokażą krok po kroku, jak zapisać się na wizytę za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta,

• omówią zasady zmiany i odwoływania terminów wizyt oraz ich wpływ na lepsze wykorzystanie dostępnych terminów,

• przedstawią aktualne dane pokazujące, jak Centralna e-Rejestracja poprawia dostęp do świadczeń, m.in. w zakresie kardiologii, mammografii oraz testów HPV HR,

• zaprezentują kolejne zakresy świadczeń objęte Centralną e-Rejestracją od 1 sierpnia 2026 r.,

• odpowiedzą na pytania uczestników.

Dowiedz się więcej

Zachęcamy również do odwiedzenia strony Ministerstwa Zdrowia poświęconej Centralnej e-Rejestracji, gdzie publikowane są aktualne informacje i materiały zarówno dla pacjentów, jak i świadczeniodawców:

https://www.gov.pl/web/zdrowie/centralna-e-rejestracja-cer

Serdecznie zachęcamy do udziału w spotkaniu i skorzystania z możliwości, jakie oferują cyfrowe usługi zdrowotne.

Artykuł Zapraszamy na bezpłatny webinar Ministerstwa Zdrowia o Centralnej e-Rejestracji pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Przez wiele lat lekarze powtarzali jedno zdanie: rak płuca zabija przede wszystkim dlatego, że jest wykrywany zbyt późno. Dziś pojawia się realna szansa, by to zmienić.

Już 1 października 2026 roku ma ruszyć ogólnopolski program badań przesiewowych z wykorzystaniem niskodawkowej tomografii komputerowej (NDTK). Badanie to stanie się świadczeniem gwarantowanym finansowanym przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Eksperci zgodnie podkreślają, że jest to najważniejsza zmiana w diagnostyce raka płuca od kilkudziesięciu lat.

Raka płuca można wykryć, zanim pojawią się objawy

Największym problemem raka płuca pozostaje jego podstępny przebieg. Nowotwór może rozwijać się przez wiele miesięcy, a nawet lat, nie powodując żadnych dolegliwości.

„Największą nadzieję wiążemy właśnie z programem badań przesiewowych. Pozwala on rozpoznawać raka płuca na bardzo wczesnym etapie, kiedy guz ma mniej niż centymetr średnicy. W takich przypadkach szansa pięcioletniego przeżycia sięga ponad
80 procent” – podkreśla dr Błażej Przybysławski, pulmonolog z Oddziału Klinicznego Chirurgii Klatki Piersiowej i Nowotworów.

To właśnie dlatego lekarze coraz częściej mówią nie tylko o leczeniu raka płuca, ale przede wszystkim o jego wczesnym wykrywaniu.

Badanie, które może uratować życie

Zdaniem specjalistów niskodawkowa tomografia komputerowa jest obecnie jedyną metodą badań przesiewowych, która udowodniła wpływ na zmniejszenie śmiertelności z powodu raka płuca.

„Badania naukowe jednoznacznie pokazują, że program badań przesiewowych może zmniejszyć śmiertelność z powodu raka płuca nawet o około 26 procent. To nie są przypuszczenia, ale wyniki wieloletnich badań prowadzonych na świecie”– podkreśla
dr Błażej Przybysławski.

Badanie jest szybkie, bezbolesne i nie wymaga podania kontrastu. Dawka promieniowania jest znacznie niższa niż podczas klasycznej tomografii komputerowej, a jednocześnie jakość obrazowania pozwala wykrywać nawet kilkumilimetrowe zmiany, niewidoczne na zdjęciu RTG.

Program badań przesiewowych – od 1 października

W Polsce program badań przesiewowych w kierunku raka płuca z użyciem niskodawkowej tomografii komputerowej ma ruszyć 1 października. Obejmie obecnych i byłych palaczy. Zgodnie z rekomendacjami Ministerstwa Zdrowia program skierowany jest do osób z największym ryzykiem zachorowania na raka płuca.

Bezpłatne badanie będą mogły wykonać:

• osoby w wieku 55–74 lata, które mają historię palenia wynoszącą co najmniej 20 paczkolat (jedna wypalona paczka papierosów dziennie przez 20 lat albo dwie paczki dziennie przez 10 lat),
• osoby, które nadal palą papierosy lub rzuciły palenie nie wcześniej niż 15 lat temu,
• osoby w wieku 50–74 lata, jeśli oprócz palenia występują dodatkowe czynniki ryzyka, takie jak przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), ekspozycja zawodowa na azbest, krzemionkę, spaliny silników Diesla lub inne czynniki rakotwórcze.

Specjaliści podkreślają, że są to osoby, u których ryzyko rozwoju raka płuca jest wielokrotnie większe niż w populacji ogólnej.

To nie tylko badanie w kierunku raka

Niskodawkowa tomografia komputerowa dostarcza lekarzom znacznie więcej informacji niż tylko odpowiedzi na pytanie, czy w płucach rozwija się nowotwór.

„To badanie pozwala wykrywać także inne choroby. Możemy ocenić między innymi zwapnienia w tętnicach wieńcowych, które świadczą o ryzyku chorób serca. Czasami wykrywamy zmiany w obrębie nadbrzusza, nerek czy wątroby, które również wymagają dalszej diagnostyki. Zdarza się więc, że tomografia ratuje pacjentowi życie nie tylko z powodu raka płuca” – podkreśla dr Przybysławski.

Lekarze przypominają również, że u wielu osób wykonujących badanie po raz pierwszy rozpoznawane są także przewlekła obturacyjna choroba płuc, choroby śródmiąższowe płuc czy zmiany miażdżycowe.

Szansa na więcej operacji, więcej wyleczeń

Obecnie jedynie około 15 procent pacjentów z rakiem płuca kwalifikuje się do leczenia operacyjnego. Powód jest prosty – większość nowotworów rozpoznawana jest zbyt późno.

Program badań przesiewowych może całkowicie zmienić te proporcje.

„Jeżeli będziemy wykrywać nowotwory we wczesnym stadium, znacznie więcej pacjentów będzie mogło zostać poddanych leczeniu operacyjnemu. A operacja nadal pozostaje metodą dającą największą szansę na całkowite wyleczenie” – podkreśla dr Błażej Przybysławski.

Podobnego zdania jest prof. Janusz Kowalewski, dyrektor Centrum Onkologii w Bydgoszczy.

„Wykrycie raka płuca we wczesnym stadium oznacza możliwość zastosowania leczenia radykalnego, najczęściej operacyjnego. To właśnie wtedy szanse chorego są największe”.

Światowe doświadczenia pokazują, że dobrze prowadzony program przesiewowy potrafi całkowicie zmienić obraz tej choroby.

W krajach, które wdrożyły takie badania, odsetek nowotworów wykrywanych w pierwszym i drugim stadium wzrósł z około 26 do nawet 84 procent, a szanse na wyleczenie sięgają nawet 90 procent.

Centrum Onkologii ma doświadczenie

Centrum Onkologii nie rozpoczyna swojej przygody z badaniami przesiewowymi od zera. Placówka realizowała już pilotażowy program niskodawkowej tomografii komputerowej, dzięki któremu przebadano około czterech tysięcy mieszkańców regionu i wykryto ponad 30 nowotworów we wczesnym stadium.

„Jesteśmy przygotowani do prowadzenia takiego programu. Mamy doświadczenie zdobyte podczas pilotażu, odpowiedni sprzęt oraz zespół specjalistów. Co równie ważne, dysponujemy pełnym zapleczem diagnostycznym i terapeutycznym. Jeżeli podczas badania wykryjemy zmianę wymagającą dalszego leczenia, pacjent nie zostaje sam. Może przejść całą diagnostykę i terapię w jednym miejscu” – podkreśla dr Błażej Przybysławski.

To właśnie kompleksowość opieki stanowi jeden z największych atutów bydgoskiego ośrodka.

Zdaniem specjalistów takie wyspecjalizowane ośrodki  są szczególnie przygotowane do  realizacji programu badań przesiewowych.

„Nie chodzi jedynie o wykonanie tomografii komputerowej. Trzeba jeszcze właściwie zinterpretować wynik, zdecydować, które zmiany wymagają pilnej diagnostyki, które należy obserwować, a następnie zapewnić pacjentowi dalsze leczenie. Dlatego program powinien być realizowany przez doświadczone zespoły dysponujące pełnym zapleczem diagnostycznym i terapeutycznym”.

Profilaktyka nadal pozostaje najskuteczniejszym leczeniem

Choć współczesna medycyna dysponuje coraz skuteczniejszymi metodami leczenia, lekarze są zgodni – najlepszym sposobem walki z rakiem płuca jest zapobieganie jego rozwojowi.

Najważniejszym czynnikiem ryzyka pozostaje palenie tytoniu. W Polsce papierosy nadal pali około 8–9 milionów dorosłych osób. Choć odsetek palaczy systematycznie maleje, nadal jest jednym z najwyższych w Europie. Dr Błażej Przybysławski przyznaje,
że rozmowy o rzuceniu palenia należą do najtrudniejszych elementów pracy lekarza.

„Pacjenci doskonale wiedzą, że palenie szkodzi. Wielu z nich jest uzależnionych i potrzebuje profesjonalnej pomocy. Dlatego osoby, które chcą zerwać z nałogiem, kierujemy do poradni leczenia uzależnienia od tytoniu. Jednak często największą motywacją okazuje się dopiero wynik tomografii pokazujący podejrzaną zmianę”.

Lekarze przypominają, że ryzyko zachorowania maleje po rzuceniu palenia, dlatego decyzję o rozstaniu z papierosami warto podjąć w każdym wieku.

Światowy Dzień Raka Płuca – apel do mieszkańców

Eksperci zgodnie podkreślają, że współczesna medycyna daje dziś możliwości, o których jeszcze kilkanaście lat temu można było jedynie marzyć. Nowoczesna diagnostyka molekularna, immunoterapia, leczenie celowane, chirurgia robotyczna i małoinwazyjna
oraz rozwój badań przesiewowych sprawiają, że coraz więcej pacjentów ma szansę na długie życie, a wielu – na całkowite wyleczenie.

Warunek pozostaje jednak niezmienny.

Nie wolno lekceważyć objawów, należy unikać palenia tytoniu, a osoby z grup ryzyka powinny korzystać z badań przesiewowych.

Prof. Janusz Kowalewski nie ma wątpliwości:

„To program dobrowolny. Nie możemy wysłać zaproszenia każdej osobie, ponieważ nie wiemy, kto przez wiele lat palił papierosy. Dlatego ogromną rolę odegrają media, lekarze rodzinni i edukacja społeczeństwa.”

Podobny apel kieruje dr Błażej Przybysławski:

„Bardzo liczymy na udział mediów. Trzeba dotrzeć do osób z grup ryzyka i przekonać je, że warto wykonać to badanie. To może uratować życie.”

„Rak płuca nie musi być wyrokiem. Dziś mamy narzędzia, aby wykrywać go wcześniej i skuteczniej leczyć. Teraz najważniejsze jest to, by pacjenci chcieli z tych możliwości skorzystać” – podsumowuje dr Błażej Przybysławski.

Z okazji Światowego Dnia Raka Płuca specjaliści Centrum Onkologii apelują do wszystkich mieszkańców regionu o troskę o własne zdrowie. Wczesna diagnostyka i profilaktyka pozostają najskuteczniejszą bronią w walce z najgroźniejszym nowotworem współczesności.

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł Światowy Dzień Raka Płuca. Badania przesiewowe mogą uratować tysiące istnień pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

1 sierpnia, w Światowym Dniu Raka Płuca, przypominamy o jednym z największych wyzwań współczesnej medycyny, ale także o ogromnym postępie, jaki dokonał się w diagnostyce i leczeniu tego nowotworu. Choć rak płuca nadal pozostaje najczęstszą przyczyną zgonów z powodu chorób nowotworowych, współczesna onkologia daje dziś pacjentom znacznie większe szanse niż jeszcze kilkanaście lat temu. Warunek jest jeden – chorobę trzeba wykryć odpowiednio wcześnie.

Jeszcze kilkanaście lat temu diagnoza raka płuca niemal zawsze kojarzyła się z najgorszym scenariuszem. Dziś, dzięki nowoczesnym metodom diagnostycznym, rozwojowi chirurgii małoinwazyjnej, immunoterapii, terapii celowanych oraz coraz lepiej zorganizowanej opiece nad pacjentem, lekarze coraz częściej mówią nie tylko o wydłużaniu życia, ale również o trwałych wyleczeniach.

Z drugiej strony jednak rak płuca pozostaje jednak największym zabójcą spośród wszystkich nowotworów. W Polsce każdego roku rozpoznaje się około 22 tysięcy nowych zachorowań, a niemal tyle samo osób umiera z jego powodu. W województwie kujawsko-pomorskim każdego roku choroba odbiera życie rocznie ponad 1300 mieszkańcom.

Jednym z ośrodków od lat wyznaczających kierunki leczenia raka płuca w Polsce jest Centrum Onkologii  w Bydgoszczy.

Najgroźniejszy nowotwór naszych czasów

Choć najczęściej rozpoznawanym nowotworem u mężczyzn jest rak prostaty, a u kobiet rak piersi, to właśnie rak płuca pozostaje najczęstszą przyczyną zgonów onkologicznych.

Jak podkreśla prof. Janusz Kowalewski, dyrektor Centrum Onkologii w Bydgoszczy:

„Rak płuca jest nowotworem, z którym walka jest utrudniona, ponieważ przez długi czas może rozwijać się bezobjawowo. Nie ma charakterystycznych objawów. Najczęściej pojawia się kaszel czy ból w klatce piersiowej, symptomy, które przez wiele miesięcy bywają bagatelizowane przez samych chorych  i nie zawsze właściwie interpretowane na początku diagnostyki”.

Podobnie problem opisuje dr Błażej Przybysławski, pulmonolog z Oddziału Klinicznego Chirurgii Klatki Piersiowej i Nowotworów.

„Kiedy pojawiają się pierwsze dolegliwości i pacjent zgłasza się do lekarza, choroba bardzo często jest już zaawansowana. Mały guzek w płucu nie boli, nie powoduje kaszlu ani duszności, dlatego może rozwijać się niezauważenie przez wiele miesięcy”.

To właśnie brak charakterystycznych objawów sprawia, że u ponad połowy pacjentów nowotwór rozpoznawany jest dopiero wtedy, gdy zdążył już dać przerzuty do innych narządów.

„W ponad połowie przypadków w chwili rozpoznania mamy już do czynienia z przerzutami do kości, wątroby, nadnerczy czy mózgu. Zdarza się, że pierwszym objawem raka płuca jest udar spowodowany przerzutem do mózgu” – zwraca uwagę prof. Janusz Kowalewski.

Dlaczego choroba wykrywana jest tak późno?

Problemem nie jest dziś brak nowoczesnych metod leczenia. Problemem pozostaje czas, w którym pacjent zgłasza się do specjalisty.

Jak podkreśla dr Przemysław Bławat, torakochirurg i pełnomocnik dyrektora Centrum Onkologii ds. Krajowej Sieci Onkologicznej:

„Lekarze są coraz bardziej wyczuleni na objawy raka płuca. Niestety pacjenci – raczej nie. Bardzo często zwlekają z wizytą, nawet wtedy, gdy pojawia się krwioplucie. Zdarza się, że od wystąpienia tak poważnego objawu do zgłoszenia się do lekarza mija pół roku. Tymczasem w przypadku raka płuca czas ma ogromne znaczenie”.

Specjaliści przypominają, że pilnej diagnostyki wymagają między innymi:

• przewlekły lub zmieniający charakter kaszel,
• krwioplucie,
• duszność,
• ból w klatce piersiowej,
• przewlekła chrypka,
• niewyjaśniona utrata masy ciała,
• nawracające zapalenia płuc.

Nie oznaczają one jeszcze nowotworu, ale zawsze powinny skłonić do szybkiej konsultacji lekarskiej.

Diagnostyka zmieniła się diametralnie

Jeszcze kilkanaście lat temu podstawowym badaniem wykonywanym przy podejrzeniu raka płuca było zdjęcie RTG klatki piersiowej. Dziś wiadomo, że jego możliwości są ograniczone.

„Na zdjęciu rentgenowskim zobaczymy przede wszystkim duże zmiany, takie, które powodują objawy. Nie wykryjemy natomiast niewielkich, kilkumilimetrowych guzków. Do tego służy tomografia komputerowa” – wyjaśnia dr Przemysław Bławat.

Jeżeli lekarz podejrzewa raka płuca, wykonywana jest tomografia komputerowa z kontrastem, następnie badanie PET-CT oraz pobierany jest materiał do badań histopatologicznych i molekularnych.

Nowoczesna diagnostyka pozwala dziś nie tylko potwierdzić obecność nowotworu, ale także bardzo dokładnie określić jego cechy biologiczne.

Każdy nowotwór jest inny

Jednym z największych przełomów współczesnej onkologii stała się diagnostyka molekularna.

Lekarze analizują mutacje obecne w komórkach nowotworowych, dzięki czemu mogą dobrać terapię najbardziej skuteczną dla konkretnego chorego.

To oznacza odejście od schematu „jednego leczenia dla wszystkich”.

Jak wyjaśnia dr Maciej Dancewicz, kierownik Oddziału Klinicznego Chirurgii Klatki Piersiowej i Nowotworów:

„Pacjent trafia do nas i przechodzimy cały proces diagnostyczny. W zależności od stopnia zaawansowania wykonujemy tomografię komputerową, badanie PET, nowoczesną bronchoskopię, biopsje, badania histopatologiczne oraz molekularne. Następnie przypadek omawiany jest podczas konsylium interdyscyplinarnego i dopiero wtedy wspólnie wybieramy najlepszą metodę leczenia”.

W podejmowaniu decyzji uczestniczą torakochirurdzy, pulmonolodzy, radiolodzy, patomorfolodzy, onkolodzy kliniczni, radioterapeuci oraz specjaliści diagnostyki molekularnej.

Dzięki temu każdy pacjent otrzymuje indywidualnie opracowany plan terapii.

Trzy największe zmiany ostatnich lat

Zdaniem dr. Błażeja Przybysławskiego współczesne leczenie raka płuca zmieniło się na trzech najważniejszych płaszczyznach.

Pierwszą jest profilaktyka pierwotna.

„Coraz większa jest świadomość szkodliwości palenia tytoniu. Wprowadzane są kolejne ograniczenia dotyczące palenia w przestrzeni publicznej, a liczba osób palących stopniowo maleje. To najważniejszy element, który wpływa na zachorowalność na raka płuca”
– podkreśla specjalista.

Drugim przełomem jest rozwój badań przesiewowych z wykorzystaniem niskodawkowej tomografii komputerowej.

„W Centrum Onkologii w Bydgoszczy kilka lat temu realizowaliśmy pilotażowy program przesiewowy, który pokazał, że jesteśmy w stanie wykrywać wiele nowotworów na bardzo wczesnym etapie. To daje szansę na radykalne leczenie i zmniejszenie liczby zgonów” – mówi dr Przybysławski.

Trzecim filarem zmian jest rozwój leczenia systemowego.

„Jeszcze niedawno dysponowaliśmy właściwie wyłącznie chemioterapią. Dziś mamy immunoterapię oraz leczenie celowane molekularnie. Coraz więcej pacjentów może korzystać z terapii dopasowanych do konkretnego typu nowotworu, a nowoczesne leczenie znajduje zastosowanie nie tylko u chorych z zaawansowaną chorobą, ale również przed operacją, poprawiając rokowanie”.

Immunoterapia zmieniła rokowanie wielu pacjentów

Jednym z największych osiągnięć współczesnej onkologii jest właśnie immunoterapia.

Jej działanie polega na pobudzeniu własnego układu odpornościowego pacjenta do rozpoznawania i zwalczania komórek nowotworowych.

Jak wyjaśnia dr Błażej Przybysławski, nowoczesne leczenie niejako „zdejmuje blokadę” z układu odpornościowego.

„Nowotwór potrafi ukrywać się przed naszym układem immunologicznym. Immunoterapia sprawia, że organizm ponownie zaczyna rozpoznawać komórki nowotworowe i może skuteczniej z nimi walczyć”.

Coraz większe znaczenie ma również leczenie celowane molekularnie.

„Znamy coraz więcej mutacji obecnych w komórkach raka płuca i mamy coraz więcej leków, które potrafią skutecznie działać w zależności od rodzaju tych mutacji. Nowoczesne terapie pozwalają wielu chorym prowadzić aktywne życie przez wiele lat, a w części przypadków przekształcają raka płuca w chorobę przewlekłą pozostającą pod kontrolą lekarzy”.

Chirurgia coraz mniej obciążająca dla pacjenta

Ogromny postęp dokonał się również w chirurgii klatki piersiowej.

Centrum Onkologii w Bydgoszczy należy do krajowych liderów chirurgii małoinwazyjnej raka płuca.

Od wielu lat rozwijane są techniki Uniportal VATS oraz chirurgia robotyczna, a odsetek operacji wykonywanych metodami małoinwazyjnymi należy do najwyższych w Polsce.

„Obecnie około 84 procent radykalnych operacji raka płuca wykonujemy metodami małoinwazyjnymi. Dla chorego oznacza to mniejszy ból, krótszy pobyt w szpitalu, szybszy powrót do sprawności i możliwość wcześniejszego rozpoczęcia dalszego leczenia” – podkreśla dr Maciej Dancewicz.

Dr Błażej Przybysławski zwraca uwagę, że rozwój chirurgii nie ogranicza się dziś jedynie do zmniejszania liczby cięć.

„Nowym narzędziem stała się chirurgia robotyczna. Zapewnia chirurgowi większą precyzję, lepsze powiększenie pola operacyjnego i pozwala wykonywać wiele zabiegów z jeszcze większą dokładnością”.

„Przez niewielkie nacięcia jesteśmy w stanie bardzo dokładnie usunąć zmieniony fragment płuca, minimalizując uraz dla pacjenta. (…) Ostatnio wprowadziliśmy nową technikę hybrydową, określaną  jako biportal RATS (bi-RATS). To robotyczna operacja klatki piersiowej wykonywana z dwóch portów (dostępów), gdzie w zasadzie przez nacięcie 5-centymetrowe i jeden dodatkowy otwór długości centymetra potrafimy z użyciem robota bardzo precyzyjnie wyciąć płat i wyciągnąć go przez ten otwór. Jest to technika hybrydowa, w której korzystamy ze wszystkich dobrodziejstw robota, a jednocześnie minimalizujemy uraz operacyjny” – wyjaśnia dr Przemysław Bławat, operujący tą techniką.

Opieka skoordynowana – wszystko w jednym miejscu

Leczenie raka płuca wymaga współpracy wielu specjalistów. Dlatego na świecie rozwijany jest model Lung Cancer Unit – wyspecjalizowanych ośrodków zajmujących się wyłącznie diagnostyką i leczeniem nowotworów płuca.

Centrum Onkologii w Bydgoszczy od kilku lat działa właśnie w takim modelu jako pierwszy certyfikowany Lung Cancer Center w Polsce. Jego celem jest skrócenie czasu od diagnozy do leczenia i zapewnienie pacjentowi kompleksowej opieki.

„Takie ośrodki muszą mieć odpowiednią strukturę, odpowiednią kadrę i odpowiednią aktywność tej kadry. W strukturze Lung Cancer Unitu, czyli ośrodka skoordynowanej diagnostyki i leczenia raka płuca, musi być m.in.: oddział chorób płuc, oddział chirurgii klatki piersiowej, oddział onkologii klinicznej, radioterapia oraz cały zestaw diagnostyczny, tomografia komputerowa, pozytonowa emisyjna tomografia, zakład patomorfologii i tak dalej, włącznie z pracownią genetyczną. Zaletą tego typu ośrodków jest to, że powinien się znacząco skrócić czas od diagnozy do rozpoczęcia leczenia” – podkreśla prof. Janusz Kowalewski.

„Pacjent nie musi sam organizować badań diagnostycznych, umawiać się na nie i jeździć od jednego szpitala do drugiego, żeby organizować we własnym zakresie odpowiednie segmenty leczenia przeciwnowotworowego. W takim ośrodku wszystko jest synchronizowane i dostępne w jednym miejscu.”

To podejście realnie zwiększa szanse na wyleczenie:

„Opieka kompleksowa, pod jednym dachem, udowodniono, że zwiększa szansę pacjenta na skuteczne leczenie” – dodaje Błażej Przybysławski.

O tym, dlaczego nadchodzący ogólnopolski program badań przesiewowych z wykorzystaniem niskodawkowej tomografii komputerowej może stać się największym przełomem w walce z rakiem płuca w Polsce, jakie są jego zasady, kto będzie mógł z niego skorzystać oraz dlaczego eksperci nazywają go historyczną zmianą – przeczytają Państwo w drugiej części artykułu. Właśnie tam pokażemy także, dlaczego profilaktyka jest dziś najskuteczniejszym narzędziem w walce z najgroźniejszym nowotworem płuc.

Autor: Małgorzata Rogatty

Artykuł Światowy Dzień Raka Płuca. Współczesna medycyna daje coraz więcej możliwości pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Rak szyjki macicy jest jednym z nowotworów, którym można skutecznie zapobiegać. Warunkiem jest regularne korzystanie z badań profilaktycznych. Dzięki zmianie programu badań przesiewowych kobiety w Polsce otrzymują dostęp do jeszcze skuteczniejszej metody wykrywania zmian mogących prowadzić do raka.

Test HPV HR zamiast cytologii – co się zmienia?

Przez wiele lat podstawowym badaniem przesiewowym w kierunku raka szyjki macicy była klasyczna cytologia. Od 1 sierpnia 2026 roku zostanie ona zastąpiona przez test HPV HR (Human Papillomavirus High Risk).

To badanie wykrywa obecność w organizmie wysokoonkogennych typów wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV), które odpowiadają za zdecydowaną większość przypadków raka szyjki macicy.

Zmiana jest zgodna z aktualną wiedzą medyczną oraz rekomendacjami ekspertów. Badania pokazują, że test HPV HR jest znacznie skuteczniejszy w wykrywaniu stanów przedrakowych niż klasyczna cytologia.

Według badań przeprowadzonych przez Narodowy Instytut Onkologii test HPV HR jest blisko dwukrotnie skuteczniejszy w wykrywaniu zmian przedrakowych szyjki macicy niż dotychczas stosowana metoda.

Dlaczego warto wykonać test HPV HR?

Rak szyjki macicy najczęściej rozwija się na skutek przewlekłego zakażenia wirusem HPV. Proces powstawania nowotworu zwykle trwa wiele lat – to daje ogromną szansę na wykrycie zmian na etapie, kiedy można skutecznie zapobiec rozwojowi choroby.

Ważne jest jednak, aby pamiętać: dodatni wynik testu HPV HR nie oznacza raka. Oznacza jedynie, że kobieta znajduje się w grupie podwyższonego ryzyka i wymaga dalszej diagnostyki.

Jeżeli wynik testu HPV HR będzie dodatni, z tego samego pobranego materiału zostanie wykonana cytologia na podłożu płynnym (LBC – Liquid Based Cytology). Badanie to pozwala ocenić, czy w komórkach szyjki macicy pojawiły się nieprawidłowe zmiany.

Jeżeli zostaną wykryte zmiany przednowotworowe, pacjentka zostanie skierowana na dalszą diagnostykę, m.in. kolposkopię oraz – jeśli będzie to konieczne – pobranie wycinka do badania histopatologicznego.

Kto może skorzystać z badania?

Program profilaktyki raka szyjki macicy obejmuje kobiety w wieku 25–64 lata.

Test HPV HR będzie wykonywany:

• co 5 lat – jeśli wynik jest prawidłowy i kobieta nie ma dodatkowych czynników ryzyka,
• u pacjentek, u których stwierdzono obecność wirusa HPV, o terminie powrotu do programu profilaktycznego decyduje ginekolog.

Jak zapisać się na badanie?

Na test HPV HR:

• nie potrzeba skierowania,
• można zapisać się przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP),
• przez aplikację mojeIKP,
• bezpośrednio w placówce realizującej program,
• w Centrum Onkologii w Bydgoszczy – osobiście – w Zakładzie Profilaktyki i Promocji Zdrowia (budynek D) lub telefonicznie, pod numerem: 52 374 35 66.

Rak szyjki macicy – choroba, której można zapobiec

W Polsce każdego roku rozpoznaje się ok. 2500 przypadków raka szyjki macicy, a około 1600 kobiet rocznie umiera z powodu tej choroby.

To nowotwór, któremu w dużej mierze można zapobiec.

Regularne badania przesiewowe pozwalają wykryć zakażenie HPV oraz zmiany przedrakowe, zanim pojawią się objawy i zanim choroba stanie się zagrożeniem życia.

„Największą wartością badań profilaktycznych jest możliwość działania zanim pojawi się nowotwór. Wczesne wykrycie zmian daje szansę na skuteczne leczenie i uniknięcie rozwoju raka szyjki macicy„ – podkreśla dr Tomasz Mierzwa, koordynator Zakładu Profilaktyki i Promocji Zdrowia Centrum Onkologii w Bydgoszczy.

Centrum Onkologii zachęca: nie odkładaj badania na później

Zmiana programu profilaktyki raka szyjki macicy to kolejny krok w kierunku nowoczesnej onkologii – takiej, która koncentruje się nie tylko na leczeniu choroby, ale przede wszystkim na jej zapobieganiu.

Drogie Panie – znajdźcie chwilę dla swojego zdrowia. Nie czekajcie na objawy. Rak szyjki macicy we wczesnym stadium często nie daje żadnych sygnałów.

Wykonaj test HPV HR. To kilka minut, które mogą mieć ogromne znaczenie dla Twojego zdrowia i życia.

Artykuł Nowa era profilaktyki raka szyjki macicy. Od 1 sierpnia test HPV HR zastępuje klasyczną cytologię pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

O takie świadczenie można starać się w przypadku wystąpienia zdarzenia medycznego związanego z leczeniem szpitalnym finansowanym ze środków publicznych, na zasadach określonych w obowiązujących przepisach.

Postępowanie prowadzone przez Rzecznika Praw Pacjenta ma charakter pozasądowy, stanowi alternatywę dla postępowania sądowego. To Rzecznik ustala czy doszło do zdarzenia medycznego, określa wysokość świadczenia i podejmuje decyzję o jego wypłacie. W ramach procedury nie ma obowiązku wykazywania winy podmiotu leczniczego, a decyzja w sprawie przyznania lub odmowy przyznania świadczenia wydawana jest w terminach określonych przepisami.

Poniżej załączamy ulotkę zawierającą podstawowe informacje dotyczące zasad ubiegania się o świadczenie kompensacyjne.

Szczegółowe wiadomości dotyczące Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych dostępne są na stronie internetowej Rzecznika Praw Pacjenta.

Czytaj więcej …

Zachęcamy do zapoznania się z informacjami.

Artykuł Fundusz Kompensacyjny Zdarzeń Medycznych – warto wiedzieć pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

To kolejne potwierdzenie wysokiego poziomu kompetencji kadry Centrum Onkologii. Dr n. med. i n. o zdrowiu Maciej Blok z Zakładu Neuroonkologii i Radiochirurgii oraz dr n. med. Jędrzej Borowczak , lekarz rezydent w Oddziale Onkologii Klinicznej, Odcinek A,
zostali zakwalifikowani do IV edycji programu Polish Clinical Scholars Research Training.

Ten prestiżowy program szkoleniowy skierowany jest do lekarzy i naukowców zainteresowanych rozwojem kompetencji w zakresie nowoczesnych badań klinicznych. Przygotowuje uczestników do projektowania i prowadzenia badań naukowych zgodnie
z najwyższymi międzynarodowymi standardami oraz wspieranie rozwoju medycyny opartej na dowodach naukowych.

Program realizowany jest przez około 12 miesięcy i obejmuje zajęcia online oraz warsztaty stacjonarne organizowane w Warszawie i Bostonie. Uczestnicy rozwijają wiedzę i umiejętności m.in. z zakresu metodologii badań klinicznych, biostatystyki, analizy danych, przygotowywania publikacji naukowych oraz zarządzania projektami badawczymi.

Do tegorocznej edycji programu zakwalifikowano około 100 lekarzy i naukowców z całej Polski. W gronie reprezentantów Bydgoszczy znaleźli się właśnie lekarze Centrum Onkologii – dr Maciej Blok oraz dr Jędrzej Borowczak. To wyraz uznania dla ich dotychczasowego dorobku oraz zaangażowania i potencjału naukowego. Zdobyta wiedza i doświadczenie będą wspierać dalszy rozwój badań klinicznych prowadzonych w naszej placówce, przyczyniając się do wdrażania innowacyjnych rozwiązań i podnoszenia jakości opieki nad pacjentami.

Serdecznie gratulujemy dr. Maciejowi Blokowi i dr. Jędrzejowi Borowczakowi tego wyjątkowego osiągnięcia. Życzymy inspirujących doświadczeń, owocnej współpracy z ekspertami z kraju i zagranicy oraz wielu sukcesów w realizacji ambitnych projektów naukowych.

Artykuł Lekarze Centrum Onkologii zakwalifikowani do prestiżowego programu Harvard Medical School pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.

Metoda przeznaczona jest dla starannie wybranych pacjentów z rakiem odbytnicy we wczesnym stadium zaawansowania. W odpowiednio zakwalifikowanych przypadkach może pozwolić na uniknięcie rozległej resekcji odbytnicy, a niekiedy również wyłonienia stomii.

Leczenie oszczędzające narząd

Robotyczne miejscowe wycięcie guza jest zabiegiem małoinwazyjnym. Podczas r‑TAMIS chirurg uzyskuje dostęp do zmiany nowotworowej przez kanał odbytu, bez wykonywania cięć na powłokach brzusznych. Zamiast usuwać część lub całość odbytnicy, wycina zmianę albo bliznę po wcześniejszym leczeniu endoskopowym wraz z zaplanowanym marginesem tkanek.

„Są to zabiegi przeznaczone dla starannie wybranych chorych, u których nowotwór został wykryty we wczesnym stadium. Zmianę wycinamy miejscowo, zgodnie z zasadami chirurgii onkologicznej, a pacjenta obejmujemy następnie ścisłym nadzorem. Dzięki temu
w części przypadków możemy zachować odbytnicę i jej funkcję” – wyjaśnia dr Bartosz Skonieczny.

Miejscowe wycięcie nie jest rozwiązaniem dla każdego chorego. Kwalifikacja zależy między innymi od głębokości naciekania, wielkości i położenia zmiany, obrazu węzłów chłonnych oraz cech histopatologicznych.

„Najważniejsza jest właściwa kwalifikacja. U pacjentów spełniających ściśle określone kryteria miejscowe wycięcie może być wystarczającym leczeniem onkologicznym. Ostateczną ocenę daje jednak pełne badanie histopatologiczne. Jeżeli wykaże ono niekorzystne cechy, może być potrzebne dalsze leczenie”- podkreśla dr Skonieczny.

Dlaczego robot chirurgiczny?

Jedną z uznanych metod przezodbytniczego miejscowego wycięcia zmian odbytnicy jest TEM (Transanal Endoscopic Microsurgery), czyli przezodbytnicza mikrochirurgia endoskopowa. W r‑TAMIS tę samą drogę dostępu połączono z możliwościami systemu robotycznego.

TEM wykorzystuje sztywny rektoskop operacyjny (specjalistyczne narzędzie medyczne wykorzystywane przez chirurgów i proktologów do wykonywania małoinwazyjnych zabiegów w obrębie kanału odbytu i odbytnicy) i długie, proste narzędzia. W r‑TAMIS dostęp uzyskuje się przez elastyczny port, a operator pracuje z wykorzystaniem obrazu trójwymiarowego oraz przegubowych narzędzi, których końcówki odtwarzają ruchy nadgarstka chirurga.

„Robot zapewnia większą swobodę ruchu w bardzo ograniczonej przestrzeni. Przegubowe narzędzia i filtrowanie naturalnego drżenia rąk ułatwiają precyzyjne preparowanie tkanek w zaplanowanej płaszczyźnie oraz zeszycie ubytku w ścianie odbytnicy.
Ma to szczególne znaczenie przy zmianach położonych nisko lub w trudno dostępnym miejscu”- wyjaśnia dr Skonieczny.

Robot nie wykonuje operacji samodzielnie. Każdy ruch narzędzi jest w czasie rzeczywistym kontrolowany przez chirurga pracującego przy konsoli. System przekłada ruchy jego dłoni na precyzyjne ruchy instrumentów i eliminuje naturalne drżenie rąk.

Zaletą r‑TAMIS jest także zastosowanie elastycznej platformy przezodbytniczej zamiast sztywnego metalowego rektoskopu używanego w TEM. Platforma dopasowuje się do kanału odbytu i może ograniczać wywierany na niego ucisk mechaniczny.

Elastyczny dostęp oraz ruchome narzędzia mogą również ułatwiać leczenie wybranych zmian położonych bardzo nisko, tuż nad kanałem odbytu. Możliwość miejscowego wycięcia zawsze zależy jednak przede wszystkim od cech onkologicznych zmiany, a nie tylko od jej położenia.

Krótka hospitalizacja i szybki powrót do sprawności

Jedną z korzyści miejscowego dostępu przezodbytniczego jest niewielki uraz operacyjny i krótki pobyt w szpitalu. Jeżeli przebieg pooperacyjny jest prawidłowy, pacjent może zostać wypisany już w pierwszej dobie po zabiegu.

„Obie pacjentki bardzo dobrze przeszły wczesny okres pooperacyjny. Nie wymagały intensywnego leczenia przeciwbólowego, szybko odzyskały sprawność i zostały wypisane do domu. U jednej z nich mamy już pełny wynik badania histopatologicznego. Potwierdził on doszczętne miejscowe wycięcie nowotworu oraz brak niekorzystnych cech histopatologicznych, dlatego pacjentka została zakwalifikowana do regularnego nadzoru onkologicznego. W przypadku drugiej pacjentki czekamy na ostateczny wynik, który będzie podstawą dalszego postępowania.”

Dla kogo przeznaczona jest ta metoda?

Robotyczne miejscowe wycięcie nie jest alternatywą dla resekcji odbytnicy z usunięciem regionalnych węzłów chłonnych u każdego chorego. Miejscowe wycięcie jest uznaną opcją leczenia przede wszystkim u pacjentów z bardzo wczesnym rakiem, bez podejrzanych węzłów chłonnych i innych cech zwiększonego ryzyka.

W wybranych przypadkach r‑TAMIS może być również wykorzystywany do pełnościennego wycięcia blizny po wcześniejszym leczeniu endoskopowym, jeżeli wynik histopatologiczny wskazuje na potrzebę uzupełnienia miejscowego wycięcia. Każdy taki przypadek wymaga indywidualnej oceny wszystkich czynników ryzyka.

Obie operacje przeprowadził dr Bartosz Skonieczny z Oddziału Klinicznego Chirurgii Onkologicznej specjalista chirurgii ogólnej i chirurgii onkologicznej, certyfikowany chirurg konsolowy systemu da Vinci oraz posiadacz certyfikatu European Academy of Robotic Colorectal Surgery, specjalizujący się w robotycznym leczeniu nowotworów jelita grubego i odbytnicy.

Towarzyszyli mu:

1.07.2026 r.:

– dr Dorian Wiśniewski – asysta,

– mgr Lilianna Appel – pielęgniarka operacyjna,

– mgr Róża Mirr Róża – pielęgniarka operacyjna,

– dr Marek Maciejewski – lekarz anestezjolog,

– mgr Agnieszka Gałązka – pielęgniarka anestezjologiczna.

08.07.2026:

– dr Dorian Wiśniewski – asysta,

– mgr Róża Mirr – pielęgniarka operacyjna,

– mgr Lilianna Appel – pielęgniarka operacyjna,

– dr Kamil Dubiński – lekarz anestezjolog,

– mgr Anita Twardy – pielęgniarka anestezjologiczna,

– mgr Anita Jędrzejewska – pielęgniarka anestezjologiczna.

Wykonanie r TAMIS wymaga połączenia doświadczenia w chirurgii robotycznej, znajomości anatomii odbytnicy i zasad chirurgii onkologicznej oraz precyzyjnej współpracy całego zespołu operacyjnego.

Kolejny krok w rozwoju chirurgii onkologicznej

Wprowadzenie robotycznych zabiegów miejscowego wycięcia nowotworów odbytnicy stanowi kolejny etap rozwoju nowoczesnej chirurgii małoinwazyjnej w Centrum Onkologii w Bydgoszczy. Metoda pozwala zaoferować odpowiednio zakwalifikowanym pacjentom leczenie oszczędzające narząd, zgodne z zasadami onkologicznymi, a jednocześnie związane z mniejszym urazem operacyjnym i krótszą hospitalizacją niż rozległa resekcja odbytnicy.

Artykuł W Centrum Onkologii wykonano pierwsze zabiegi r-TAMIS – robotycznego, miejscowego wycięcia wczesnego raka odbytnicy pochodzi z serwisu Centrum Onkologii.