Z okazji Światowego Dnia Walki z Rakiem, który przypada 4 lutego prezentujemy najnowszy raport Kujawsko-Pomorskiego Biura Rejestracji Krajowego Rejestru Nowotworów za 2023 r. Pokazuje on jasno: choroby nowotworowe pozostają jednym
z najpoważniejszych problemów zdrowotnych mieszkańców naszego regionu. Co więcej, województwo kujawsko-pomorskie w 2023 roku ponownie znalazło się w ścisłej czołówce województw w Polsce pod względem zarówno zachorowalności,
jak i umieralności na nowotwory złośliwe. To dane, które nie tylko opisują sytuację, ale też wyznaczają konkretne wyzwania na najbliższe lata.
Coraz więcej zachorowań – szczególnie wśród mężczyzn
W 2023 roku w województwie kujawsko-pomorskim zarejestrowano 11 526 nowych zachorowań na nowotwory złośliwe. To o 4,4% więcej niż rok wcześniej.
Szczególnie niepokojący jest fakt, że wzrost dotyczył głównie mężczyzn – liczba zachorowań w tej grupie zwiększyła się aż o 9,4%, podczas gdy u kobiet pozostała na zbliżonym poziomie.
Najczęściej diagnozowane nowotwory to:
– u mężczyzn: rak prostaty, rak płuca i rak jelita grubego,
– u kobiet: rak piersi, rak płuca i rak jelita grubego.
W obu grupach najwięcej zachorowań dotyczy osób w wieku 65–74 lata, co podkreśla znaczenie profilaktyki i czujności onkologicznej w starszych grupach wiekowych.
Region o najwyższym ryzyku w Polsce
Jednym z najbardziej znaczących wniosków raportu jest fakt, że kujawsko-pomorskie należy do województw o najwyższych w kraju standaryzowanych współczynnikach zachorowalności:
– 3. miejsce w Polsce u mężczyzn,
– 1. miejsce u kobiet.
Jeszcze bardziej alarmujące są dane dotyczące zgonów – województwo zajmuje 1. miejsce w Polsce pod względem standaryzowanej umieralności na nowotwory złośliwe u obu płci. Oznacza to, że mieszkańcy regionu nie tylko częściej chorują, ale również częściej umierają z powodu chorób nowotworowych niż mieszkańcy innych części kraju.
Zgony: rak płuca wciąż największym zagrożeniem
W 2023 roku w regionie odnotowano 5 753 zgony z powodu nowotworów złośliwych, czyli o 7% więcej niż w 2022 roku.
Nieprzerwanie najczęstszą przyczyną zgonów pozostaje rak płuca – zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. To wyraźny sygnał, jak ogromne znaczenie ma profilaktyka pierwotna, zwłaszcza ograniczanie palenia tytoniu i narażenia na zanieczyszczenia powietrza.
Najwięcej zgonów dotyczy osób w wieku 70–74 lata, co pokazuje, że starzenie się społeczeństwa będzie dodatkowo zwiększać obciążenie systemu ochrony zdrowia.
Profilaktyka działa – tam, gdzie jest stosowana
Raport przynosi także dobre wiadomości. W 2023 roku w badaniach przesiewowych wykryto 278 nowotworów, z czego zdecydowaną większość stanowiły nowotwory wykryte na wczesnym etapie:
– 239 raków piersi,
– 33 raki szyjki macicy,
– 6 raków jelita grubego.
Szczególnie istotny jest fakt, że rak inwazyjny szyjki macicy nie znajduje się już wśród 10 najczęstszych nowotworów u kobiet w regionie. W Polsce zajmuje on nadal 8 miejsce. Lepszy wynik osiągany w kujawsko-pomorskiem to realny efekt wieloletnich programów profilaktycznych i rosnącej świadomości zdrowotnej kobiet.
Dzieci i młodzież: rzadsze zachorowania, ale nadal wymagające czujności
W 2023 roku u dzieci i młodzieży do 19. roku życia zarejestrowano 67 zachorowań na nowotwory złośliwe, mniej niż w roku poprzednim. Najczęściej rozpoznawanym nowotworem pozostaje białaczka limfatyczna, a najwięcej zachorowań dotyczy nastolatków
w wieku 15–19 lat.
Co oznaczają te dane dla regionu?
Według autorów raportu, fakt, że województwo kujawsko-pomorskie od lat znajduje się w czołówce kraju pod względem zachorowalności i umieralności, rodzi poważne wyzwania:
– konieczność intensyfikacji profilaktyki i edukacji zdrowotnej,
– zwiększenia dostępności do wczesnej diagnostyki,
– skuteczniejszego leczenia i skracania ścieżki pacjenta onkologicznego,
– dalszego rozwoju systemów rejestracji i analiz danych, które pozwalają lepiej planować opiekę.
Eksperci podkreślają, że znacznej części nowotworów można zapobiec, m.in. poprzez ograniczenie palenia tytoniu, alkoholu, walkę z otyłością i poprawę jakości powietrza. To działania, które wymagają współpracy instytucji publicznych, systemu ochrony zdrowia i samych mieszkańców regionu.
Wczesne wykrycie ratuje życie
Dane za 2023 rok są ostrzeżeniem, ale i motywacją. Tam, gdzie profilaktyka działa konsekwentnie – choroby są wykrywane wcześniej, a szanse na skuteczne leczenie rosną. Dla województwa kujawsko-pomorskiego to jasny sygnał, że inwestowanie
w profilaktykę i onkologię to inwestycja w zdrowie i przyszłość całego regionu.
Dobra wiadomość
Taką inwestycją jest rozbudowa naszego szpitala. Rada Ministrów zatwierdziła projekt „Rozbudowy i modernizacji zespołu głównego Centrum Onkologii w Bydgoszczy. w zakresie działalności podstawowej: diagnostyki i leczenia. To kolejny krok, by rozpocząć długo wyczekiwaną inwestycję.
Jak informowaliśmy w październiku, nasz projekt otrzymał maksymalne dofinansowanie w konkursie SIS-ONKO wartości 300 mln zł, całość inwestycji to koszt ponad 500 mln zł. Różnica zostanie sfinansowana z budżetu województwa kujawsko-pomorskiego oraz środków własnych Centrum Onkologii.
„Czekamy już tylko na podpisanie umowy z Ministerstwem Zdrowia, która uruchomi środki z Funduszu Medycznego. Następnie ogłoszone zostaną przetargi i rozpoczniemy największą inwestycję w historii naszego szpitala”– podkreśla prof. Janusz Kowalewski, dyrektor Centrum Onkologii w Bydgoszczy.
Dzięki niej powstanie m.in.:
– nowoczesne, pięciokondygnacyjne Centrum Innowacyjnych Terapii Onkologicznych, w którym znajdą się m.in.: Ambulatorium Chemioterapii, Oddziały Kliniczne Onkologii, Pracownia Cytostatyczna;
– rozbudowany zostanie budynek główny, a wraz z nim blok operacyjny, OIOM i Zakład Endoskopii, Zakład Patologii Nowotworów i Patomorfologii, Apteka Szpitalna i wiele innych kluczowych obszarów;
– garaż wielopoziomowy naziemny na 212 miejsc parkingowych.
To inwestycja w lepszą dostępność leczenia, jego jakość i komfort pacjentów.
Autor: Małgorzata Rogatty
