Jednego dnia wakacyjne plany, spotkania z rodziną i kolejne zawodowe wyzwania. Następnego – szpital po pierwszym napadzie padaczkowym i diagnoza, która zmienia wszystko – guz mózgu.
Choć nowotwory mózgu należą do chorób stosunkowo rzadkich, ich rozpoznanie budzi ogromny lęk. Są też jednym z największych wyzwań współczesnej onkologii. Właśnie dlatego obchodzony 8 czerwca Światowy Dzień Guza Mózgu ma przypominać nie tylko
o pacjentach i ich rodzinach, ale również o znaczeniu edukacji, badań naukowych i dostępu do nowoczesnych terapii.
Choroba, która zaskakuje
W powszechnej świadomości guzy mózgu najczęściej kojarzą się z bólem głowy. Tymczasem, jak podkreślają specjaliści, nie zawsze jest to pierwszy sygnał ostrzegawczy.
„Najczęściej pacjenci trafiają do diagnostyki po napadzie padaczkowym. To często choroba, która ujawnia się nagle. Jeszcze dzień wcześniej nie ma żadnych objawów, a następnego dnia chory trafia do szpitala”– mówi dr hab. Maciej Harat, prof PBŚ, kierownik Zakładu Neuroonkologii i Radiochirurgii Centrum Onkologii w Bydgoszczy.
Niepokój powinny wzbudzić również utrzymujące się bóle głowy, zaburzenia mowy, problemy z pamięcią, zmiany zachowania, niedowłady czy trudności z utrzymaniem równowagi. Wszystkie te objawy wymagają diagnostyki neurologicznej i obrazowej.
Glejak – trudny przeciwnik w onkologii
Każdego roku w Polsce rozpoznaje się ponad dwa tysiące nowotworów mózgu. Największą grupę stanowią glejaki – nowotwory rozwijające się z komórek glejowych mózgu.
Szczególnie trudnym przeciwnikiem pozostaje glejak wielopostaciowy.
„Glejaki to niestety jedne z najgorzej reagujących na leczenie nowotworów w całej onkologii. Mimo ogromnego postępu medycyny, jaki obserwowaliśmy w ostatnich latach, w tej grupie pacjentów nadal potrzebujemy nowych skutecznych terapii”– podkreśla
prof. Harat.
Leczenie wymaga współpracy wielu specjalistów – neurochirurgów, radioterapeutów, onkologów klinicznych, neurologów, rehabilitantów i psychologów. Dopiero połączenie różnych metod daje szansę na poprawę wyników leczenia i jakości życia pacjentów.
Nadzieja w innowacjach
Choć przez lata możliwości terapeutyczne w leczeniu glejaków zmieniały się powoli, dziś coraz większe nadzieje budzą nowoczesne technologie rozwijane w ramach programów badawczych.
Jedną z nich jest terapia TTFields (Tumor Treating Fields), wykorzystująca zmienne pole elektryczne do hamowania podziałów komórek nowotworowych.
„Od ponad dwóch dekad jest to jedyna metoda, która w badaniach klinicznych wykazała wydłużenie przeżycia pacjentów z glejakiem wielopostaciowym” – wyjaśnia prof. Harat.
Mechanizm działania jest wyjątkowy. Specjalne urządzenie generuje pole elektryczne zakłócające proces namnażania się komórek nowotworowych. Zdrowe komórki mózgu pozostają przy tym w dużej mierze poza jego działaniem, ponieważ nie podlegają intensywnym podziałom.
W wielu krajach Europy, Stanach Zjednoczonych czy Japonii terapia TTFields jest już elementem standardowego leczenia. W Polsce nadal nie jest refundowana, dlatego dla większości pacjentów pozostaje trudno dostępna.
Bydgoszcz wśród liderów nowoczesnego leczenia
Centrum Onkologii w Bydgoszczy od lat rozwija nowoczesne metody leczenia nowotworów mózgu. To właśnie tutaj wdrożono terapię TTFields z wykorzystaniem systemu Optune.
Obecnie specjaliści Zakładu Neuroonkologii i Radiochirurgii prowadzą program badawczy finansowany przez Agencję Badań Medycznych. Projekt ma sprawdzić, czy połączenie terapii zmiennym polem elektrycznym z zaawansowanym obrazowaniem PET
oraz radiochirurgią stereotaktyczną pozwoli jeszcze skuteczniej walczyć z nawrotami choroby.
„Chcemy jeszcze dokładniej określać granice guza i precyzyjniej kierować leczenie na obszary aktywnej choroby. To może przełożyć się na dalszą poprawę wyników terapii” – tłumaczy prof. Harat.
Zainteresowanie udziałem w badaniu jest bardzo duże. Do ośrodka regularnie zgłaszają się pacjenci z całej Polski, poszukujący nowych możliwości leczenia.
Edukacja równie ważna jak terapia
Światowy Dzień Guza Mózgu to także okazja do rozmowy o świadomości zdrowotnej. Im większa wiedza społeczeństwa na temat objawów i możliwości leczenia, tym większa szansa na szybką diagnostykę i skuteczną pomoc.
Specjaliści Zakładu Neuroonkologii i Radiochirurgii Centrum Onkologii w Bydgoszczy aktywnie angażują się w działania edukacyjne, dzieląc się swoją wiedzą zarówno z pacjentami, jak i opinią publiczną. O najnowszych osiągnięciach w leczeniu glejaków, wyzwaniach stojących przed współczesną neuroonkologią oraz prowadzonych projektach badawczych opowiadali m.in. w artykule Marty Słupskiej opublikowanym na portalu WP abcZdrowie, a także w programie informacyjnym „Zbliżenia” emitowanym na antenie TVP3 Bydgoszcz.
Przez takie działania eksperci pomagają oswajać temat nowotworów mózgu, obalają mity i pokazują, że nawet w przypadku chorób o bardzo trudnym rokowaniu medycyna nie przestaje szukać nowych rozwiązań.
ŚWIATEŁKO W TUNELU DLA CHORYCH NA GLEJAKA. REWOLUCYJNA TERAPIA W BYDGOSZCZY
W stronę lepszej przyszłości
Nowotwory mózgu wciąż należą do najtrudniejszych chorób nowotworowych. Jednak rozwój neuroonkologii, coraz doskonalsze metody obrazowania, radiochirurgia stereotaktyczna oraz innowacyjne terapie, takie jak TTFields, sprawiają, że pacjenci otrzymują dziś więcej szans niż jeszcze kilka lat temu.
Światowy Dzień Guza Mózgu przypomina, że za każdą statystyką stoi człowiek, jego rodzina i codzienna walka o kolejne miesiące oraz lata życia. Dlatego tak ważne są badania naukowe, edukacja i nieustanne poszukiwanie nowych metod leczenia, które mogą zmieniać rokowania pacjentów na lepsze.
Autor: Małgorzata Rogatty
