Jak skutecznie prowadzić pacjenta przez skomplikowaną ścieżkę diagnostyki i leczenia onkologicznego? Jak zmienia się rola koordynatora w Krajowej Sieci Onkologicznej? I jak w praktyce przygotować się do nowych zasad związanych z elektroniczną kartą e-DiLO?
Na te i wiele innych tematów rozmawiali uczestnicy konferencji „Opieka koordynowana nad pacjentem onkologicznym”, która odbyła się 19 września w Bydgoszczy.
Konferencję objął patronatem naukowym prof. dr hab. med. Janusz Kowalewski, Dyrektor Centrum Onkologii im. prof. F. Łukaszczyka w Bydgoszczy. Wydarzenie zorganizował Wojewódzki Ośrodek Monitorujący Centrum Onkologii w Bydgoszczy.
Spotkanie było adresowane przede wszystkim do koordynatorów opieki onkologicznej. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele ośrodków realizujących opiekę onkologiczną w ramach Krajowej Sieci Onkologicznej.
Koordynator – ważne ogniwo całej ścieżki pacjenta
„Ta konferencja jest przede wszystkim dla Państwa” – podkreślał podczas otwarcia spotkania dr n. med. Przemysław Bławat – Pełnomocnik Dyrektora Centrum Onkologii ds. KSO.„Rola koordynatora w całym procesie opieki nad pacjentem onkologicznym
jest niezwykle istotna, choć często pozostaje trochę w cieniu pracy lekarzy”.
To właśnie koordynator pomaga pacjentowi odnaleźć się w systemie – od momentu wejścia na ścieżkę onkologiczną, przez diagnostykę i leczenie, aż po dalszą opiekę. Nowelizacja ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej jeszcze wyraźniej określa tę rolę, wskazując
na znaczenie ciągłości opieki onkologicznej i koordynacji kolejnych etapów procesu leczenia.
Dobra koordynacja oznacza dla pacjenta coś bardzo konkretnego: mniej zagubienia, lepszą informację i większą przewidywalność tego, co wydarzy się na kolejnych etapach leczenia.
KSO po zmianach. e-DiLO zmienia organizację pracy
Jednym z najważniejszych tematów konferencji była nowelizacja ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej oraz związane z nią zmiany w organizacji opieki. Szczególne miejsce zajęła elektroniczna karta diagnostyki i leczenia onkologicznego – e-DiLO.
Nowe rozwiązanie nie jest jedynie elektroniczną wersją papierowej karty. Ma gromadzić informacje dotyczące całej ścieżki pacjenta – od diagnostyki, przez decyzje terapeutyczne i plan leczenia, aż po realizację terapii. Dane zapisane w karcie mają być również wykorzystywane do monitorowania jakości opieki.
Podczas konferencji dużo uwagi poświęcono temu, co nowe rozwiązania oznaczają w codziennej pracy koordynatora i całego zespołu.
Szczególnie ważne jest prawidłowe dokumentowanie kolejnych etapów diagnostyki i leczenia. „Plan leczenia onkologicznego ma być częścią elektronicznej dokumentacji medycznej, a jego zmiana – jeżeli zmieni się stan zdrowia pacjenta lub sposób jego leczenia
– musi znaleźć odzwierciedlenie w dokumentacji” – podkreślał dr Przemysław Bławat.
Nie tylko przepisy. Także konkretna ścieżka pacjenta
Konferencja nie ograniczyła się do zmian organizacyjnych i prawnych.
Koordynatorzy otrzymali również aktualną wiedzę dotyczącą diagnostyki i leczenia raka piersi, nowotworów żeńskich narządów płciowych oraz raka płuca. Ważnym elementem była prezentacja dotycząca organizacji koordynacji leczenia raka piersi w modelu Breast Cancer Unit.
To szczególnie istotne z punktu widzenia pracy koordynatora. Aby skutecznie informować pacjenta, trzeba znać nie tylko procedury, ale również rozumieć jego ścieżkę medyczną – wiedzieć, jakie są kolejne etapy diagnostyki, jakie możliwości leczenia może zaproponować zespół i gdzie pacjent może uzyskać potrzebną pomoc.
Współpraca SOLO I – SOLO II – SOLO III: jeden pacjent, jeden plan
Dużo miejsca poświęcono także współpracy pomiędzy Specjalistycznymi Ośrodkami Leczenia Onkologicznego różnych poziomów.
W województwie kujawsko-pomorskim Centrum Onkologii w Bydgoszczy, jako ośrodek SOLO III i Wojewódzki Ośrodek Monitorujący, współpracuje z ośrodkami SOLO I m.in. przy organizacji wielodyscyplinarnych zespołów terapeutycznych.
Jak podkreślano podczas spotkania, najważniejszy jest tutaj pacjent i spójność informacji, które otrzymuje. Dlatego współpraca pomiędzy ośrodkami ma prowadzić do tego, aby nie powstawały równoległe, rozbieżne plany leczenia, lecz jeden spójny plan, przygotowany na podstawie pełnej dokumentacji i wiedzy specjalistów.
Centrum Onkologii prowadzi obecnie ponad 400 konsyliów w półroczu dla pacjentów kierowanych w ramach tej współpracy. Ważnym elementem jest również możliwość osobistego udziału pacjenta w konsylium, dzięki czemu specjaliści mogą bezpośrednio z nim porozmawiać, ocenić jego stan i wspólnie zaplanować dalsze postępowanie.
Kolejnym krokiem ma być dalsza informatyzacja tego procesu – tak, aby dokumentacja, wyniki badań obrazowych i pozostałe informacje mogły być przekazywane między ośrodkami elektronicznie, bez konieczności transportowania dokumentacji papierowej i płyt
z badaniami.
Koordynator pod presją
Organizacja opieki onkologicznej to nie tylko przepisy, dokumentacja i procedury. To również codzienna praca z pacjentem, jego emocjami, pytaniami i oczekiwaniami.
Dlatego drugą część konferencji poświęcono warsztatom „Koordynator pod presją. Jak działać skutecznie, nie biorąc na siebie więcej, niż trzeba”. Prowadzili je interwent kryzysowy i trener Krzysztof Manthey oraz trenerka, mediatorka i master coach Vesna Lorenc.
Była to przestrzeń na praktyczną pracę nad tym, jak radzić sobie z trudnymi sytuacjami, presją i odpowiedzialnością, która towarzyszy koordynatorom każdego dnia.
Wiedza, współpraca, wsparcie
„Każdy przypadek pacjenta jest inny i wymaga indywidualnego podejścia” – podkreślano podczas konferencji. Dlatego tak ważna jest stała komunikacja pomiędzy ośrodkami, wymiana doświadczeń i możliwość skorzystania ze wsparcia bardziej doświadczonych zespołów.
Właśnie taki cel miało sobotnie spotkanie: nie tylko przekazać wiedzę, ale stworzyć przestrzeń do rozmowy o rzeczywistych problemach i rozwiązaniach, z którymi koordynatorzy spotykają się w swojej codziennej pracy.
Konferencja pokazała również, że zmiany w Krajowej Sieci Onkologicznej to proces, który wymaga dobrej współpracy wszystkich uczestników systemu – lekarzy, koordynatorów, pracowników administracyjnych i organizacyjnych oraz samych pacjentów.
Bo w centrum tego systemu pozostaje człowiek. A rolą koordynacji jest sprawić, by w trudnej drodze przez diagnostykę i leczenie onkologiczne pacjent nie musiał być sam.
