18–19 maja 2026 roku w Centrum Onkologii im. prof. Franciszka Łukaszczyka w Bydgoszczy odbyła się pierwsza edycja warsztatów RAPN dla średniozaawansowanych i zaawansowanych lekarzy urologów pod nazwą „Maraton Robotyczny NSS Bydgoszcz”. Wydarzenie poświęcone było wyłącznie chirurgii nerkooszczędzającej i zgromadziło specjalistów z ośrodków w Toruniu, Grudziądzu, Poznaniu, Warszawie oraz Szczecinie.
W warsztatach uczestniczyło dziewięciu lekarzy, którzy przez dwa intensywne dni pracowali bezpośrednio na blokach operacyjnych, obserwując i współuczestnicząc w zaawansowanych zabiegach robotycznych.
Warsztaty prowadzili:
- dr n. med. Krzysztof Kamecki – dyrektor ds. medycznych Centrum Onkologii oraz koordynator Oddziału Klinicznego Urologii Onkologicznej,
- dr n. med. Bartłomiej Małkowski,
- dr Przemysław Skimina.
Dziesięć zaawansowanych operacji i praktyczne szkolenie dla urologów z całej Polski
Podczas warsztatów równocześnie pracowały dwie sale robotyczne. Łącznie przeprowadzono 10 skomplikowanych zabiegów nerkooszczędzających NSS/RAPN (robot-assisted partial nephrectomy), których celem było usunięcie guza przy jednoczesnym zachowaniu zdrowej części nerki.
„Te warsztaty są skoncentrowane wyłącznie na pacjentach z guzami nerek. Wcześniej pokazywaliśmy pełne spektrum operacji urologicznych, ale dziś naturalnym kolejnym etapem rozwoju chirurgii robotycznej są właśnie operacje nerkooszczędzające” – podkreśla
dr Krzysztof Kamecki.
Jeszcze kilka lat temu większość pacjentów z guzem nerki kwalifikowano do usunięcia całego narządu. Rozwój laparoskopii, a następnie chirurgii robotycznej całkowicie zmienił jednak możliwości leczenia.
„Dzięki technice robotowej jesteśmy dziś w stanie wykonywać operacje nerkooszczędzające nawet przy bardzo trudnych lokalizacjach guzów. Proporcje całkowicie się odwróciły – obecnie w zdecydowanej większości przypadków usuwamy wyłącznie sam guz, pozostawiając funkcjonującą część nerki”.
Robot pomaga tam, gdzie laparoskopia miała ograniczenia
Operacje częściowego wycięcia nerki należą do najbardziej wymagających procedur w urologii robotycznej. Nerki są bowiem bardzo silnie ukrwionymi narządami, a ryzyko krwawienia podczas zabiegu jest znaczące.
„Przez nerki przepływa ogromna ilość krwi. W przypadku uszkodzenia większego naczynia krwawienie może być bardzo poważne. Technologia robotyczna pozwala jednak znacznie lepiej uwidocznić struktury naczyniowe i odpowiednio wcześniej je zabezpieczyć” – tłumaczy dyrektor ds. medycznych Centrum Onkologii.
Kluczowym elementem takich operacji jest także czasowe zamknięcie przepływu krwi przez nerkę. Chirurdzy muszą działać niezwykle sprawnie, aby ograniczyć czas niedokrwienia narządu do minimum.
„Najlepiej byłoby nie zamykać naczyń w ogóle, ale jeśli już jest to konieczne, staramy się, by trwało to najwyżej kilkanaście minut. Każda kolejna minuta może nieodwracalnie pogarszać wydolność nerki” – zaznacza dr Kamecki.
Zachowanie nerki ma ogromne znaczenie dla pacjenta
Specjaliści podkreślają, że zachowanie nawet części nerki może mieć ogromny wpływ na dalsze funkcjonowanie chorego, szczególnie u pacjentów starszych lub obciążonych innymi chorobami.
„Nigdy nie mamy pewności, że druga nerka przez całe życie pozostanie całkowicie wydolna. Zdarza się również, że po latach nowotwór pojawia się w drugiej nerce. Dlatego jeśli tylko jest to możliwe, staramy się zachować jak największą ilość zdrowego miąższu” – wyjaśnia urolog.
Dzięki dużemu doświadczeniu zespołu bydgoskiego Centrum Onkologii ryzyko powikłań po takich operacjach jest obecnie bardzo niewielkie.
„Podczas dwóch dni warsztatów operowaliśmy 10 pacjentów. U wszystkich zgodnie z planem następnego dnia usunięto dreny, wyniki były prawidłowe” – podsumowuje dr Kamecki.
Nauka w realnych warunkach operacyjnych
Warsztaty miały przede wszystkim praktyczny charakter. Lekarze uczestniczący w szkoleniu nie obserwowali zabiegów wyłącznie z sal konferencyjnych – byli obecni bezpośrednio przy stole operacyjnym jako asystenci operatorów.
„Zależało nam na tym, by uczestnicy mogli poczuć atmosferę prawdziwej pracy na bloku operacyjnym i aktywnie uczestniczyć w zabiegach, dokładnie tak, jak wygląda to później w ich własnych szpitalach” – mówi dr Kamecki.
Co ważne, organizatorzy świadomie wybrali trudne przypadki kliniczne.
„Uczestnicy byli zaskoczeni stopniem zaawansowania operowanych guzów, ale właśnie o to chodziło. Chcieliśmy pokazać realną chirurgię i najbardziej wymagające sytuacje, z jakimi można spotkać się w codziennej praktyce”.
Centrum Onkologii jednym z liderów chirurgii robotycznej w Polsce
Dzisiejsze możliwości bydgoskiego ośrodka sprawiają, że Centrum Onkologii należy do najbardziej zaawansowanych centrów chirurgii robotycznej w kraju oraz do liderów operacji nerkooszczędzających NSS/RAPN.
Organizatorzy już planują kolejne szkolenia – tym razem w jeszcze większej skali.
„Chcielibyśmy w przyszłości stworzyć wielodniowe, interdyscyplinarne wydarzenie obejmujące wszystkie zabiegowe specjalizacje naszego szpitala – urologię, torakochirurgię, ginekologię i chirurgię. To byłby już nie tylko maraton, ale prawdziwe święto chirurgii robotycznej” – zapowiada dr Krzysztof Kamecki.
Autor: Małgorzata Rogatty
Zdjęcia: Corza Medical
