W Centrum Onkologii w Bydgoszczy przeprowadzono pierwszą samodzielną profilaktyczną endoskopową mastektomię z jednoczesną rekonstrukcją wyniosłości piersi u pacjentki z mutacją genu BRCA1. Zabieg wykonał prof. Tomasz Nowikiewicz, koordynator Oddziału Klinicznego Nowotworów Piersi i Chirurgii Rekonstrukcyjnej oraz wojewódzki konsultant w dziedzinie chirurgii onkologicznej. Do tej pory tego typu operacje w ośrodku realizowano przy wsparciu specjalistów z innych klinik. Teraz bydgoscy lekarze mogą wykonywać je samodzielnie, co otwiera drogę do szerszego stosowania nowoczesnych, małoinwazyjnych metod chirurgii piersi.
Nowoczesna mastektomia endoskopowa – na czym polega zabieg
Mastektomia wykonywana metodą endoskopową jest jednym ze sposobów usunięcia gruczołu piersiowego. W odróżnieniu od operacji klasycznej, zabieg przeprowadzany jest przez niewielkie nacięcie skóry.
Jak wyjaśnia prof. Tomasz Nowikiewicz:
„ Zabieg polega na usunięciu gruczołu piersiowego z zaoszczędzeniem pokrywającej go skóry oraz kompleksu otoczka-brodawka. To, co odróżnia ten zabieg od klasycznej mastektomii, to długość rany operacyjnej. W mastektomii endoskopowej operujemy przez czterocentymetrowe nacięcie skóry na obrzeżu piersi.”
Dzięki temu możliwe jest uzyskanie bardzo dobrego efektu kosmetycznego przy zachowaniu bezpieczeństwa onkologicznego zabiegu.
Jednoczasowa rekonstrukcja piersi
Podczas operacji wykonana została jednocześnie rekonstrukcja piersi z użyciem implantu silikonowego.
„Tak, jak w zabiegu wykonywanym w sposób tradycyjny, w miejsce usuniętego podskórnie gruczołu piersiowego wprowadzany jest implant – i to implant ostateczny, czyli proteza silikonowa” – wyjaśnia prof. Nowikiewicz.
Dzięki temu pacjentka po operacji nie pozostaje bez piersi i nie musi przechodzić kolejnych etapów rekonstrukcji.
Zabieg profilaktyczny u pacjentki z mutacją BRCA
Pierwsza samodzielna operacja wykonana przez zespół Centrum Onkologii w Bydgoszczy była profilaktyczną mastektomią u pacjentki z mutacją genu BRCA1, która w przeszłości była leczona z powodu raka piersi przeciwnej.
„Była to pacjentka, która w przeszłości przeszła już leczenie z powodu raka drugiej piersi. W międzyczasie okazało się, że jest nosicielką mutacji genu BRCA1, w związku z czym została zakwalifikowana do zabiegu zmniejszającego ryzyko zachorowania na raka dotąd zdrowej piersi. Ten zabieg został wykonany w najmniej inwazyjny sposób.”
Profilaktyczna mastektomia u nosicielek mutacji genu BRCA1 lub BRCA2 znacząco zmniejsza ryzyko zachorowania na raka piersi, dlatego coraz częściej jest wybieraną formą profilaktyki u pacjentek z wysokim ryzykiem genetycznym.
Korzyści z mastektomii endoskopowej
Najważniejsze zalety tej metody to przede wszystkim efekt estetyczny oraz mała widoczność blizny.
„W tego typu zabiegu nie zniekształcamy obrysu, profilu piersi. Małe nacięcie wykonane na granicy piersi i pachy może być za kilka miesięcy praktycznie nawet niezauważalne.”
Do pozostałych zalet operacji endoskopowych piersi należą:
– mniejsza długość blizny,
– lepszy efekt estetyczny,
– mniejsze uszkodzenie tkanek,
– mniejszy ból pooperacyjny,
– szybki powrót do aktywności,
– możliwość jednoczasowej, ostatecznej rekonstrukcji piersi,
– bardzo dobra wizualizacja pola operacyjnego dzięki kamerze endoskopowej.
Proces gojenia po operacji jest porównywalny do zabiegu klasycznego, ponieważ rozległość obszaru preparowania tkanek pozostaje podobna, jednak dla wielu pacjentek kluczowe znaczenie ma właśnie mniejsze cięcie skórne i efekt kosmetyczny.
Nowy etap chirurgii piersi w Centrum Onkologii
Choć podobne operacje były już wcześniej wykonywane w Centrum Onkologii w Bydgoszczy przez zaproszonych specjalistów, ostatni zabieg był pierwszym wykonanym w całości przez zespół własny ośrodka.
„Ponad rok temu miało miejsce kilka takich zabiegów wykonywanych przez zaproszonych do Centrum chirurgów, którzy w ten sposób operują już od około dwóch lat, natomiast zabieg z minionej środy był pierwszym zabiegiem wykonanym siłami własnymi personelu Centrum Onkologii.”
Jak podkreśla profesor, nie jest to jednorazowe wydarzenie, lecz początek szerszego wdrażania tej techniki.
„Będziemy w ten sposób na początek wykonywali zabiegi nazywane potocznie mastektomiami profilaktycznymi, a z czasem planujemy również przeprowadzać w ten sposób część mastektomii terapeutycznych, związanych z leczeniem raka piersi.”
Endoskopowe operacje piersi w Polsce
Endoskopowe mastektomie są w Polsce wykonywane dopiero od kilku lat i należą do najnowocześniejszych technik chirurgii piersi. Początkowo zabiegi wykonywano głównie u nosicielek mutacji genu BRCA1 i BRCA2, obecnie coraz częściej stosowane są również
w leczeniu raka piersi u odpowiednio zakwalifikowanych pacjentek.
Zabiegi tego typu wykonywane są już w kilkunastu ośrodkach w Polsce, a ich liczba systematycznie rośnie. Metoda uznawana jest za bezpieczną onkologicznie, małoinwazyjną i dającą bardzo dobre efekty estetyczne.
Dlaczego warto rozwijać tę metodę
Choć zabiegi endoskopowe są bardziej kosztowne ze względu na specjalistyczny sprzęt i narzędzia, ich znaczenie dla pacjentek jest bardzo duże.
„Pacjentki planujące mastektomię profilaktyczną to z reguły młode kobiety, dla których oprócz zmniejszenia ryzyka zachorowania na raka piersi bardzo ważny jest również efekt estetyczny leczenia. Naprzeciw takim oczekiwaniom z powodzeniem wychodzi właśnie zabieg polegający na endoskopowym usunięciu gruczołu piersiowego.”
Wdrożenie tej metody w Centrum Onkologii w Bydgoszczy oznacza rozszerzenie możliwości zarówno leczenia, jak i profilaktyki zachorowania na raka piersi oraz dostęp pacjentek do nowoczesnych, małoinwazyjnych technik chirurgicznych finansowanych w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia.
Pierwsza samodzielna endoskopowa mastektomia profilaktyczna to ważny krok w rozwoju chirurgii piersi w bydgoskim Centrum Onkologii i jednocześnie początek szerszego stosowania tej nowoczesnej metody leczenia i profilaktyki raka piersi.
Autor: Małgorzata Rogatty
