XIV Konferencja „Rak Odbytnicy — czego jeszcze nie wiemy?” w Centrum Onkologii w Bydgoszczy
14–15 listopada 2025 r. Centrum Onkologii w Bydgoszczy ponownie stało się centralnym miejscem dyskusji o jednym z najtrudniejszych obszarów współczesnej chirurgii — leczeniu raka odbytnicy.
XIV edycja konferencji „Rak Odbytnicy – czego jeszcze nie wiemy?” pokazała, jak dynamicznie rozwija się chirurgia kolorektalna i jak wiele wciąż jest do odkrycia.
To wyjątkowe wydarzenie, od lat organizowane przez prof. Wojciecha Zegarskiego – kierownika Katedry Chirurgii Onkologicznej i krajowego konsultanta w dziedzinie chirurgii onkologicznej, ponownie zgromadziło czołowych ekspertów z Polski i zagranicy, młodych chirurgów oraz specjalistów z wielu dziedzin onkologii.
Robotyka w centrum uwagi — transmisja na żywo i nowe technologie
Jednym z najważniejszych punktów tegorocznej edycji konferencji była pokazowa operacja robotyczna raka odbytnicy, transmitowana na żywo do sali obrad.
Jak podkreślił prof. Zegarski:
„Robotyka to większe powiększenie, większa precyzja i ewidentne korzyści dla pacjentów. W Oddziale Klinicznym Chirurgii Onkologicznej operujemy rocznie około 500 chorych z nowym rozpoznaniem raka jelita grubego, a 60% tych zabiegów wykonujemy techniką robotyczną. Do tego dochodzą operacje przeprowadzane techniką laparoskopową, w związku z tym ok. 75-80% zabiegów to operacje małoinwazyjne.”
Centrum Onkologii w Bydgoszczy jest dziś w Polsce liderem użycia robotów w leczeniu nowotworów, W Centrum Chirurgii Robotycznej pracują trzy systemy da Vinci, mamy największy w kraju zespół 15 certyfikowanych operatorów, który w tym roku wykona rekordową liczbę 1300 operacji robotycznych.
„Możemy pochwalić się największym doświadczeniem w naszym kraju i dlatego przyjeżdżają do nas chirurdzy z innych miast, żeby zdobywać wiedzę w tym zakresie, a nawet z zagranicy. W tym roku w szkoleniu uczestniczył m.in. prof. Algimantas Tamelis z Litwy, który dopiero wdraża chirurgię robotyczną w swoim ośrodku. To doświadczony chirurg, operuje świetnie techniką laparoskopową, ale przyjeżdża do nas uczyć się podstaw chirurgii robotycznej. Będziemy go proktorować, czyli uczyć, jak rozwinąć tę chirurgię na Litwie”– wyjaśnia prof. Zegarski.
Robot lepszy niż laparoskopia? Wyniki badań jedno- i wieloośrodkowych
Podczas konferencji przedstawiono również rezultaty badań porównawczych. Zespół prof. Zegarskiego przeanalizował wyniki 300 operacji — 150 robotycznych i 150 laparoskopowych — wykonanych przez tych samych czterech chirurgów.
Wyniki?
„Operacje robotyczne wypadają lepiej niż laparoskopowe. Mają mniej powikłań, a pacjenci szybciej wracają do życia” — podkreślił prof. Zegarski.
Jeszcze większe wrażenie robią dane z badania wieloośrodkowego — 600 operacji robotycznych wykonanych wspólnie przez polskie centra. Minimalna liczba powikłań i bardzo wysoka jakość życia pacjentów pokazują, że Polska może być wzorem w rozwoju robotyki.
Personalizacja leczenia — klucz do nowoczesnej onkologii
Prof. Andrzej Rutkowski – prezes Polskiego Towarzystwa Chirurgii Onkologicznej podkreślił, że w leczeniu raka odbytnicy kierunek na najbliższe lata jest jasny: indywidualizacja leczenia.
„Nie chodzi o to, by operować każdego pacjenta robotem. Chodzi o to, by dobrać metodę optymalną dla konkretnej osoby. Pierwsza operacja decyduje o wyniku onkologicznym — musi ją wykonać najbardziej doświadczony chirurg w danej technice” – zaznaczył.
Ekspert zwrócił uwagę, że nowoczesne metody nie eliminują klasycznej chirurgii — każda technika ma swoje miejsce, a prawdziwym wyzwaniem jest odpowiedni dobór sposobu leczenia.
Dlaczego rak odbytnicy jest tak trudny? Anatomia, powikłania, jakość życia
Prof. Wiesław Tarnowski – prezes Towarzystwa Chirurgów Polskich, trafnie nazwał chirurgię odbytnicy „trudną chirurgią”.
„Odbytnica to plątanina nerwów, naczyń i struktur, które łatwo uszkodzić. Źle przeprowadzona operacja może prowadzić do trwałych powikłań, np. zaburzeń funkcji seksualnych. Chirurgia robotyczna pozwala nam zejść głęboko i precyzyjnie — to prawdziwy kosmos.”
Eksperci podkreślili także, że to właśnie jakość operacji — jej precyzja i minimalna inwazyjność — decydują dziś nie tylko o przeżyciu pacjenta, ale również o jego funkcjonowaniu po leczeniu.
Rak odbytnicy — wciąż wiele białych plam
Choć postęp technologiczny jest ogromny, jak przypomniał prof. Marek Szczepkowski – kierownik Kliniki Chirurgii Kolorektalnej, Ogólnej i Onkologicznej Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego
w Warszawie, konferencja nieprzypadkowo nosi nazwę „Czego jeszcze nie wiemy?”:
„Niezależnie od dynamicznego rozwoju chirurgii kolorektalnej, nadal istnieje wiele białych plam. Rak odbytnicy to najtrudniejszy problem w całej chirurgii jelita grubego.”
Dlaczego?
– to najbardziej dystalny odcinek jelita,
– często lokalizacja guza jest bardzo niska,
– stawką jest zachowanie zwieraczy i uniknięcie stałej stomii.
Tymczasem liczba zachorowań na raka jelita grubego stale rośnie. W Polsce diagnozuje się ok. 20 tys. nowych przypadków rocznie, a eksperci zapowiadają dalszy wzrost.
Single-port — kolejny krok w robotyce
Jedną z nowości zaprezentowanych podczas konferencji była platforma da Vinci Single Port, umożliwiająca wykonanie całej operacji przez jedno wejście do jamy brzusznej.
„To rozwiązanie trudniejsze chirurgicznie, ale bardzo korzystne dla pacjentów — tylko jeden otwór, wysoka precyzja, doskonałe zastosowanie, np. w operacjach miednicy małej czy resekcjach małych guzów odbytnicy” — mówił prof. Zegarski.
Polska w światowej czołówce
Konferencja ponownie udowodniła, że Polska — a szczególnie ośrodek bydgoski — staje się jednym z europejskich liderów robotyki onkologicznej.
Jak podkreślił prof. Tarnowski:
„Kiedyś jeździliśmy za granicę, żeby się uczyć. Dziś to u nas chirurdzy mają najlepsze miejsce do doskonalenia umiejętności.”
Wspólna nauka, wspólna misja
Tegoroczna edycja konferencji pokazała, że rozwój chirurgii raka odbytnicy zależy nie tylko od technologii, ale przede wszystkim od:
- współpracy zespołów,
- wymiany doświadczeń,
- badań wieloośrodkowych,
- szkolenia kolejnych pokoleń chirurgów,
- i odważnego wdrażania innowacji.
To właśnie dzięki takim spotkaniom, jak konferencja „Rak Odbytnicy — czego jeszcze nie wiemy?”, pacjenci w Polsce mogą liczyć na leczenie na absolutnie światowym poziomie.
Autor:Małgorzata Rogatty
